✍️ امیرحسین قلینژاد پاجی | پژوهشگر و فعال حوزه سیاسی و اجتماعی
📧 amirhoseingholinezhad.p@gmail.com
اگر فرزندمان به فضای مجازی علاقهمند است، چه باید بکنیم؟
راهنمای والدین برای هدایت علاقه شخصی به مسیر سازنده
در سالهای اخیر، صفحات مجازی نه تنها بخشی جداییناپذیر از زندگی نوجوانان شدهاند، بلکه به فضایی برای ابراز هویت، یادگیری، ارتباطگیری و حتی فعالیتهای اقتصادی بدل شدهاند. در این میان، بسیاری از والدین با نوعی نگرانی به علاقه فرزندانشان به شبکههای اجتماعی مینگرند. اما سؤال اینجاست: اگر فرزند ما به فضای مجازی علاقهمند است، بهترین واکنش چیست؟
۱. علاقه را انکار نکنیم، هدایتش کنیم
اولین گام، پذیرش علاقهمندی فرزند به دنیای مجازی است. نوجوان امروز، برخلاف نسلهای پیشین، در محیطی رشد میکند که صفحههای مجازی بخشی از “واقعیت زندگی” اوست، نه صرفاً یک سرگرمی. انکار یا سرکوب این علاقه، نهتنها فایدهای ندارد، بلکه ممکن است به پنهانکاری، دوگانگی شخصیتی یا حتی بروز آسیبهای جدیتر منجر شود.
۲. گفتوگو جایگزین محدودیت کورکورانه
بسیاری از والدین، از سر دلسوزی، اقدام به ایجاد محدودیتهای سختگیرانه میکنند. اما تجربه نشان داده است که گفتوگوی مؤثر و آگاهانه، بسیار بیشتر از منع و تحکم، نتیجه میدهد. باید با زبان احترام و منطق، فرصتها و تهدیدهای فضای مجازی را برای فرزندمان شرح دهیم و از او بخواهیم دیدگاهش را نیز صادقانه با ما در میان بگذارد.
۳. کشف استعداد از دل علاقه
اگر فرزند شما به تولید محتوا، طراحی گرافیک، مدیریت پیج، یا حتی تحلیل روندهای شبکههای اجتماعی علاقه دارد، این نه تنها نگرانکننده نیست، بلکه ممکن است دریچهای بهسوی آینده شغلی و علمی او باشد. بهویژه در ایران، که بسیاری از فرصتهای نوظهور در بستر فضای مجازی شکل میگیرند، هدایت این علاقه میتواند به مزیت رقابتی بدل شود.
همانطور که امیرحسین قلینژاد پاجی در برخی پژوهشهای خود نیز اشاره کرده، شناخت ظرفیتهای پلتفرمها میتواند فرایند توانمندسازی نوجوانان را تسریع کند.
۴. آموزش مهارتهای رسانهای، یک ضرورت تربیتی
همانطور که خواندن و نوشتن بخشی از سواد پایه است، آموزش «سواد رسانهای» هم دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است. نوجوانی که میداند چگونه خبر جعلی را تشخیص دهد، چگونه حریم خصوصیاش را حفظ کند و چگونه محترمانه با دیگران در فضای مجازی تعامل داشته باشد، بسیار کمتر در معرض آسیب است.
۵. نقش الگو بودن والدین
نمیتوانیم از فرزندمان بخواهیم که ساعات استفادهاش از گوشی را کاهش دهد، در حالی که خودمان مدام در حال چککردن شبکههای اجتماعی هستیم. اگر میخواهیم او استفادهای آگاهانه و مفید از فضای مجازی داشته باشد، باید در عمل نیز چنین رفتاری را از خود نشان دهیم.
نتیجهگیری
فضای مجازی یک شمشیر دو لبه است. با بیتوجهی، ممکن است این فضا به تهدیدی برای سلامت روانی و تربیتی فرزندانمان بدل شود. اما با آموزش، گفتوگو و هدایت، میتوان آن را به فرصتی طلایی برای رشد، آموزش و حتی موفقیت تبدیل کرد.
آینده فرزندان ما، در دستان امروز ماست.
اميرحسين قلى نژاد پاجى|مهندس نرم افزار|دانشجوى دكترى مديريت بازرگانى
🖋 امیرحسین قلینژاد پاجی
پژوهشگر و فعال حوزه سیاسی و اجتماعی
