کپی رایت در یوتیوب (YouTube) به مجموعه قوانینی گفته میشود که حق مالکیت و استفاده از محتوای خلاقانه را برای خالق آن حفظ میکند. این قوانین به شما کمک میکنند تا از آثار خود در برابر سوءاستفاده محافظت کرده و از مشکلات قانونی مانند حذف ویدئو یا بسته شدن کانال در یوتیوب جلوگیری کنید. با درک این مقررات، میتوانید محتوای خود را با اطمینان خاطر تولید و منتشر نمایید.
در دنیای پر سرعت امروز، یوتیوب به بستری قدرتمند برای اشتراکگذاری ایدهها و خلاقیتها تبدیل شده است. اما در کنار این فرصتها، چالشهای مهمی نیز وجود دارد که یکی از اصلیترین آنها، رعایت قوانین کپی رایت یا حق نشر است. برای هر تولیدکننده محتوا، چه تازهکار و چه باتجربه، آشنایی کامل با این قوانین نه تنها برای پایداری کانال حیاتی است، بلکه میتواند مسیر موفقیت و کسب درآمد را هموار کند. عدم آگاهی از این مقررات میتواند منجر به از دست رفتن زحمات و حتی حذف دائمی کانال شود. این مقاله به شما کمک میکند تا تمامی ابعاد کپی رایت در یوتیوب را درک کرده و با روشهای مدیریت و جلوگیری از نقض آن آشنا شوید.
کپی رایت، یا حق نشر، یک حق قانونی است که به خالق اثر، کنترل انحصاری بر استفاده و توزیع آثار خلاقانه خود میدهد. این آثار میتوانند شامل موسیقی، فیلم، عکس، متن، نرمافزار، طراحی و سایر اشکال بیان هنری یا فکری باشند. هدف اصلی کپی رایت، تشویق خلاقیت با تضمین این است که خالقان اثر بتوانند از تلاشهای فکری خود بهرهمند شوند.
در دنیای دیجیتال و محتوای آنلاین، کپی رایت اهمیت دوچندانی پیدا میکند. با توجه به سهولت انتشار و دسترسی به محتوا، حفاظت از حقوق مالکان اثر از طریق سازوکارهای کپی رایت ضروری است. این قوانین به خالقان اثر اجازه میدهند تا تصمیم بگیرند چه کسی، چگونه و تحت چه شرایطی میتواند از آثارشان استفاده کند. به طور کلی، کپی رایت از سوءاستفاده و بهرهبرداری غیرمجاز از محتوای افراد جلوگیری میکند و به آنها ابزارهای قانونی برای دفاع از مالکیت معنوی خود میدهد.
یوتیوب، به عنوان یکی از بزرگترین پلتفرمهای اشتراکگذاری ویدئو در جهان، سیستمهای پیچیدهای برای مدیریت کپی رایت توسعه داده است تا هم از حقوق خالقان اثر محافظت کند و هم محیطی عادلانه برای تولیدکنندگان محتوا فراهم آورد.
Content ID یک سیستم خودکار و پیشرفته برای شناسایی محتوا است که توسط یوتیوب طراحی شده. این سیستم با استفاده از یک پایگاه داده عظیم از فایلهای صوتی، تصویری و متنی که توسط صاحبان کپی رایت به یوتیوب ارائه شدهاند، کار میکند. هنگامی که یک ویدئو در یوتیوب آپلود میشود، Content ID به سرعت آن را اسکن کرده و با محتوای موجود در پایگاه داده خود مقایسه میکند. در صورت یافتن هرگونه تطابق، سیستم به صاحب اثر اطلاع میدهد و صاحب اثر میتواند تصمیم بگیرد که چه اقدامی انجام شود. این اقدامات میتواند شامل درآمدزایی از ویدئو، مسدود کردن آن در مناطق خاص، یا حتی حذف کامل ویدئو باشد.
علاوه بر Content ID، یوتیوب ابزارهای دیگری نیز برای شناسایی تطبیق محتوا ارائه میدهد. Content Match ابزاری است که به خالقان محتوا کمک میکند تا ویدئوهایی که از محتوای آنها بدون اجازه استفاده کردهاند را پیدا کنند، حتی اگر آن محتوا در سیستم Content ID ثبت نشده باشد. این ابزار به ویژه برای تولیدکنندگان محتوای کوچکتر که ممکن است به Content ID دسترسی نداشته باشند، مفید است و به آنها اجازه میدهد تا به طور فعالتر از آثار خود محافظت کنند.
یوتیوب برای صاحبان اثر، ابزارهای مختلفی را در YouTube Studio فراهم کرده است تا بتوانند بر محتوای خود نظارت و مدیریت داشته باشند. این ابزارها به آنها امکان میدهند تا ویدئوهای تکراری را شناسایی کرده، ادعاهای کپی رایت را مدیریت کرده و در صورت لزوم درخواست حذف ویدئو را ارسال کنند. یکی از این ابزارها، Copyright Match Tool است که به کاربران اجازه میدهد ویدئوهای مشابه با محتوای خود را در یوتیوب پیدا کنند و در صورت لزوم اقدامات لازم را انجام دهند. این ابزارها نقش مهمی در حفظ حقوق مالکیت فکری در پلتفرم یوتیوب ایفا میکنند.
وقتی صحبت از نقض کپی رایت در یوتیوب میشود، دو نوع اخطار اصلی وجود دارد که تولیدکنندگان محتوا ممکن است با آنها مواجه شوند: Copyright Claim و Copyright Strike. درک تفاوتها و پیامدهای هر یک برای مدیریت صحیح کانال شما ضروری است.
Copyright Claim معمولاً زمانی اتفاق میافتد که سیستم خودکار Content ID یوتیوب، تطابقی بین محتوای آپلود شده شما و یک اثر دارای کپی رایت در پایگاه داده خود پیدا میکند. این ادعا اغلب توسط خودکار سیستم صادر میشود و لزوماً به این معنی نیست که کانال شما در خطر است.
پیامدهای Copyright Claim میتواند متفاوت باشد:
مسدود شدن درآمدزایی: درآمد حاصل از تبلیغات آن ویدئو ممکن است به صاحب اثر اصلی اختصاص یابد.
مسدود شدن در مناطق خاص: ویدئو ممکن است در برخی کشورها یا مناطق جغرافیایی غیرقابل دسترس شود.
مسدود شدن نمایش: در موارد نادر، ویدئو به طور کامل مسدود شده و قابل مشاهده نخواهد بود.
حذف صدا یا تصویر: بخشی از ویدئو که شامل محتوای دارای کپی رایت است، ممکن است حذف یا بیصدا شود.
مهم است بدانید که دریافت Copyright Claim به طور مستقیم به وضعیت کانال شما (به جز درآمدزایی) آسیب نمیزند و به منزله یک اخطار رسمی نیست. شما میتوانید به این ادعا اعتراض کنید یا بخش مورد نظر را ویرایش کنید.
Copyright Strike بسیار جدیتر از Claim است و زمانی صادر میشود که صاحب اثر به طور مستقیم و دستی از طریق فرم Copyright Takedown Notice به یوتیوب درخواست حذف ویدئوی شما را بدهد. این نشان میدهد که صاحب اثر معتقد است محتوای شما به طور غیرمجاز و آشکارا از اثر او استفاده کرده است.
پیامدها و تعداد Strikes به شرح زیر است:
Strike اول: ویدئوی شما حذف میشود. دسترسی شما به برخی قابلیتها مانند لایو استریم ممکن است محدود شود. شما باید «مدرسه کپی رایت» (Copyright School) را بگذرانید.
Strike دوم (ظرف ۹۰ روز از Strike اول): محدودیتهای بیشتری اعمال میشود، از جمله تعلیق موقت قابلیت بارگذاری ویدئوهای جدید.
Strike سوم (ظرف ۹۰ روز از Strike اول/دوم): کانال شما برای همیشه از یوتیوب حذف میشود.
هر Strike به مدت ۹۰ روز روی کانال شما فعال میماند و پس از آن منقضی میشود، البته به شرطی که Strike جدیدی دریافت نکنید و مدرسه کپی رایت را گذرانده باشید. حذف ویدئو پس از دریافت Strike نیز به معنای حذف Strike نیست.
آشنایی با تفاوتهای Copyright Claim و Copyright Strike برای هر تولیدکننده محتوا در یوتیوب حیاتی است، زیرا پیامدهای هر یک میتواند سرنوشت کانال شما را به کلی تغییر دهد.
در دنیای کپی رایت، "استفاده منصفانه" یا Fair Use یک اصل حقوقی مهم است که به تولیدکنندگان محتوا اجازه میدهد تا در شرایط خاصی، بدون نیاز به مجوز صریح از صاحب اثر، از محتوای دارای کپی رایت استفاده کنند. این اصل، توازنی بین حقوق خالقان اثر و آزادی بیان و خلاقیت عمومی ایجاد میکند.
Fair Use یک دکترین (اصل یا نظریه حقوقی پذیرفتهشده) است که در قوانین کپی رایت ایالات متحده آمریکا ریشه دارد و به سایر کشورها نیز راه پیدا کرده، هرچند ممکن است نامها و تعاریف متفاوتی داشته باشد (مانند "Fair Dealing" در انگلستان). این دکترین به یوتیوبرها اجازه میدهد تا بخشهایی از آثار دارای کپی رایت را برای اهدافی مانند نقد، آموزش، خبررسانی، پژوهش، پارودی یا تفسیر، بدون اجازه مالک اثر، استفاده کنند. با این حال، یوتیوب تصمیمگیرنده نهایی در مورد Fair Use نیست و تنها دادگاهها صلاحیت تعیین منصفانه بودن یک استفاده را دارند.
دادگاهها برای تعیین اینکه آیا یک استفاده خاص منصفانه است یا خیر، چهار عامل اصلی را مورد بررسی قرار میدهند:
هدف و ماهیت استفاده: اگر استفاده فقط برای کسب درآمد باشد، احتمال پذیرفته شدن کمتر است. اما وقتی برای آموزش، تحقیق، نقد یا تحلیل استفاده شود، بیشتر بهعنوان استفاده منصفانه شناخته میشود. همچنین اگر تغییر یا ارزش تازهای به اثر اضافه کنید (استفاده ترانسفورماتیو)، شانس بیشتری دارید.
ماهیت اثر اصلی: آثار خلاقانه مثل فیلم، موسیقی یا داستان بیشتر محافظت میشوند، در حالی که آثار واقعی و خبری معمولاً راحتتر در چارچوب Fair Use قرار میگیرند.
میزان و اهمیت بخشی که استفاده شده است: هرچه بخش کوچکتری از اثر را استفاده کنید، بهتر است. ولی اگر حتی بخش کمی باشد که مهمترین قسمت اثر محسوب شود، ممکن است مشکل ایجاد کند.
تأثیر بر ارزش بازار یا پتانسیل کسب درآمد از اثر اصلی: اگر استفاده شما باعث شود فروش یا درآمد اثر اصلی کم شود، احتمال منصفانه بودن خیلی پایین میآید.
برخی از مثالهایی که ممکن است تحت Fair Use قرار گیرند، به ویژه برای تولیدکنندگان محتوای فارسی، شامل موارد زیر است:
ویدئوهای ریاکشن (Reaction Videos): تحلیل و تفسیر واکنش به یک موزیک ویدئو یا تریلر فیلم.
نقد و بررسی: نقد یک محصول، فیلم، کتاب یا بازی ویدئویی با استفاده از کلیپهای کوتاه از آن.
ویدئوهای آموزشی و مستند: استفاده از کلیپهای کوتاه از منابع دیگر برای توضیح یک مفهوم.
پارودی و طنز: ایجاد محتوای طنزآمیز با تقلید از آثار دیگر.
تولیدکنندگان محتوا اغلب تصورات اشتباهی درباره Fair Use دارند که میتواند آنها را با مشکلات کپی رایت مواجه کند:
استفاده چند ثانیه مشکلی ندارد: هیچ مدت زمان مشخصی برای استفاده منصفانه وجود ندارد؛ حتی چند ثانیه هم میتواند منجر به نقض کپی رایت شود.
ذکر منبع کافی است: ارجاع به منبع، به تنهایی مجوز استفاده نیست و شما را از قوانین کپی رایت معاف نمیکند.
اضافه کردن متن/صدا به ویدئوی دیگران: اگر تغییرات ایجاد شده ماهیت ترانسفورماتیو نداشته باشند، باز هم ممکن است نقض کپی رایت محسوب شود.
عدم کسب درآمد: حتی اگر از ویدئوی خود درآمدزایی نکنید، همچنان ممکن است قوانین کپی رایت را نقض کنید.
قرار دادن Disclaimer : نوشتن جملاتی مانند "قصد نقض کپی رایت ندارم" در توضیحات ویدئو، شما را از مسئولیت قانونی مبرا نمیکند.
در نهایت، Fair Use ابزاری است برای ایجاد تعادل میان حقوق صاحبان آثار و آزادی خلاقیت تولیدکنندگان محتوا. با این حال، تشخیص نهایی همیشه به عهده دادگاه است و نه پلتفرمها یا خود تولیدکننده. بنابراین آگاهی از عامل اصلی و پرهیز از تصورات غلط، مهمترین راه برای پیشگیری از مشکلات حقوقی در زمینه کپیرایت است.
مواجهه با اخطارهای کپی رایت میتواند نگرانکننده باشد، اما با آگاهی از روشهای مدیریت و رفع این مشکلات، میتوانید به بهترین شکل از کانال خود محافظت کنید.
اگر ویدئوی شما با Copyright Claim مواجه شد، ابتدا خونسردی خود را حفظ کنید و مراحل زیر را دنبال نمایید:
بررسی دقیق جزئیات Claim: در YouTube Studio، بخش “Content” یا “Videos”، ویدئوی مورد نظر را پیدا کرده و جزئیات Claim را بررسی کنید. ببینید کدام بخش از ویدئو، توسط کدام صاحب اثر و به چه دلیلی ادعا شده است.
گزینهها:
پذیرش Claim: اگر میدانید که از محتوای دارای کپی رایت استفاده کردهاید و به پیامدهای آن رضایت دارید (مثلاً انتقال درآمدزایی به صاحب اثر)، میتوانید Claim را بپذیرید.
حذف یا جایگزینی بخش مشکلساز: میتوانید از ابزارهای ویرایش یوتیوب (YouTube Editor) برای حذف، قطع یا جایگزینی بخشهای دارای کپی رایت در ویدئو استفاده کنید.
Dispute (اعتراض): اگر معتقدید ادعا اشتباه است یا استفاده شما تحت Fair Use قرار میگیرد، میتوانید اعتراض خود را ثبت کنید. برای این کار، مراحل گامبهگام را دنبال کرده و دلیل اعتراض خود را به طور واضح بیان کنید.
در فرآیند Dispute، صاحب اثر ۷ روز فرصت دارد تا به اعتراض شما پاسخ دهد. اگر پاسخ ندهد، Claim به طور خودکار لغو میشود.
دریافت Copyright Strike جدیتر است و نیازمند واکنش دقیقتر است:
حفظ خونسردی و عدم پاک کردن ویدئو: پاک کردن ویدئو، Strike را حذف نمیکند و ممکن است شانس شما برای حل مشکل را کاهش دهد.
گذراندن Copyright School: پس از اولین Strike، باید “مدرسه کپی رایت” یوتیوب را بگذرانید. این یک دوره آموزشی کوتاه است که به شما کمک میکند قوانین را بهتر درک کنید.
گزینهها:
انتظار ۹۰ روز: هر Strike پس از ۹۰ روز به طور خودکار منقضی میشود، البته به شرطی که در این مدت Strike جدیدی دریافت نکرده باشید.
Contest Notification (اعتراض): اگر مطمئن هستید که Strike اشتباه است یا استفاده شما تحت Fair Use قرار میگیرد، میتوانید اعتراض خود را ثبت کنید. این فرآیند رسمیتر است و شامل ارائه مدارک و استدلالهای حقوقی است.
Retraction (برداشتن شکایت توسط صاحب اثر): میتوانید به صورت مستقیم با صاحب اثر تماس بگیرید و از او بخواهید که شکایت خود را پس بگیرد. یوتیوب اطلاعات تماس صاحب اثر را در YouTube Studio در اختیار شما قرار میدهد. اگر صاحب اثر شکایت خود را پس بگیرد، Strike از کانال شما حذف میشود.
Counter Notification (اعلامیه متقابل): اگر فکر میکنید ویدئوی شما به اشتباه حذف شده و اعتراض شما رد شده است، میتوانید “Counter Notification” ارسال کنید. این یک اقدام حقوقی جدی است که میتواند منجر به طرح دعوی در دادگاه شود، بنابراین قبل از استفاده از این گزینه، حتماً با یک مشاور حقوقی مشورت کنید.
به یاد داشته باشید که آشنایی با قوانین کپیرایت نه تنها شما را از مشکلات احتمالی دور نگه میدارد، بلکه اعتماد یوتیوب و مخاطبانتان را نیز افزایش میدهد.
پیشگیری همیشه بهتر از درمان است. با رعایت برخی اصول و استفاده از منابع مناسب، میتوانید تا حد زیادی از مشکلات کپی رایت در یوتیوب جلوگیری کنید.
بهترین و مطمئنترین راه برای جلوگیری از نقض کپی رایت، تولید محتوای کاملاً اورجینال و خلاقانه است. روی ایدههای خودتان کار کنید و مطمئن شوید که تمامی عناصر ویدئوی شما (صدا، تصویر، موسیقی و متن) یا توسط خودتان خلق شدهاند و یا مجوزهای لازم برای استفاده از آنها را دارید. اصالت و خلاقیت، نه تنها شما را از دردسرهای کپی رایت دور نگه میدارد، بلکه به برندسازی و رشد پایدار کانال شما نیز کمک میکند.
اگر نیاز به استفاده از محتوای دیگران دارید، حتماً به سراغ منابعی بروید که به طور قانونی، محتوای بدون کپی رایت یا با مجوزهای استفاده مشخص ارائه میدهند.
موسیقی:
YouTube Audio Library: یوتیوب یک کتابخانه صوتی رایگان و بسیار غنی از موسیقی و افکتهای صوتی ارائه میدهد که میتوانید بدون نگرانی از کپی رایت از آنها استفاده کنید. این آهنگها اغلب با مجوز Creative Commons ارائه میشوند که برخی از آنها نیاز به ذکر نام هنرمند در توضیحات ویدئو دارند (Attribution).
سایتهای اشتراکی: پلتفرمهایی مانند Epidemic Sound ،Envato Elements و Motion Array اشتراکهای ماهانه یا سالانه ارائه میدهند که با پرداخت هزینه، به هزاران موسیقی و افکت صوتی با مجوز تجاری دسترسی پیدا میکنید. حتی شرکتهایی مانند ادی موب (Adymob) میتوانند در دسترسی به این اکانتهای پرمیوم به شما یاری رسانند.
موسیقیهای Public Domain: آثاری که کپی رایت آنها منقضی شده و در مالکیت عمومی قرار دارند.
تصاویر و ویدئو کلیپ:
سایتهای رایگان: پلتفرمهایی مانند Pexels ،Pixabay، و Unsplash هزاران تصویر و ویدئو با کیفیت بالا و بدون نیاز به ذکر منبع یا مجوز ارائه میدهند.
سایتهای اشتراکی: Shutterstock و Adobe Stock منابع عظیمی از تصاویر و ویدئوهای دارای مجوز تجاری هستند که با خرید حق استفاده، میتوانید از آنها بهرهمند شوید.
تصاویر Public Domain: مانند موسیقی، تصاویر قدیمی که کپی رایت آنها منقضی شده است.
در صورتی که نیاز به استفاده از یک محتوای خاص (موسیقی، ویدئو، تصویر) دارید که در منابع بدون کپی رایت یافت نمیشود، بهترین راه کسب مجوز مستقیم از صاحب اثر است. بسیاری از هنرمندان و شرکتها مایل به ارائه مجوز استفاده از آثار خود در ازای پرداخت هزینه یا تحت شرایط خاصی هستند. حتماً مطمئن شوید که مجوز کتبی و معتبر دریافت کردهاید و شرایط آن را به دقت مطالعه کنید.
قبل از آپلود هر ویدئو، لحظهای وقت بگذارید و آن را از نظر کپی رایت بررسی کنید:
بازبینی دقیق محتوا: ویدئوی خود را از ابتدا تا انتها تماشا کنید و به هر بخشی که ممکن است دارای کپی رایت باشد (موسیقی، کلیپ فیلم، تصاویر لوگودار) توجه ویژه داشته باشید.
آگاهی از Creative Commons: اگر از محتوای Creative Commons استفاده میکنید، حتماً نوع مجوز آن را بررسی کنید (مثلاً CC BY که نیاز به ذکر نام دارد) و مطابق با آن عمل کنید.
استفاده از ابزارهای بررسی کپی رایت: برخی ابزارهای آنلاین وجود دارند که میتوانند به شما در شناسایی موسیقی یا ویدئوهای دارای کپی رایت کمک کنند.
قوانین کپی رایت در برخی ژانرهای محتوایی و با ظهور فناوریهای جدید، چالشهای خاصی را به همراه دارد که درک آنها برای یوتیوبرها ضروری است.
استفاده از گیمپلی و موسیقی بازیهای ویدئویی در یوتیوب اغلب میتواند پیچیده باشد. بسیاری از ناشران بازیها سیاستهای روشنی در مورد استفاده از محتوایشان دارند و برخی حتی به تولیدکنندگان محتوا اجازه میدهند که از گیمپلی آنها درآمدزایی کنند، به شرطی که ارزش افزودهای مانند تفسیر، نقد یا آموزش به آن اضافه شود. با این حال، برخی دیگر بسیار سختگیرانهاند. همیشه سیاستهای ناشر بازی مورد نظر را بررسی کنید و سعی کنید محتوایی تولید کنید که صرفاً نمایش بازی نباشد، بلکه دارای تحلیل و مشارکت فعال شما باشد.
یوتیوب شورتس (YouTube Shorts) فرمت محتوایی کوتاه یوتیوب است که قوانین کپی رایت مشابهی با ویدئوهای طولانیتر دارد. با این حال، یوتیوب ابزارهایی را برای استفاده از موسیقیهای دارای مجوز در Shorts ارائه میدهد که میتوانید از آنها استفاده کنید. اما اگر موسیقی یا کلیپی را از خارج از این ابزارها وارد Short خود کنید، همچنان مشمول قوانین کپی رایت خواهید بود. حتی مدت زمان کوتاه نیز شما را از خطر نقض کپی رایت مصون نمیدارد.
شخصیتهای فانتزی معروف مانند بتمن، ثور یا شخصیتهای انیمهای، دارای حقوق مالکیت فکری (Trademark و Copyright) هستند که متعلق به شرکتهای بزرگ مانند مارول یا دیسی است. استفاده مستقیم از این کاراکترها، مثلاً ساخت انیمیشن یا ویدئویی با استفاده از طرح اصلی آنها، بدون مجوز، نقض کپی رایت محسوب میشود. اما استفاده از ماسک این شخصیتها، اشارات کوتاه یا پارودی آنها در برخی موارد ممکن است تحت Fair Use قرار گیرد، به شرطی که محتوای شما به طور قابل توجهی ترانسفورماتیو باشد و قصد کسب درآمد مستقیم از خود شخصیت را نداشته باشید. با این حال، همیشه ریسک وجود دارد.
با پیشرفت هوش مصنوعی و امکان تولید محتوا توسط آن (AI Generated Content)، چالشهای جدیدی در حوزه کپی رایت پدید آمده است. سوال اصلی اینجاست که آیا محتوای تولید شده توسط هوش مصنوعی، که ممکن است از دادههای دارای کپی رایت آموزش دیده باشد، خود مشمول کپی رایت میشود؟ و چه کسی مالکیت آن را دارد؟ این حوزه در حال تکامل است و قوانین آن هنوز به طور کامل مشخص نشدهاند. در حال حاضر، مسئولیت نهایی محتوای AI که در کانال خود آپلود میکنید، بر عهده شماست و باید مطمئن شوید که حقوق کپی رایت دیگران را نقض نمیکند.
همانطور که رعایت کپی رایت دیگران مهم است، محافظت از آثار خودتان نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. یوتیوب ابزارهایی را برای کمک به شما در این زمینه فراهم کرده است.
یکی از مهمترین ابزارها، Copyright Match Tool است. این ابزار به طور خودکار ویدئوهای آپلود شده در یوتیوب را اسکن میکند تا مواردی که با محتوای اورجینال شما مطابقت دارند را شناسایی کند. اگر ویدئویی مشابه با اثر شما پیدا شود، این ابزار به شما اطلاع میدهد و شما میتوانید تصمیم بگیرید که چه اقدامی انجام شود؛ از جمله تماس با کاربر مربوطه، آرشیو کردن تطبیق، یا درخواست حذف (Copyright Takedown Request). برای ارسال درخواست حذف رسمی، میتوانید از بخش “Copyright” در YouTube Studio خود استفاده کنید. در این بخش، تمامی تطبیقها و درخواستهای شما برای حذف محتوا مدیریت میشوند و به شما امکان میدهند تا به طور فعال از حقوق مالکیت فکری خود دفاع کنید.
در ایران، قانونی با عنوان مشخص “قانون کپی رایت” به مفهوم بینالمللی آن وجود ندارد، اما مفاهیم مربوط به حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان در قوانین متعددی پراکنده شدهاند. قانون حمایت حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان مصوب سال ۱۳۴۸ و قانون تجارت الکترونیک (در مورد نرمافزارها و دادههای دیجیتال) از جمله این قوانین هستند. با این حال، تطبیق این قوانین با بستر بینالمللی یوتیوب و مسائل مربوط به نقض کپی رایت آنلاین برای یوتیوبرهای ایرانی میتواند چالشبرانگیز باشد. یوتیوب عمدتاً بر اساس قوانین کپی رایت بینالمللی و به ویژه قوانین ایالات متحده عمل میکند، بنابراین یوتیوبرهای ایرانی باید در درجه اول به مقررات جهانی یوتیوب توجه داشته باشند.
شناخت و رعایت قوانین کپیرایت در یوتیوب، پایه و اساس دوام و رشد هر کانال است. از سیستم Content ID گرفته تا اصل Fair Use و انواع هشدارهای کپیرایت، همه این ابزارها برای حمایت از حقوق خالقان آثار و ایجاد یک فضای رقابتی سالم طراحی شدهاند. اگر میخواهید در مسیر نقد کردن درآمد یوتیوب موفق باشید، باید روی تولید محتوای اورجینال، استفاده درست از منابع رایگان یا دارای مجوز، و همچنین مدیریت هوشمندانه اخطارها تمرکز کنید.
فراموش نکنید که رعایت این اصول نهتنها شما را از مشکلات قانونی دور میکند، بلکه اعتبار کانال شما را بالا برده و شانس رشد طولانیمدت را افزایش میدهد. با آگاهی و دقت، میتوانید مسیر حرفهای خود در یوتیوب را با اطمینان ادامه دهید و علاوه بر خلق ارزش و سرگرمی، به شکلی پایدار به درآمدزایی از یوتیوب برسید.
استفاده از ویدئوهای بلاگرهای دیگر و صرفاً صداگذاری روی آنها بدون افزودن ارزش تحلیلی یا ترانسفورماتیو، معمولاً مشمول کپی رایت شده و توصیه نمیشود.
اسکرین شات از نقشههای عمومی یا نقشههایی که ماهیت کلی دارند، با افزودن عناصر خودتان و تفسیر، به احتمال زیاد مشکلی ایجاد نمیکند، اما باید ارزش افزوده محسوسی داشته باشد.
بله، استفاده از آهنگهای سریالهای معروف به عنوان موسیقی متن، تقریباً همیشه مشمول کپی رایت میشود و احتمال دریافت اخطار بسیار بالاست.
خیر، صرف زیرنویس کردن یک موزیک ویدئوی خارجی به فارسی، به تنهایی به عنوان “افزودن ارزش” کافی برای مشمول شدن تحت Fair Use محسوب نمیشود و احتمال نقض کپی رایت وجود دارد.
این کانالها ممکن است مجوزهای پنهانی داشته باشند، در مناطق جغرافیایی خاصی فعالیت کنند که قوانین متفاوت است، یا یوتیوب هنوز آنها را شناسایی نکرده باشد، اما این رفتار همیشه ریسک بسیار بالایی دارد و توصیه نمیشود.
بله، تصاویر نیز مشمول کپی رایت هستند و استفاده از تامنیلهای دیگران بدون مجوز میتواند منجر به نقض کپی رایت شود.
بله، هرگونه استفاده از موسیقی دارای کپی رایت، حتی در پسزمینه یا در بخشهای کوتاه، میتواند منجر به اخطار کپی رایت شود. بهتر است از موسیقیهای بدون کپی رایت استفاده کنید.
بله، خود کاراکترها و شخصیتها نیز دارای حقوق مالکیت فکری (کپی رایت و علامت تجاری) هستند و ساخت انیمیشن با آنها بدون مجوز، حتی اگر توسط خودتان ساخته شده باشد، مشمول نقض کپی رایت میشود.
