از خبیص تا یلان

از قصه زندگی بنویسم؟ نه ! از لوت مینویسم که کجاست !

کویر اولین ذهنیتی رو که برای من میاره جایی بی کران که همه اش خاک است و آسمانی آبی بدون ابر که انگار آخرین نقطه زمین است . البته این مختص به کویر لوته ! چون تصور دیگری هم دارم : جایی زیبا بدون آب پر از شن های روان که هراز چندی طوفان میاد ...

اما بنویسم از لوت که کجاست : دشتی در جنوب شرق ایران بین استانهای کرمان و سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی . 

قسمتی که از لوت در کرمان قرار داره جالبه که مفصلا در موردش میگم .برای رسیدن به لوت از شهداد میروند اما شهداد کجاست ؟ شهداد شهری در حاشیه لوت که در گذشته خبیص نامیده میشده ، و به دلیل همین موقعیتش پر است از نخلستان های همیشه سبز و خرمایی که گرمی کویر رو براتون تداعی میکنه!

شواهد زیادی وجود دارند که نشون میده در گذشته های دور شهداد یک تمدن بزرگ بوده و اینطور که گفته شده یکی از خواستگاه های بشر است . کشف جالب درفش شهداد یکی از حیرت انگیز ترین مواردی بود که اسم شهداد رو بر سر زبانهای انداخت . پرچمی فلزی از جنس بزنز که هم اکنون در موزه ملی نگه داری میشه و قدیمی ترین پرچمی ایران است ( در بعضی از منابع قدیمی ترین پرچم جهان گفته شده).

وقتی دارید به این درفش نگاه میکنید یعنی به ساخته دست آهنگری که متعلق به تمدن پنج هزار سال پیش است مینگرید . جذابه نه؟

شهداد را چیز دیگری هم هست !

لی‌لی پوت‌های شهداد! خانه هایی که متعلق به آدم کوتوله ها بودند و حتی خانه هاشون همین رو ثابت میکنه !

و این عکس متعلق به همین کشف است . اطلاعات مفید زیادی رو در مورد این شهر میتونید در وبلاگ ها پیدا کنید . اگر مشتاق خوندن اطلاعات جامع در مورد این شهر هستید به نوشته های دکتر گلاب زاده (رییس بنیاد کرمان شناسی )و دکتر کردوانی ( پدر علم کویر شناسی ایران) مراجعه کنید. ولی جذاب تر اینکه در حوالی همین منطقه سرنخ هایی پیدا شد که به ما خبر از زندگی انسانهایی عظیم الجثه در گذشته رو میده. ماجرا از این قراره که طی عملیات راه سازی در اطراف شهرستان گلباف از توابع بم یک جسد مومیایی شده پیدا شد که بخش هایی از این جسد دچار شکستگی شد ولی قسمتهایی از دست و پای اون مومیایی همچنان سالم بودند . از اندازه پای اون جسد میشد به اندازه حیرت آور مردمان گذشته منطقه پی برد. کشفی که حیرت زده کرد همه رو . اینکه در یک منطقه هم از کوتوله ها رد پایی باشه و هم از انسان های عظیم الجثه واقعا جالب بود .

اما تا به حاشیه لوت گفتم و حالا خود لوت

از گندم بریان شروع میکنم ، منطقه ای در حوالی شهداد در حاشیه لوت . شهرتش به دلیل حضور این منطقه در مسیر جاده ابریشم و عبور کاروانهایی از این محل که میدیدن که گندم هاشون در اثر گرمای شدید بریان و برشته میشه!

دو دلیل برای گرمای این منطقه گفته شده :1- پست بودن این ناحیه ( پست ترین ناحیه فلات داخلی ایران است)2- پوشیده بودن از گذازه های آتشفشانی

مدتی گفته میشد که این منطقه گرم ترین نقطه زمین است ولی بعدها مشخص شد لوت مرکزی نقاط گرمتری نیز دارد با این حال مرحوم اینانلو به کمک یک تیم تحقیقاتی توانستند دمای 64 درجه رو ثبت کنند .ولی دمایی که برای لوت مرکزی ثبت شده 70.7 درجه و در سال2005 بود .هرچند این دما در سالهای بعد با افت هایی همراه بوده.

از گندم بریان بگذریم ؛ کلوت های سر به آسمان کشیده شهداد

در نواحی بیابانی، به برجستگی‌های بین شیارهای U شکل کَلوت می‌گویند. رأس این برجستگی‌ها مسطّح، طرف رو به باد آن‌ها پرشیب و طرف دیگر آن‌ها کم‌شیب است. یاردانگ‌ها اغلب در رسوبات نرم دریاچه‌ای گذشته به وجود می‌آیند و در برخی بیابان‌های دنیا از جمله بیابان غربی مصر و بیابان لوت شهداد در ایران وجود دارند. (ویکی پدیا)

سازه های عظیم که به لطف باد و فرسایش شکل گرفته و تبدیل به یک جاذبه بزرگ گردشگری شده اند . کمتر توریستی هست که به لوت برود و از این کلوتها دیدن نکند . اهمیت گردشگری کلوتها از اونجایی زیاده که در حاشیه لوت واقع هستن و نیازی نیست با تورهای گردشگری هماهنگ باشید و میشه تا پای کلوتها رو پیاده روی کرد ( البته نه از شهداد).

بعد از کلوتها به لوت مرکزی میرسیم ، جاییکه فقط شما هستید و کویر ! جاییکه فقط میشود به زیبایی این جهان اعتراف کرد ، همان جاییکه اگر قرار است منزوی شوید و از این جهان دل بکنید باید به آنجا رو بیاورید. اینجا ریگ یلان است.

ریگ یلان در محدوده جغرافیایی 30 درجه و 57 دقیقه شمالی تا 29 درجه و 21 دقیقه شمالی و 59 درجه و 5 دقیقه شرقی تا 59 درجه و 55 دقیقه شرقی در شرق استان کرمان، شمال غربی استان سیستان و بلوچستان و جنوب استان خراسان جنوبی قرار دارد. نقطه تلاقی 3 استان در ناحیه ای در نزدیکی شمال ریگ یلان قرار دارد. منطقه شرقی لوت تجمعی عظیم از انواع ساخت های ماسه بادی به وسعت 10 هزار کیلومتر است. (گروه کویر ها و بیابان های ایران )

دقیقا همان تصویر شن زاری که از کویر دارم اینجا تحقق میابد . این سری از مناطق لوت رو باید با ماشین های مخصوص ساحاری و تجهیزات کامل گشت . من جمله آب و خوراک( بیشتر از نیاز )، نقشه های راه ، وسایل برای اقامت های شبانگاهی و گرمایشی و خلاصه هر آن چیز که شما را از گم شدن در لوت نجات دهد و به زنده ماندن هم کمک کند .

مستندی که چند سال قبل از شبکه جام جم درمورد سفر محمدعلی اینانلو و تیم همراهش از عرض لوت پخش شد به خوبی نشون میده که چه سختی هایی در این راه وجود داره. در این سفر او و یک تیم تحقیقاتی و مستند سازی با وارد شدن به لوت از سمت کرمان و یک هفته کویر گردی از سمت دیگرش در استان سیستان و بلوچستان خارج شدند . در طول این مسیر راه های جدیدی کشف شد و نامگذاری برخی از مناطق لوت که تا آن زمان همچنان ناشناخته باقی مانده بود تکمیل شد .

همین تصویر برای اینکه دل اهل سفران رو ببره کافیه و واقعا هم دیدن یک چنین منطقه بکر و دست نخورده ای باید جذاب باشه.

وقت سفر به لوت الانه یعنی قبل از شروع طوفانهای لوت و گرمای وحشتناکش . بنابراین اگر فرصت سفر به لوت رو دارید وقت رو تلف نکنید.

در نهایت دیدن این ویدیو رو پیشنهاد میکنم.

ضمنا میتونید خاطرات آلفونس گابریل ،در عبور از صحاری ایران رو مطالعه کنید .