لغت سود در صنعت مواد شیمیایی به عنوان نام یک ماده شیمیایی پر مصرف بکار برده می شود. سود صنعتی مد نظر ما با نام سود سوز آور|سود مایع| سود جامد پرک|سود کاستیک| کاستیک سودا | چرب گیر صنعتی | سود قلیا| سود پرک یا نام علمی سدیم هیدروکسید شناخته می شود.
در مورد سود کاستیک این مقاله را بخوانید
سدیم هیدروکساید امروزه به صورت سود مایع یا سود پرک جامد مورد استفاده قرار میگیرد. سود جامد به نام سود پرک یا سود کاستیک پرک نیز شناخته می شود.
سود پرک ماده ای جامد و سفید رنگ است که در دمای 1390 درجه سانتی گراد ذوب شده و دارای چگالی 13.2 گرم بر سانتی متر مکعب است. همان گونه که از اسم این ماده مشخص است (سود سوز آور) در صورتی که با پوست یا چشم تماس داشته باشد، باعث سوزش یا سوختگی شیمیایی می شود.
حتی ممکن است تماس این ماده شیمیایی در تماس با چشم موجب کوری شود. پس اگر با این ماده سوزآور! سر کار داشتید حتماً دستورالعمل های ایمنی برای کار با سود کاستیک را رعایت کنید و آنها را جدی بگیرید.
سود کاستیک در حالت جامد به سرعت رطوبت را جذب می کند. به همین دلیل باید در بسته بندی و حتی انبار کردن و حمل و نقل آن بسیار دقت کرد و از کیسه های مناسب استفاده نمود، چراکه نفوذ رطوبت به درون کیسه ها موجب کلوخه شدن سود پرک و افت شدید کیفیت و خلوص آن می شود.
برای تولید سود پرک از سود مایع استفاده می شود. سود مایع یا همان محلول سدیم هیدروکسید در گذشته با استفاده از فرایند سودا-آهک تولید می شده است، در آن فرایند کلسیم دی هیدروکسید با کربنات سدیم واکنش داده و سود سوزآور تولید می شده است،
اما امروزه برای تولید سدیم هیدروکسید از روش کلر-قلیا | کلر آلکالی استفاده می شود در این روش از الکترولیز محلول آب نمک در در راکتور های مختلف استفاده می شود
• راکتور جیوه ای
• راکتور غشایی
• راکتور دیافراگم
محصولات به دست آمده از راکتورهای مختلف از نظر کیفیت و میزان خلوص با هم تفاوت دارند. در این مقاله می توانید با مکانیسم عملکرد این راکتورها آشنا شوید. با استفاده از سود سوز آور تولید شده در واحد های تولیدکننده سود مایع، در کارخانهها و واحدها تولید کننده سود پرک، ضمن فرایند تبخیر و غلیظ سازی، سود کاستیک جامد تولید می شود.
سود سوزآور یک ماده قلیایی است که با توجه به غلظت ، pH آن متغیر است، محلول 50 درصد سود مایع به عنوان یک ماده قلیایی قوی شناخته می شود. به همین دلیل یکی از کاربردهای مهم آن در صنایع استفاده از سود مایع به عنوان چربی گیر صنعتی است. در نمودار زیر می توانید درصد مصرف سود سوزآور در صنایع مختلف در کشورهای صنعتی مطرح در سال 2013 مشاهده کنید.
در کشور عزیزمان ایران نیز همانند سایر نقاط دیگر جهان، سود کاستیک |سود مایع | کاستیک سودا | سود پرک | هیدروکسید سدیم | سود پرک جامد | سود سوز آور در بخش های مختلف صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد.
شرکتهای تولید کننده مواد شیمیایی از سود پرک برای تولید و تهیه مواد شیمیایی و سایر مصارف مختلف ازجمله تولید سولفید سدیم، صنعت نفت، صنعت شویندهها، صنایع بهداشتی، صنعت سرامیکسازی، صنعت کاغذ سازی
، صنعت الکل سازی، چرم، خودروسازی، کارخانههای پنبه و تنظیم pH آهک که بهعنوان ماده پر کننده، شیرین سازی زیتون، کنترل پساب و فاضلاب، چربی زدایی، رنگ رزی، تصفیه آب، خنثی سازی اسید در باطری سازی،
بهعنوان عامل سفیدکننده و پرز گیر در منسوجات، شستشوی تانکرهای حمل و نقل مواد نفتی، شیشه آلات، ترکیبات دارویی در داروسازی، بازیافت پلاستیک، سنتز الیاف مصنوعی ابریشم در صنعت نساجی، آبکاری فلزات، شستشوی مخازن و لولهها، دستگاههای صنعتی و حفاری و بسیاری صنایع دیگر کاربرد و مصرف دارد.
کاربرد سود پرک در صنعت آلومینیوم سازی برای حل کردن سنگ معدن بوکسیت که ماده اولیه تولید آلومینیوم است و رسوب گذاری آلومینا استفاده میشود. همچنین سود پرک بهمنظور براقکننده شیمیایی محصولات آلومینیومی مورد مصرف است.
در صنایع صابونسازی سود کاستیک چربیها را به صابونهای سدیمی محلول در آب تبدیل میکنند (فرایند صابون سازی)در صنعت نساجی از سود کاستیک بهمنظور تمیزکاری، سفید کردن و افزایش براقی و استحکام پارچه استفاده میشود.
اگر بخواهیم به مواردی از کاربرد سود کاستیک در فرایند تولید نفت و صنعت پالایش می توان به نقش سود کاستیک به عنوان جاذب کربن دی اکسید در برشهای سبک و به عنوان جاذب سولفیدها در خالص سازی برشهای مختلف نفتی استفاده میشود.
همچنین سود سوزآور به همراه کلر برای فرایند شیرین سازی هیپوکلریتی که فرایندی برای حذف ترکیبات مختلف گوگردی است اشاره نمود.
