چاره سیل در تبریز

هشتم مرداد سال 1313 باران در تبریز بند نیامد و یکریز بارید. خلاصه که سیل تبریز را کن فیکون کرد. از خیابان‌ها جز لجن‌زاری نماند. عمارت عالی قاپو فروریخت و بیش از 1300 مغازه از بین رفت. هرچند این فاجعه تلفات جانی نداشت اما تقریبا دمار از روزگار کسبه درآورد و خانه‌ها را ویران کرد. تیرهای تلگراف را کند تا هیچ کس از بلایی که بر جان شهر رفته بود خبر نداشته باشد. دولت مرکزی 4 روز بعد از واقعه آگاه شد. بلافاصله نمایندگان و چهره‌های سرشناس حکومتی به تبریز آمده‌اند. تجار تبریزی ساکن مرکز هرچه از دستشان برمی‌آمد روانه شهر کردند. میرزا محمودخان جم وزیر کشور کابینه فروغی در شهر حاضر شد و تا 11 شهریور همان سال از تبریز خارج نشد تا اقدامات سرعت بیشتری بگیرد.

✴️ در این میان اما شهردار به چیز دیگری می‌اندیشید. ارفع‌الملک جلیلی می‌دانست که اگر این اتفاق یک بار به وقع پیوست پس می‌تواند بارها و بارها اتفاق بیافتد پس به دنبال چاره‌ای گشت تا تبریز را برای همیشه از سیل در امان نگه‌دارد. هنوز یک سال از وقوع سیل نگذشته بود که ارفع الملک 2 میلیون تومان برای ساخت سیل‌بند و عریض‌تر کردن مسیر 12 کیلومتری «میدان چای» و «قوری چای» جلب کرد. بدین ترتیب یک شهردار با کفایت توانست تبریز را برای همیشه از شر سیل‌های بنیان‌کن در امان نگه دارد. اما داستان وقتی جالب‌تر می‌شود که ارفع الملک جلیلی با ابتدایی‌ترین وسایل ممکن و با بودجه حدود یک میلیون تومان این پروژه را به اتمام رساند. شهردار تبریز با ته‌مانده بودجه ساخت سیل‌بند، عمارت باشکوه شهرداری یا همان عمارت ساعت را ساخت و ساعت برج را خودش از هزینه شخصی برای تبریز هدیه خرید. تراژدی داستان آقای شهردار دی ماه سال 1397 به وقوع پیوست. وقتی تبریز نتوانست خانه ارفع‌الملک را به موزه تبدیل کند و سقف این خانه بی نظیر فروریخت.