صبح که زنگ ساعت گوشیت میزنه، با خودت میگی: « یه پنج دیقه دیگه ☹
وقتی داری دندوناتو مسواک میزنی، یهویی میگی: «آخه واقعاً وقت آرایشگا رفتن ندارم؟
از خونه میزنی بیرون، دنبال کلیدات میگردی که نیستن. میگی: «وای، من هیچ کاری درست انجام نمیدم!» و درست همون موقع همسایه ت میبینه.
حرف زدن با خودمون یه چیزییه که خیلیا ازش خجالت میکشن یا حتی فکر میکنن آدم دیوونهاس. اما تحقیقات روانشناسی سالها نشون دادن که حرف زدن با خودمون کاملاً طبیعیه.
واقعیت اینه که تقریباً همه ما روزانه یه جورایی با خودمون حرف میزنیم.
پس چرا خودمون رو صدا میکنیم؟ و اینکه چی میگیم واقعاً مهمه؟
حرف زدن با خودمون یعنی حرفایی که تو ذهنمون با خودمون میزنیم، بعضی وقتا بهش میگن «گفتار درونی».
و فرق داره با خیال پردازی یا اون تصاویری که تو ذهن میسازیم یا وقتی داریم چیزایی رو یادآوری میکنیم. روانشناسا میگن self talk- یعنی اینکه فکرهایی که داریم رو با کلمات به خودمون میگیم، مثلاً: «باید بیشتر تمرین کنم تا تو بسکتبال گل بزنم.»
گاهی هم این حرفا تو ذهن ما صدا دارن و گاهی هم بلند و واضح با خودمون حرف میزنیم.
اگه خاطرت باشه، وقتی بچه بودیم، بیشتر حرف زدن با خودمون بلند بود.
یه روانشناس روسی به اسم لوو ویگوتسکی تو دهه ۱۹۳۰ گفت که این حرف زدن با خودمون در رشد ما نقش خیلی مهمی داره.
وقتی بچهها حرفهایی که از بزرگترها یاد گرفتن رو تکرار میکنن، دارن یاد میگیرن چطور احساسات و رفتارهاشون رو کنترل کنن.
کمکم که بزرگتر میشن، این حرف زدنها میره تو ذهن و تبدیل میشه به یه گفتگوی خصوصی با خودمون.
ما میدونیم که این گفتگوی درونی خیلی مهمه. کمک میکنه برنامهریزی کنیم، موقع سختیها تصمیم بگیریم و حتی انگیزه بگیریم.
ولی خب، فهمیدن چطور و چرا این حرف زدن اتفاق میافته سختِ، چون خیلی وقتها بدون اینکه خودمون بخوایم این کار رو میکنیم.
یه سری سوالا هنوز جواب داده نشده، مثل اینکه چرا بعضیها بیشتر با خودشون حرف میزنن؟ کدوم قسمتهای مغز فعال میشن وقتی این کار رو میکنیم؟ و این فرقش با حرف زدن عادی چیه؟
ولی یه چیز قطعیِ: چیزی که تو این حرف زدنها میگیم، تاثیر واقعی روی رفتار و حالتمون داره.
وقتی با خودمون حرفای انگیزشی یا راهنماییکننده میزنیم، تمرکزمون بهتر میشه، اعتماد به نفسمون میره بالا و کارامون راحتتر انجام میشه.
مثلاً تو یه تحقیق روی بازیکنان تنیس دانشگاهی دیدن که وقتی خودشون رو تشویق میکنن، دقت و تمرکزشون بیشتر میشه.
همینطور، حرف زدن با خودمون مثل حرف زدن با یه دوست میتونه استرس رو کم کنه و کمک کنه احساساتمون رو کنترل کنیم.
حرف زدنو خطاب کردن خودت یعنی مثل اینکه با یه نفر دیگه حرف میزنی، مثلاً به جای اینکه بگی «من این امتحان رو عالی میدم »، میگی « علی، تو برای این امتحان آمادهای!»
یه تحقیق نشون داده این روش مخصوصاً موقع موقعیتهای استرسزا مثل ملاقات با آدمای جدید یا سخنرانی عمومی خیلی کمککنندهس.
اما خب، مثل هر چیز دیگه، اگه حرف زدن با خودمون منفی و زیاد باشه، ضررش بیشتر از فایدهاش میشه.
خیلیها بعضی وقتا خودشون رو نقد میکنن، ولی وقتی این کار زیاد و خیلی منفی باشه، ممکنه باعث اضطراب و افسردگی بشه.
امروزه یه شاخه درمان روانشناسی به اسم «دزمان شناختی رفتاری» (CBT) وجود داره که به مردم کمک میکنه این افکار منفی رو شناسایی و با افکار مثبتتر جایگزین کنن.
این روشها میتونن کمکم سلامت روان آدم رو بهتر کنن.
پس دفعه بعد که دیدی داری با خودت حرف میزنی، مهربون باش.
اون صدای درونیت یه دوستِ قدیمیه که قراره همیشه همراهت باشه.
