به بهانه ی زمزمه های فیلتر اینستاگرام

از سال های ابتدایی ورود شبکه های اجتماعی به ایران ، داستان ها و ماجراهای بسیاری رخ داده است. ما که در سال 87 وارد دانشگاه شدیم ، دیدیم بیشتر بچه ها یک صفحه ی یاهو 360 دارند ، احتمالا قدیمی ها خوب یادشونه . همه عکس های گل و بلبل ، خیلی بیشتر از الان استفاده میکردن. از همون ابتدا اسمهای مستعار توی ایران خیلی مد بود. میدونید آخه ایرانی ها همه یک تئوری توطئه درونی دارند، احساس میکنند که باید عکس بلبل بزارن و اسمشون رو بزارن ممولی خوشگله و توی توضیحات شخصی خودشون یک شعر سخت ! خلاصه اینکه بعد بسته شدن یاهو 360 مهاجرت به شبکه اجتماعی فیسبوک شروع شد و دقیقا زمانی که فیسبوک در حال توسعه خودش بود .

جالبی فیسبوک توی اون زمان این بود که میشد با با یک ویدئو ، یک سری عکس های نامناسب برای تحریک مردم و یا حتی یک اتفاق ساده که چیزی از زندگی یک نفر رو نشون بده، تعداد لایک و کامنت زیادی رو گرفت . مثلا یادم هست مادری عکس بچه ی سرماخورده ی خودشو گذاشته بود ، تعداد 3000 تا لایک خورده بود و نزدیک به 5000 کامنت ، عملا توی کامنت چت روم بود. آماری که خیلی سخت میشه تو پیج های معروف اینستاگرام بهش رسید و معمولا اینفلوئسرها چنین توانایی داردند. جالبه نه ؟! فیسبوک به عنوان شبکه اجتماعی که در حال کمرنگ شدنه زمانی در عادی ترین حالت خیلی موفق تر از اینستاگرام بوده.

این موضوع دوتا نکته رو نشون میده ، یکی اینکه میزان حمله ی ایرانی ها به یک پست در طی تاریخ بسیار کم شده ، و دیگری این که کیفیت ارتباطات در فضای مجازی بسیار کاهش یافته و به سمت تعداد عددی بیشتر ارتباط با کلمات بسیار کمتر و اغلب لایک جایگزین شده است.بهتر بگم ، شبکه های مجازی این آموزش رو خودشون به ما دادند که با امکاناتی که روزبروز بیشتر میشوند برای محتوا ، کمتر وقت بگذاریم و بجای آن بر روی ایموجی ها،لایک ها و منشن ها کار کنیم .

بله کم کم داریم به شرایطی نزدیک میشیم که مهندسای" لیست می" میبینن که یک چیزهایی در شبکه های اجتماعی که در ایران قابل دسترس هستند مشکل دارد ، هی میشینن فکر میکنن ، میرن اینور اونور ، مطالعه میکنن ، با اینو اون حرف میزنن . دنبال یک راه حل متفاوت هستند. پیش هرکی که میرن این جمله ها رو میشنون : خب تلگرام فارسی بزنید، خب اینستاگرام فارسی بزنید، خب فیسبوک فارسی و ... ، آخ که چقدر الان بچه یتیم ایرانی و فارسی داریم !

خلاصه اینکه دوتا مهندس جوون ، فکراشونو ریختن رو هم ، گفتن که وقت یه کار جدیده که واقعا ارزش داشته باشه ، آدما اگه تو یه شبکه اجتماعی همدیگه رو دنبال میکنن ، بتونن که هم همدیگه رو بشناسن ، هم تو یه کارایی مشارکت داشته باشن. آدما بجای فقط ارتباطای سریع و سطحی نظراتشون رو بگن و ببینن چقدر آدم دیگه با اونا هم عقیدن . یا یه جاهایی شاید یه شرکتی بخواد بیاد ببینه اصلا مردم چی رو انتخاب میکنن ، چی رو از همه بیشتر میپسندن .

این دوتا مهندس الان دارن این نهال کوچیک رو آبیاری میکنن تا ماحصلش بشه یه شبکه ی اجتماعی که واقعا آدما توش با هم فکرا و علاقه هاشونو به بهترین شکل و موندگار ترین حالت نه فقط برای کسایی که توی لیست می هستن، بلکه برای تمامی ایرانی های دیگه هم به اشتراک بزارن و بدونن که تا سال های سال هم که شده افکارشون برای دیگران به اشتراک گداشته میشه و بدونن که افکارشون قرار نیس هیچ وقت بین یه عالمه پست دیگه غرق بشه. مشکلی که تمامی ابزارها ممکنه بهش دچار بشن رقابت و جایگزینی با دیگر شبکه های اجتماعیست. حال اینکه لیست می به عنوان یک ابزار و شبکه ی اجتماعی صرفا هدفی بجز جا باز کردن توی جامعه نداره.