گروه‌های همبسته (زوجی) و ناهمبسته در آزمون‌های آماری

وقتی می‌خواید انتخاب کنید که برای کار پژوهشی‌تون (وقتی با داده‌های کیفی سروکار دارید و می‌خواید به داده‌های کمی تبدیلشون کنید. مثل اکثر پژوهش‌های علوم انسانی) آزمون آماری انتخاب کنید، ممکنه در میانه‌ی راه برسید به دو تا مفهوم: paired groups vs unpaired groups.

این دو مفهوم چند جور ترجمه شده:

• گروه‌های همبسته، زوجی، وابسته: paired groups
• گروه‌های ناهمبسته، غیرزوجی، مستقل: unpaired groups

حالا فرقشون چیه؟

• همبسته: یعنی آزمونی رو می خواید روی دو تا گروه مشابه با یک موضوع مشابه اجرا کنید. مثلن یه چیزی رو قبل و بعد از مداخله اندازه گیری کنید.
• ناهمبسته: یعنی آزمونی رو می خواید روی دو تا گروه متفاوت اجرا کنید.

مثال: می خواید ببینید نوشیدن نوشابه های انرژی زا چه تاثیری روی ضربان قلب داره. دو تا راه دارید:

• یکی این که چند نفر رو انتخاب کنید و قبل از نوشیدن نوشابه، ضربان قلبشون رو اندازه بگیرید و بعد از نوشیدن هم دوباره ضربان قلب همون چند نفر رو اندازه بگیرید. این جا گروه در هر دو آزمون مشابهه پس همبسته است و برای مقایسه باید از آزمون های گروه های همبسته استفاده کنید.
• دومین روش اینه که چند نفر رو انتخاب کنید که نوشابه های انرژی زا نخوردند و ضربان قلبشون رو اندازه بگیرید. چند نفر دیگه رو هم انتخاب کنید که نوشابه های انرژی زا خوردند و ضربان قلب اونا رو هم اندازه بگیرید. این جا دو گروه متفاوت هستند پس ناهمبسته اند و برای مقایسه شون باید از آزمون های گروه‌های ناهمبسته استفاده کنید.

حالا چه آزمونی رو برای هر مقایسه انتخاب کنیم؟

اگر توزیع داده ها نرمال بود:

• برای مقایسه گروه های همبسته: آزمون تی همبسته (Paired t test)
• برای مقایسه گروه های ناهمبسته: آزمون تی ناهمبسته (Unpaired t test)

اگر توزیع داده ها نرمال نبود:

• برای مقایسه گروه های همبسته: آزمون ویلکاکسون (Wilcoxon test)
• برای مقایسه گروه های ناهمبسته: آزمون من ویتنی (Mann-Whitney test)

منابع:

• What is a paired and unpaired t-test? What are the differences?
• Choosing a statistical test