ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
شــاخِ نباتِ حـــافظ
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
یک اصل همیشگی این است که مشکلات هر متنی را در درجهٔ اول، باید بهکمک همان متن حل کرد.
▪️همه این بیت را خواندهاند که:
این همه قند و شکر کز سخنم میریزد
اجر صبری است کزان شاخ نباتم دادند
بعد نشستهاند قصه ساختهاند که لابد اسم زنی بوده و معشوق حافظ بوده و اینها؛ ولی اگر بیت دیگری از حافظ را بهش توجه میکردند که میگوید:
حافظ چه طُرفه شاخ نباتی است کِلکِ تو
کِهش میوه دلپذیرتر از شهد و شکّر است
میدیدند که «قلم»ـش را «شاخ نبات» مینامد؛ یعنی اصلاً شخصیت انسانی نیست. میگوید چه شاخ نباتی است «کِلک تو». اصلاً این نمیتواند اسم یک انسان باشد.
به احتمال زیاد -مانند موارد متعدد دیگر- حافظ در تشبیه قلم به شاخ نبات، به این شعر سعدی نظر داشته:
قلم است این به دست سعدی در
یـــا هــــــــزار آســـــــتین دُرّ دری
ایـن نبات از کـــدام شهـــــر آرنــد
تــو قلم نیســـتی کـه نیشـــکـری
@dr_mehdi_nourian
