مقدمه
زن، سرچشمهی هستی و مظهر لطافت آفرینش است. هیچ جامعهای به بلوغ و عدالت واقعی نمیرسد مگر آنکه زن را نه در سایه، بلکه در جایگاه نور بنشاند. کرامت زن، نه لطف مرد است و نه امتیازی اجتماعی؛ بلکه حق طبیعی و خدادادی اوست. این حقیقت را نه تنها وجدان بشری، بلکه بنیان حقوق الهی و انسانی تأیید کرده است.
کرامت از نگاه وجدان انسانی
وجدان بشر، فارغ از دین و مذهب، بر برابری و حرمت زن و مرد گواهی میدهد. اگر جامعهای وجدان بیدار داشته باشد، زن را نه ابزار، بلکه اندیشهور، خلاق و شریک در ساختن آینده میبیند. زن، مبدأ تربیت است و تربیت، زیربنای تمدن. بیاحترامی به زن، یعنی بیاحترامی به آیندهی یک ملت.
کرامت در پرتو قانون
قانون، آینهی وجدان جامعه است. هرگاه قانون در مسیر عدالت حرکت کند، نخستین جلوهاش در حمایت از زن و خانواده آشکار میشود. در حقوق ایران، کرامت زن در مواد متعدد قانون مدنی، قانون حمایت خانواده و حتی در اصول قانون اساسی تصریح شده است.
اصل بیستم قانون اساسی به صراحت اعلام میکند:
«همهی افراد ملت اعم از زن و مرد در حمایت یکسان قانون قرار دارند و از همهی حقوق انسانی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی برخوردارند.»
این اصل نشان میدهد که کرامت زن نه یک شعار، بلکه یک تعهد قانونی و انسانی است.
اما حقیقت تلخ این است که میان «قانون مکتوب» و «واقعیت زیستهی زنان»، هنوز فاصلهای عمیق وجود دارد. زنان بسیاری در سکوت، بار تبعیض، نابرابری و خشونت را به دوش میکشند. قانون اگر در مقام اجرا نتواند مدافع کرامت زن باشد، به کاغذی خاموش بدل میشود. وجدان جامعه باید بیدار بماند تا عدالت از مرحلهی شعار به مرحلهی رفتار برسد.
کرامت زن، پایهی عدالت انسانی است. حمایت از حقوق زن، تنها دفاع از نیمی از جامعه نیست؛ بلکه پاسداشت شرافت انسان است. جامعهای که زن را در آغوش قانون و احترام جای دهد، در حقیقت خود را از فروپاشی نجات داده است.
امضا:
✍️ امانالهپور – حقوقدان و پژوهشگر حقوق زنان و خانواده
این اصل نشان میک تعهد قانونی و انسانی است.