چرا داده «نفت قرن ۲۱» نامیده می‌شود؟

داده چیست و چرا مهم است؟

داده یعنی اطلاعات خام؛ چیزهایی مثل عددها، رفتار کاربران، خریدها، کلیک‌ها، موقعیت جغرافیایی، و حتی زمان‌هایی که از یک اپلیکیشن استفاده می‌کنیم. خود داده به‌تنهایی شاید ساده به نظر برسد، اما وقتی جمع‌آوری، تحلیل و تفسیر شود، به چیزی بسیار ارزشمند تبدیل می‌شود. مثل دانه‌های طلایی‌ای که اگر درست کنار هم قرار بگیرند، می‌توانند یک تصویر دقیق از واقعیت بسازند.

مثال ساده:

اگر یک فروشگاه بداند مشتری‌ها چه ساعتی بیشتر خرید می‌کنند، چه محصولی را بیشتر دوست دارند و از چه چیزی صرف‌نظر می‌کنند، می‌تواند:

• اجناس را بهتر بچیند

• تبلیغات دقیق‌تری انجام دهد

• فروش بیشتری داشته باشد

یعنی داده کمک می‌کند به‌جای حدس زدن، آگاهانه تصمیم بگیریم.

شباهت داده و نفت

دلیل این تشبیه آن است که نفت و داده هر دو در حالت خام، فایده‌ی محدودی دارند و زمانی ارزشمند می‌شوند که پردازش شوند. نفت باید استخراج و پالایش شود تا به بنزین یا سوخت تبدیل شود. داده هم باید دسته‌بندی، بررسی و تحلیل شود تا به دانشی مفید برسد. برای مثال، اگر یک مدرسه فقط نمره‌های دانش‌آموزان را ثبت کند، هنوز اتفاق خاصی نیفتاده است. اما اگر همین اطلاعات بررسی شود، مدرسه می‌تواند بفهمد دانش‌آموزان در کدام درس بیشتر مشکل دارند و برای تقویت آن درس برنامه‌ریزی کند. پس همان‌طور که نفت در گذشته موتور صنعت بود، داده هم امروز نیروی محرک بسیاری از فناوری‌ها و تصمیم‌ها است.

داده‌های بزرگ چیست؟

امروزه حجم اطلاعات آن‌قدر زیاد شده که دیگر با روش‌های معمول نمی‌توان آن را به‌راحتی مدیریت کرد. به این حجم عظیم و متنوع از اطلاعات، «داده‌های بزرگ» گفته می‌شود. این داده‌ها فقط زیاد نیستند، بلکه با سرعت بالا تولید می‌شوند و شکل‌های مختلفی دارند؛ مثل متن، عکس، ویدئو، صدا و موقعیت مکانی. برای نمونه، تصور کنید یک اپلیکیشن مسیریاب هر لحظه از هزاران خودرو اطلاعات دریافت می‌کند. با تحلیل این داده‌ها می‌توان فهمید کدام خیابان‌ها شلوغ‌تر هستند و چه مسیری سریع‌تر به مقصد می‌رسد. در واقع، چیزی که برای یک راننده فقط یک مسیر روزانه است، برای یک سامانه‌ی هوشمند مجموعه‌ای از داده‌های ارزشمند به حساب می‌آید.

نقش داده در تصمیم‌گیری

ارزش واقعی داده زمانی مشخص می‌شود که در تصمیم‌گیری به کار گرفته شود. امروزه شرکت‌ها، بیمارستان‌ها، مدارس و حتی شهرداری‌ها از داده برای تصمیم‌های بهتر استفاده می‌کنند. برای مثال، یک بیمارستان با بررسی تعداد مراجعه‌کنندگان در ساعت‌های مختلف می‌تواند تعداد پزشکان کشیک را بهتر تنظیم کند. یا یک سوپرمارکت با توجه به داده‌های خرید مشتریان می‌فهمد در روزهای گرم سال باید نوشیدنی بیشتری سفارش دهد. این یعنی تصمیم‌ها دیگر فقط بر پایه‌ی حدس نیستند، بلکه بر اساس اطلاعات واقعی گرفته می‌شوند. به همین دلیل، داده باعث می‌شود تصمیم‌ها منطقی‌تر و قابل اعتمادتر باشند.

داده را نفت قرن ۲۱ می‌نامند، چون به یکی از مهم‌ترین منابع جهان امروز تبدیل شده است. همان‌طور که نفت در گذشته مسیر اقتصاد و صنعت را تغییر داد، داده هم امروز پایه‌ی بسیاری از خدمات، فناوری‌ها و تصمیم‌های مهم است. البته ارزش داده فقط در داشتن آن نیست، بلکه در استفاده‌ی درست و هوشمندانه از آن است. اگر نفت خام بدون پالایش چندان مفید نیست، داده‌ی خام هم بدون تحلیل ارزش زیادی ندارد. در نهایت، داده زمانی بیشترین اهمیت را پیدا می‌کند که بتواند به حل مسائل واقعی و انتخاب‌های هوشمندانه‌تر کمک کند.