پس از فصلی پربار و برداشت شیرین ترین میوه ها، اغلب باغداران و کشاورزان بر این باورند که وظیفه مراقبت از درختان و گیاهان به پایان رسیده است. اما این یک تصور غلط است. در واقع، دوره پس از برداشت، یکی از حیاتی ترین مراحل در چرخه زندگی گیاهان میوه، به خصوص درختان، است. در این دوره، گیاه با خستگی ناشی از تولید میوه روبه رو است و نیاز به بازسازی و ذخیره سازی انرژی برای فصل رشد بعدی دارد. در این میان، بررسی لزوم استفاده از کود فروت ست پس از برداشت محصول به عنوان یک راهکار تخصصی و کارآمد، اهمیت ویژه ای پیدا می کند. این مقاله به شما نشان خواهد داد که چرا محلول پاشی فروت ست پس از برداشت محصول، نه تنها یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای تضمین باردهی در سال آینده است.
فروت ست، که به طور معمول با نام کود پاییزی یا کود پس از برداشت شناخته می شود، مجموعه ای از مواد مغذی، هورمون های گیاهی و عناصر ریزمغذی است که به طور خاص برای تغذیه و تقویت درختان و گیاهان پس از مرحله برداشت طراحی شده است. هدف اصلی این کود، کمک به گیاه برای ذخیره سازی انرژی و مواد غذایی لازم برای مراحل حساس بعدی مانند گلدهی و تشکیل میوه در سال زراعی پیش رو است.
پس از برداشت محصول، گیاهان، به ویژه درختان میوه، وارد مرحله ای از استرس فیزیولوژیکی می شوند. تولید میوه، انرژی و ذخایر غذایی قابل توجهی را از گیاه تخلیه می کند. در این شرایط، فروت ست نقش حیاتی در موارد زیر ایفا می کند:
بازسازی ذخایر غذایی: گیاه پس از برداشت، نیاز به بازسازی ذخایر قندی و نشاسته ای خود دارد که در طول دوره میوه دهی مصرف شده اند. فروت ست با تامین عناصر ضروری، این فرآیند را سرعت میبخشد.
تقویت جوانه های گل: محلول پاشی فروت ست در این مرحله، به تمایز و رشد بهینه جوانه های گل برای سال آینده کمک شایانی می کند. این امر مستقیما بر کمیت و کیفیت گلدهی در فصل بعدی تاثیرگذار است.
جلوگیری از سال آوری درختان: بسیاری از درختان میوه، به خصوص درختان هسته دار و دانه دار، مستعد پدیده سال آوری (متناوب بودن باردهی) هستند. استفاده از فروت ست در پاییز، با تقویت و متعادل سازی رشد و باردهی، می تواند شدت این پدیده را کاهش دهد.
افزایش مقاومت به سرما و تنش های محیطی: عناصر موجود در فروت ست، مانند پتاسیم و بور، به افزایش مقاومت گیاه در برابر سرمازدگی زمستانه و سایر تنش های محیطی کمک می کنند.
بهبود جذب عناصر غذایی: ترکیب عناصر ریزمغذی در فروت ست، مانند روی و منگنز، نقش مهمی در فعال سازی آنزیم های ضروری در گیاه و بهبود جذب سایر مواد غذایی از خاک ایفا می کند.
هر یک از عناصر موجود در فرمولاسیون فروت ست، نقش اختصاصی و حیاتی در تغذیه گیاه ایفا میکنند:
روی (Zn): عنصری کلیدی در سنتز اکسین ها (هورمون های رشد) و تنظیم تقسیم سلولی. روی در تشکیل گل و میوه و همچنین در فعال سازی آنزیم های فتوسنتزی نقش دارد.
بور (B): برای تلقیح و گرده افشانی ضروری است. بور همچنین در جابه جایی قندها در گیاه و استحکام دیواره سلولی نقش دارد و به جذب کلسیم کمک می کند.
نیتروژن (N): در مقادیر متعادل، برای رشد رویشی پس از برداشت و بازسازی بافت های گیاهی مورد نیاز است.
پتاسیم (K): به تنظیم فشار اسمزی سلول ها، مقاومت به تنش های محیطی (مانند خشکی و سرما) و جابه جایی قندها کمک می کند.
عناصر ریزمغذی دیگر (مانند آهن، منگنز، مس): در فرآیندهای آنزیمی، فتوسنتز و تنفس سلولی نقش حیاتی دارند.
محلول پاشی فروت ست، به دلیل جذب سریع و مستقیم توسط برگ ها و جوانه های گیاهی، روشی بسیار مؤثر در تغذیه گیاه به شمار می رود. این روش به ویژه در فصولی که جذب از طریق ریشه کندتر است (مانند پاییز سرد)، کارایی بالاتری دارد.
فروت ست به عنوان یک کود ضد سال آوری درختان شناخته می شود. همانطور که پیشتر اشاره شد، پدیده سال آوری زمانی رخ می دهد که درختان در یک سال باردهی سنگین، تمام ذخایر غذایی خود را صرف تولید میوه کرده و سال بعد توانایی گلدهی و میوه دهی مجدد را از دست می دهند. با مصرف فروت ست در پاییز، جوانه های گل تقویت شده و ذخایر انرژی درخت بهبود می یابد، که این امر منجر به توزیع متعادل تر باردهی در سال های متوالی می شود.
همچنین، فروت ست می تواند در جلوگیری از ریزش گل نیز نقش داشته باشد، هرچند تأثیر مستقیم آن بیشتر بر تشکیل جوانه های گل سال آینده است. اما با تقویت عمومی گیاه و متعادل سازی نسبت کربن به نیتروژن، به طور غیرمستقیم به حفظ گل های فصل جاری نیز کمک می کند.
سال آوری یک چرخه طبیعی در بسیاری از درختان میوه است که با تناوب در میزان باردهی سالانه مشخص می شود. به این معنی که درختان در یک سال باردهی فراوان دارند و در سال بعد باردهی بسیار کمتری نشان می دهند. دلایل اصلی سال آوری عبارتند از:
تخلیه شدید ذخایر غذایی: تولید میوه، به خصوص در سال های پربار، مقادیر زیادی از کربن، نیتروژن و سایر عناصر غذایی را از درخت مصرف می کند.
رقابت برای منابع: گل ها و میوه های متعدد در یک سال، برای آب، نور و مواد غذایی با یکدیگر رقابت می کنند.
تأثیر هورمون ها: تولید بیش از حد هورمون هایی که رشد میوه را تحریک می کنند، می تواند در سال بعد، فرآیند گلدهی را سرکوب کند.
بله، کود فروت ست تاثیری قابل توجه در جلوگیری یا کاهش شدت سال آوری درخت دارد. با تامین مواد غذایی ضروری و تقویتی در دوره پس از برداشت، فروت ست به درخت کمک می کند تا:
ذخایر غذایی خود را به سرعت بازسازی کند.
جوانه های گل سال آینده را به خوبی تغذیه و تمایز دهد.
رشد رویشی و زایشی را متعادل سازد.
این اقدامات باعث می شود که درخت در سال بعدی، حتی پس از یک سال پربار، توانایی کافی برای گلدهی مجدد را داشته باشد و چرخه سال آوری شکسته شود.
برای دستیابی به حداکثر اثربخشی، رعایت نکات زیر در زمان محلول پاشی فروت ست ضروری است:
غلظت مناسب: همیشه دستورالعمل درج شده بر روی بسته بندی کود را مطالعه و رعایت کنید. استفاده از غلظت بیش از حد می تواند باعث سوختگی برگ ها شود.
پوشش کامل: محلول پاشی باید به گونه ای انجام شود که تمام سطوح برگ ها، شاخه ها و جوانه ها به طور کامل پوشش داده شوند.
زمان مناسب روز: بهترین زمان برای محلول پاشی، ساعات خنک روز (صبح زود یا عصر) است تا از تبخیر سریع محلول و تنش گرمایی جلوگیری شود.
شرایط آب و هوایی: از محلول پاشی در روزهای بارانی، بادی شدید یا یخبندان خودداری کنید.
ترکیب با سایر کودها: در صورت نیاز به استفاده از سایر کودها یا سموم، از سازگاری آن ها با فروت ست اطمینان حاصل کنید.
جمع بندی
بررسی لزوم استفاده از کود فروت ست پس از برداشت محصول نشان می دهد که این مرحله، فرصتی طلایی برای سرمایه گذاری بر روی باردهی آینده است. فروت ست با تقویت درخت در دوران پس از برداشت، به بازسازی ذخایر انرژی، تمایز بهینه جوانه های گل، افزایش مقاومت به تنش های محیطی و جلوگیری از پدیده زیان بار سال آوری کمک شایانی می کند. انتخاب زمان مناسب، غلظت صحیح و روش صحیح محلول پاشی، کلید بهره مندی کامل از مزایای این کود حیاتی خواهد بود. باغات و مزارع شما، با تغذیه صحیح در این دوره کلیدی، پاسخی شایسته در قالب میوه های با کیفیت و پربار در فصل رشد بعدی خواهند داد.
