هفته طراحی تهران، بدون شک، رویدادی شاخص و دارای پتانسیل عظیم برای پیشبرد همزمان اهداف اقتصادی (از طریق رونق کسبوکارها، معرفی محصولات و جذب سرمایهگذاری) و هنری (با نمایش آخرین دستاوردهای خلاقانه و ایجاد دیالوگ میان هنرمندان) است. این رویداد میتواند به سکوی پرشی برای معرفی ظرفیتهای بینظیر ایران در عرصه طراحی تبدیل شود.
با این حال، این موفقیت و شکوه، زمانی ارزشمند و پایدار خواهد بود که به بهای نادیده گرفتن مولفههای هویتی، فرهنگی و اخلاقی جامعه تمام نشود. تجربه نشان داده که غفلت از این ریشهها، حتی با دستاوردهای ظاهری درخشان، در نهایت به تقلیدی سطحی و خودباختگی در برابر جریانهای هنری بیگانه منجر میشود.
لازم است دستاندرکاران و متولیان فرهنگی کشور، ضمن بهرهگیری از نقاط قوت این رویداد بینالمللی، با حساسیت، هوشمندی و قاطعیت بیشتری نسبت به محورهای زیر اقدام نمایند:
۱. حفظ و تقویت «مولفههای طراحی ایرانی-اسلامی»: این امر به معنای تقلید خشک و بیروح از نقوش سنتی نیست، بلکه به معنای تفسیر مدرن و خلاقانه از مفاهیم عمیقی چون سادگی، تعادل، حرمت فضا، بهرهگیری از هندسه مقدس و استفاده معنادار از طبیعت در هنر ایرانی-اسلامی است. طراحی باید در خدمت بازتعریف یک زیباییشناسی اصیل باشد.
۲. پاسداشت ارزشهای اصیل اجتماعی: ارزشهایی مانند حجاب و عفاف به عنوان بخشی از ساختار فرهنگی جامعه، نباید در هیچیک از ارکان رویداد، اعم از محتواهای ارائهشده، نحوه اجرای مراسم، پوشش دستاندرکاران و مدعوین و حتی در طراحی محصولات و فضاها نادیده گرفته شود. این امر نه یک محدودیت، که یک فرصت برای بروز خلاقیت در چارچوبی ارزشمند است.
۳. تزریق روحیه خودباوری و پرهیز از خودباختگی: متاسفانه گاهی رویدادهای هنری به محلی برای عرضه بیقید و شرط آخرین ترندهای غربی تبدیل میشوند، بدون آنکه نگاهی به قابلیتهای درونی خود داشته باشند. هفته طراحی تهران باید با تکیه بر تولید ملی، خلاقیت بومی و تعهد اخلاقی، میدانی برای قدرتنمایی فرهنگ و صنعت ایران باشد.
در نتیجه، با رعایت این اصول، «هفته طراحی تهران» میتواند از یک نمایشگاه مصرفگرایی و بیقیدی که تنها مصرفکننده ایدههای دیگران است، به یک «میدان قدرتنمایی» تبدیل شود که در آن، تولید ملی با پشتوانه تفکر و اخلاق، به رقابت با نمونههای جهانی میپردازد و الگویی مستقل و الهامبخش از یک طراحی «هویتمند» را به جهانیان عرضه میکند.
✍️محمدرضا شیرمحمدی
#هفته_دیزاین_تهران
