در این مقاله عوامل تسهیلکننده تغییر سازمانی و نقش سفیران دانش در تغییر سازمان بررسی میشود. سفیران دانش سازمان یا همان نمایندگانِ دانشِ واحدهایِ سازمانی کسانی هستند که با شاخصهای متعدد توسط مدیران پیشنهاد و در نهایت توسط ما انتخاب میشوند. سفیران دانش نقش بسیار مهمی در انتشار پیامها و فعالیتهای مدیریت دانش در سراسر سازمان ایفا میکنند. در واقع این افراد به عنوان بازوی اجرایی، مکمل نقش تیم اجرایی مدیریت دانش هستند. سفیران دانش وظیفه اجرای امور مدیریت دانش و ایجاد هماهنگی بین بخشهای سازمانی را بر عهده داشته و بدین ترتیب زمان کافی برای تیم مرکزی مدیریت دانش را فراهم میکنند تا تمرکز خود را بر مدیریت سیستم، برنامهریزی پروژه، تأمین مالی و پشتیبانیِ متمرکز قرار دهند. انتخاب صحیح این افراد در واحدهای سازمانی منتخب از مهمترین اقدامات استقرار راهکارهای مدیریت دانش است.
پاسخ نزد سفیران دانش است!
کارگاه آموزشی-تعاملی سفیران دانش در یکی از شرکتهای پتروشیمی مطرح و باسابقه کشور بود. حدود 25 نفر از سفیران دانش آمده بودند تا با هم پیرامون برخی از اقدامات پروژه مدیریت دانش هماهنگ شویم. در حین اجرای کارها، ناگهان فکری به سرم زد مبنی بر اینکه ازشون بپرسم چیکار کنیم تا مدیریت دانش بهتر و بهرهورتر در سازمان نهادینه بشه؟ اونها هم که انگار منتظر باشن شدیدا استقبال کردن و مولاناوار گفتند بیا که ما به گوش تو سخنهای نهان خواهیم گفت! بهشون زمان دادم تا روی کاغذ بیارن پیشنهادها و دغدغه هاشون رو. به جرات میتونم بگم مواردی که گفتن از صدتا کتاب آکادمیک در حوزه مدیریت دانش بهتر و کاراتر بود.
در نظر دارم تا در این مقاله مواردی که این عزیزان اشاره کردند رو بیارم تا چنانچه مدیر سازمان یا متولی مدیریت دانشی هستید که در فکر یا در حال استقرار راهکارهای مدیریت دانش هستید، کارِتون رو اصولیتر انجام بدید. همانطور که سعدی، استاد سخن میگوید: «دو کس رنج بیهوده بردند و سعی بی فایده کردند یکی آن که اندوخت و نخورد و دیگر آن که آموخت و نکرد» کافیست دل به دل سفیران دانش داد و آنچه را میگویند علاوه بر آموختن، به کار ببندیم که جز این سعی، بی فایده است!
عوامل تسهیلکننده تغییر سازمانی در راستای نهادینهسازی مدیریت دانش
سفیران دانش در پاسخ به سوال "عوامل تسهیلکننده تغییر سازمانی در راستای نهادینهسازی مدیریت دانش"، مواردی را بیان کردند که در ادامه اشاره میکنم:
ایجاد انگیزه در کارکنان در قالب پاداشها و تشویقهای مالی و معنوی، مطابق دستورالعمل انگیزشی مدون
قرار دادن اقدام "ثبت و مدیریت درسآموخته" در چرخه کاری افراد به طوریکه بخشی از شرح وظایف کارکنان شود.
ایجاد الزام جهت مطالعه دروسآموخته ثبت شده، توسط نفرات جدید جهت جلوگیری از تکرار خطاها و ثبت دروسآموخته جدید توسط آنان
بیان مزایای فعالیت در فرآیند مدیریت دانش به صورت مستمر بین کارکنان
اعتقاد و اهمیت مدیریت دانش در بین مدیران سطوح بالا و انتقال آن به کارکنان
الزام آور نمودن فعالیت در فرآیند مدیریت دانش برای کارکنان تا زمانی که فرهنگ آن ایجاد شود.
شاخصهای فعالیت در فرآیند مدیریت دانش در نظام ارزیابی عملکرد کارکنان در نظر گرفته شود.
تقدیر و تشکر مدیریت از کارکنان فعال در فرآیند مدیریت دانش در حضور دیگر کارکنان
ایجاد ارتباط مستقیم بین نظام ارتقا و ترفیع با میزان فعالیت در فرآیند مدیریت دانش
آگاهی کارکنان و مدیران از هزینههای خطاهای تکراری و عدم التزام به مدیریت دانش
تلاش در راستای ایجاد سازمان یادگیرنده، اهمیت دادن به نوآوری به جای اهمیت به تغییر تدریجی سازمان
برگزاری کارگاههای آموزشی نحوه اشتراک گذاری دروسآموخته و تبیین تاثیر آن بر موفقیت مسیر مدیریت دانش
مدیریت قدرت پذیرش اشتباه کارکنان را داشته باشد.
مدیریت به تغییر و نظام پیشنهادات اهمیت بدهد.
انتخاب کارکنان علاقهمند به صورت داوطلب به عنوان متصدی و تسهیلگر برای پیگیری اقدامات مدیریت دانش
تعیین پاداش مالی و معنوی برای کارکنان متصدی
اطلاعرسانی به تمامی کارکنان حتی نیروهای پیمانکار برای ثبت دروسآموخته به هر روش ممکن اعم از نوشتاری، صوتی یا تصویری