باد آورده را باد می‌بَرَد


مصر پس از سقوط هخامنشیان از قلمرو ایران جدا شده و جزو مستعمرات روم بود و رومیان از آن محافظت میکردند. ساسانیان در 616 میلادی تصمیم گرفتند بار دیگر مستعمرات از دست رفته را ضمیمه قلمرو ایران نمایند.
در همین سال ارتش ساسانی به فرماندهی شهربراز و احتمالا کارداریگان طی چندین نبرد سنگین رومیان را در هم کوبیده و شهر بندری و بسیار ثروتمند اسکندریه را تصرف نمودند.
رومیان که اسکندریه را از دست رفته دیدند درصدد خارج نمودن ثروت و طلاهای موجود در شهر برآمدند تا به دست ایرانیان نیافتد. به گفته سبئوس مورخ ارمنی که در همان دوره زیست میکرد رومیان تمام گنجینه‌های اسکندریه را که حدود شش هزار تالنت "15 تُن" طلا و نقره بود سوار بر چند کِشتی کرده تا آن را از اسکندریه دور نمایند.
اما در همین هنگام بادی مخالف وزید و کِشتی‌ها را به جانب ایرانیان راند. ایرانیان نیز این گنجینه را به تیسپون آورده و آن را در 120 کیلومتری شمال شرقی شهر در کاخی با نام دستگرد متعلق به خسروپرویز بُرده و گنج باد آورده نام نهادند.
در 622 میلادی هراکلیوس امپراتور روم شرقی با استفاده از خزائن کلیساها توانست سپاهی مجهز جمع‌آوری کند و به طرف ایران لشکرکشی نماید. خسرو پرویز با ارتشی چهل هزار نفره به شیز "تخت سلیمان کنونی" واقع در آذربایجان غربی شتافت اما هراکلیوس فاتح شد و به سمت تیسپون حرکت نمود.
سرانجام پس از چندین نبرد در 627 میلادی هراکلیوس با آگاهی از خزائن کاخ دستگرد در شمال شرقی تیسپون، به دستگرد حمله کرد و طی نبردی که به نبرد نینوا معروف است توانست محافظان کاخ را شکست داده و نه تنها گنج بزرگ بادآورده بلکه گنجینه‌های بسیار زیادی را در این کاخ به غنیمت بگیرد.
علاوه بر گنجینه‌ها، سیصد پرچم رومی با نشان جنگی، که طی نبردهای سابق ایران و روم به دست ایرانیان افتاده و نشانه‌ای بود از شکست رومیان در برابر ایرانیان، به دست ارتش هراکلیوس افتاد.
با این وجود ارتش ایران استقامت کرده و با انهدام پُل‌ها و کانال نهروان، از پیشروی قشون هراکلیوس به طرف تیسپون، پایتخت ساسانیان، جلوگیری کرد.
از آن تاریخ عبارت "باد آورده را باد میبَرَد" نزد ایرانیان به ضرب المثل بدل گشت.
.......
منابع:
حبیب السیر، غیاث الدین خواندمیر
ایران در زمان ساسانیان، آرتور کریستن سن
حماسه‌ی کویر، باستانی پاریزی
.
پی‌نوشت: تصویر سمت چپ: دو نمونه از آثار کشف شده متعلق به دوره ساسانی. پایین ورقه‌های طلایی جهت تزیین برروی پاپوش‌های سلاطین و شاهزادگان ساسانی
.