کسب و کارمان را برای رشد نمایی آماده کنیم (مقیاس پذیری)

مقیاس پذیری یعنی چه؟

برای درک بهتر مقیاس پذیری به این سوال فکر کنید:

چقدر زمان و هزینه باید صرف کنید تا اندازه کسب و کار فعلی تان دو برابر شود؟

یا تصور کنید اگر بخواهید بازار فعالیتتان را گسترده کنید و به شهروندان تبریزی هم خدمات بدهید، یا به اصطلاح یک شعبه ای از کسب و کارتان را در تبریز افتتاح کنید و رونق بدهید، چقدر باید هزینه کنید؟ این کار چقدر طول می کشد؟

هر چقدر که این اعداد زمان و هزینه کوچک تر باشد، یعنی کسب و کار شما مقیاس پذیرتر است و پتانسیل بیشتری برای رشد سریع و نمایی دارد.

شرکت خودروسازی سایپا را در نظر بگیرید، اگر این شرکت بخواهد میزان تولید خودروهای خود را دو برابر کند، باید کارخانه های جدیدی احداث کند، بعلاوه تجهیزات خط تولید، استخدام و آموزش کارگران و پرسنل جدید، نیروهای جدید برای توزیع و فروش و همه و همه زمان و هزینه بسیار زیادی خواهند بود.

اما شرکتی مانند اسنپ برای دو برابر شدن تعداد مشتریانش، زمان و هزینه بسیار کمتری نیاز دارد. پس می تواند براحتی و به سرعت رشد کند.

این تفکر را درباره شغل ها هم می توان داشت. در شغل هایی مانند دندانپزشکی، آرایشگری، رانندگی و ... درآمد ما کاملا به میزان کار و عرق ریختنمان بستگی دارد. این شغل ها مقیاس پذیر نیستند و یک سطح درآمد متوسط برای اکثریت وجود دارد. اما در شغل هایی مثل نویسندگی و خوانندگی، درآمدها تقریبا مستقل از میزان کار و عرق ریختن افراد است. شما بعنوان نویسنده یک بار کتابی را می نویسید و ممکن است آن را هزار بار یا ده هزار بار به فروش برسانید، در هر دو حالت میزان کار و تلاش شما همان مقدار خواهد بود. در این شغل ها امکان رشد نمایی و سریع وجود دارد. این امکان باعث می شود که درصد کمی از افراد، بخش بزرگی از بازار و سود را تصاحب کنند و بسیاری از افراد سهم ناچیزی داشته باشند. (برای مطالعه بیشتر در این زمینه به کتاب قوی سیاه نوشته نسیم طالب مراجعه کنید)

برای مقایسه بهتر مقایس پذیری صنایع مختلف به تصویر زیر توجه کنید:

در این تصویر مشاهده می کنیم که چقدر طول کشیده است تا هر کدام از این تکنولوژی ها، 50 میلیون کاربر جذب کنند. همانطور که می توانیم حدس بزنیم، صنعت هوایی با 68 سال، رتبه اول را در مقیاس ناپذیری دارد. هر چقدر که به سمت پایین حرکت می کنیم، تکنولوژی ها از دنیای فیزیکی فاصله می گیرند و دیجیتالی می شوند. دستیابی به 50 میلیون کاربر برای فیسبوک فقط 3 سال طول کشید. ویچت در عرض یک سال به این هدف دست پیدا کرد و در نهایت بازی پوکمون گو که یک بازی موبایلی بود، در عرض 19 روز توانست به 50 میلیون کاربر برسد. (از نظر شما چرا آمار فیسبوک، ویچت و پوکمون گو تا این حد فاصله دارد؟)

به مقیاس پذیری، صرفا از جنبه رشد و افزایش اندازه کسب و کار نگاه نکنیم. فرض کنید به دلیل رکود بازار، شرکت خودروسازی ناچار شود ظرفیت خود را کاهش دهد. این شرکت باید چندین کارخانه اش را تعطیل کند، کارگران و نیروهای ماهر و آموزش دیده بسیاری را اخراج کند و هزینه زیادی را متحمل شود.

پس می توانیم بگوییم مقیاس پذیر بودن باعث می شود که کسب و کار ما با تحمل کمترین هزینه ها، نسبت به تغییرات محیطی واکنش نشان دهد و براحتی اندازه خود را کوچک تر یا بزرگتر سازد.

برای مقیاس پذیر شدن کسب و کارمان چکار کنیم؟

همانطور که دیدیم، باید بخش های فیزیکی کسب و کارمان را کاهش و بخش های دیجیتال در کسب و کارمان را افزایش دهیم. بعنوان مثال:

استفاده از شبکه و ارسال مستندات الکترونیکی بهتر از مستندات کاغذی است.

استفاده از یک پاسخگوی خودکار یا ربات تلگرامی بهتر از بکارگیری پرسنل پاسخگویی به مشتری است.

اینترنتی کردن فرآیندهای کسب و کار بهتر از مراجعات حضوری و فیزیکی مشتریان و کارمندان است.

برای سنجش مقیاس پذیری فرآیندهای کسب و کارتان به این سوال فکر کنید:

اگر یک فرد جدید استخدام کنیم، چقدر طول می کشد تا با فرآیندها و نحوه انجام کارها و فرهنگ شرکت ما آشنا شود؟ اگر نیروهای جدید را در فضای شرکت رها می کنید تا خودشان بتدریج با محیط و هنجارها و کارها آشنا شوند، باید بگویم یکی از پرهزینه ترین راه ها را استفاده کرده اید و با این روش به زحمت می توانید بیشتر از یک نفر در ماه به نیروهای خودتان اضافه کنید. روش بهتر اینست که شما فرآیندهای کاری خودتان و تجربیات خوب، بایدها و نبایدها و روش های انجام کارها را مستند کنید و در اختیار نیروی جدید قرار دهید. یک نفر را بصورت خاص مسئول آموزش و راه اندازی نیروی جدید قرار دهید. با این روش، اولا آموزش های سلیقه ای و غلط به نیروها کاهش می یابد. فرهنگ سازمانی به درستی منتقل می شود. همه مجبور نیستند وقت زیادی را صرف آموزش به افراد تازه وارد کنند.

برای اینکه درباره سیستم سازی در کسب و کار خودتان بیشتر بدانید می توانید به وبسایت مهندسی سیستم ها مراجعه کنید.