تاحالا فکر کردی فرق اون صدای غولِ خوانندهها که بهش میگن بلتینگ (Belting) با میکس وُیس (Mixed Voice) که نرم و روانه، دقیقاً چیه؟ اصلاً اینا یه چیزن یا داستانشون فرق داره؟ این سوالیئه که تقریباً همه بچههای کلاس آواز یه روزی میپرسن.
بذار خیالتو راحت کنم: نه، اصلاً و ابداً شبیه هم نیستن! فرق اصلیشون توی یه چیز باحاله به اسم «استراتژی آکوستیک»؛ یعنی سیستمی که دهن و گلوی تو برای تولید صدا استفاده میکنه.
تو این مقاله، من، علی خدایی، میخوام به زبون ساده و خودمونى، این قضیه رو برات باز کنم تا ته و توشو دربیاری و بفهمی کدوم به کارت میاد.
بلتینگ رو اینجوری تصور کن: یه «دادِ خفن و کنترلشده»! صدایی که تا تهِ سالن میره، پر از قدرته و حسابی جلب توجه میکنه، ولی الکی نیست و کاملاً تحت کنترلته.
فنی بخوام بگم، موقع بلتینگ، تو داری «هارمونیک دوم» صداتو با «فرمانت اول» دنبال میکنی. گیج شدی؟ بذار سادهتر بگم: وقتی داری نتهای بالا رو میخونی، ناخودآگاه دهنتو جوری باز و بسته میکنی که یه موج صدات (فرمانت اول) بیفته دنبال یه موج دیگه (هارمونیک دوم) و صداش رو تقویت کنه. نتیجهش میشه یه صدای انفجاری، بلند و پرحجم که همه رو میخکوب میکنه.
قلق ذاتی: بلتینگ یه جورایی تو وجود همهمون هست. چون شبیه داد زدنه، تقریباً هر کسی میتونه یه نمونهشو اجرا کنه. اما اینکه درست و بدون آسیب انجامش بدی، داستان داره و باید یادش بگیری.
از کجا شروع میشه؟ این صدا معمولاً از نت «فا ۴» (F4) به بالا خودشو نشون میده.
اما چالشهاش:
اگه بخوای یه آهنگ کامل رو باهاش بخونی، حسابی نفست رو میگیره و خستهت میکنه.
اگه حواست نباشه و برای تولیدش هی حنجرهت رو بدی بالا، در درازمدت ممکنه به صدات آسیب جدی بزنی.
برای همین ما توی آکادمی خوانندگی خدایی همیشه میگیم بلتینگ باید «میکسشده» باشه تا هم صدات قشنگ باشه و هم سالم بمونه.
اینجا دیگه داستان ۱۸۰ درجه فرق میکنه. میکس وُیس مثل بلتینگ نیست که قِلِقش راحت دستت بیاد؛ باید براش وقت بذاری، تمرین کنی و یادش بگیری. اولش شاید حس کنی خیلی عجیبه و داری کار اشتباهی میکنی، ولی وقتی راه بیفتی، دیگه حاضر نیستی ولش کنی.
تو میکس وُیس، ما دقیقاً برعکس عمل میکنیم. اون موج اولی (فرمانت اول) رو تقریباً ثابت نگه میداریم و اجازه میدیم موج دومی (هارمونیک دوم) ازش جلو بزنه و بره بالا. اینجا یه موج دیگه (فرمانت دوم) میاد وسط و کار اصلی تقویت صدا رو انجام میدهه. این کار باعث میشه صدات روی نتهای بالا خیلی نرم، روان و تحت کنترل باشه، بدون اینکه حس کنی داری به گلوت فشار میاری.
یادگرفتنیه، نه غریزی: هیچکس با میکس وُیس به دنیا نمیاد. باید با تمرینای درست و حسابی بسازیش.
یه حس دیگه: حسش کاملاً سبکه. انگار صدا خودش داره میاد بیرون و تو فقط هدایتش میکنی. برای همین روی نتهای بالا عشــق میکنی.
تمرین باحال: برای اینکه راه بیفتی، میتونی توی نی فوت کنی یا خیلی آروم انگشت کوچیکت رو گاز بگیری و بخونی. این کارا کمک میکنه فرم دهنت ثابت بمونه و صدات پایدار بشه.
فایدهی اصلی: وقتی میکس وُیس رو یاد بگیری، نه تنها صدات روی نتهای بالا عالی میشه، بلکه بلتینگت هم هزار برابر بهتر و امنتر میشه!
بلتینگ:
کارش چیه؟ یه موج، موج دیگه رو دنبال میکنه تا صدا بترکه.
حسش چطوره؟ مثل داد زدنِ کنترلشده، خیلی پُر و قوی.
طبیعتش: تقریباً غریزیه، تو وجود همه هست.
مشکلش: زود خستهت میکنه و اگه اشتباه بزنی، خطرناکه.
میکس وُیس:
کارش چیه؟ یه موج ثابت میمونه، یه موج دیگه کار رو دست میگیره.
حسش چطوره؟ نرم، راحت، انگار صدا رو کنترل میکنی نه اون تو رو.
طبیعتش: باید یادش بگیری، قلق داره.
خوبیهاش: کنترل بالا، خستگی کمتر، صداتو حرفهای میکنه.
خب دیدی؟ بلتینگ و میکس وُیس دو تا چیز کاملاً متفاوتن و هر خوانندهی کاردرستی باید فرقشون رو بدونه و از هردوشون بهجا استفاده کنه.
یادت باشه: هیچکس یه شبه خواننده خفن نشده. باید هر روز یه آجر روی آجر بذاری. همیشه به بچههای آکادمی خوانندگی خدایی میگم: اول فکرتون و عادتهاتون رو عوض کنید تا صداتون عوض شه. به جای فشار آوردن الکی، هوشمندانه تمرین کنید.
خلاصه که اگه با این مقاله حال کردی و دوست داری این تکنیکها رو اصولی و بدون آسیب یاد بگیری، ما در کنارت هستیم. یه سر به ما بزن و ببین چطور میتونیم کمکت کنیم.
دمت گرم که تا اینجا خوندی!
