در فرآیند طراحی لباس، ایدهها پیش از آنکه به الگو، پارچه و دوخت تبدیل شوند، نیاز به سازماندهی بصری دارند. یکی از مهمترین ابزارهای حرفهای برای انتقال کانسپت طراحی، متریال برد (Material Board) و کالر برد (Color Board) است. این دو ابزار نهتنها به طراح کمک میکنند تا ذهنیت خود را شفاف کند، بلکه نقش کلیدی در ارائه پروژه، ارتباط با تیم تولید، و حتی متقاعدسازی کارفرما یا برند دارند.
در این مقاله، بهصورت جامع و کاربردی به آموزش ساخت متریال برد و کالر برد در طراحی لباس میپردازیم و اصول، مراحل، نکات حرفهای و اشتباهات رایج را بررسی میکنیم.
متریال برد یک صفحهی بصری سازمانیافته است که مجموعهای از متریالهای فیزیکی یا تصویری مورد استفاده در یک پروژه طراحی لباس را نمایش میدهد. این متریالها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
انواع پارچه (طبیعی، مصنوعی، ترکیبی)
بافتها و تکسچرها
متریالهای تزئینی مانند گلدوزی، چاپ، اپلیکه
یراقآلات (دکمه، زیپ، سگک، فلزات)
نمونه دوخت یا تکنیکهای ساخت
در واقع، متریال برد پلی است میان ایدهی ذهنی طراح و واقعیت اجرایی لباس.
کالر برد صفحهای است که پالت رنگی پروژه طراحی لباس را مشخص میکند. این برد به طراح کمک میکند تا:
هویت بصری مجموعه را تثبیت کند
هماهنگی رنگها را بررسی نماید
ارتباط احساسی رنگها با کانسپت را تحلیل کند
تصمیمات آگاهانهتری در انتخاب پارچه و متریال بگیرد
کالر برد معمولاً شامل رنگهای اصلی، فرعی، رنگهای تأکیدی و گاهی طیفهای نوری یا تُنالیتههاست.
اگرچه این دو ابزار بههم مرتبط هستند، اما کارکرد متفاوتی دارند:
کالر برد بر «رنگ» و فضای احساسی تمرکز دارد.
متریال برد بر «جنس، بافت و کیفیت فیزیکی» لباس تمرکز میکند.
در پروژههای حرفهای طراحی لباس، این دو برد مکمل یکدیگر هستند و اغلب بهصورت مجزا اما هماهنگ ارائه میشوند.
پیش از انتخاب رنگ، باید بدانید پروژه شما درباره چیست. الهام میتواند از طبیعت، تاریخ مد، یک دوره هنری، یک فیلم، یا حتی یک احساس انتزاعی باشد.
معمولاً بین ۳ تا ۶ رنگ برای کالر برد کافی است. این پالت میتواند شامل:
رنگ غالب
رنگهای مکمل
رنگ تأکیدی (Accent Color)
هر رنگ پیام خاصی منتقل میکند؛ برای مثال:
مشکی: قدرت، مینیمالیسم، لوکس
سفید: خلوص، سادگی، مدرن
قرمز: انرژی، جسارت، اغواگری
آبی: آرامش، اعتماد، ساختار
رنگها باید بهشکلی متعادل و خوانا روی برد چیده شوند. استفاده از تناسب، فاصله و ریتم بصری بسیار مهم است.
هر پارچه یا متریال باید دلیلی برای حضور روی برد داشته باشد. از خود بپرسید:
آیا این متریال با داستان طراحی همخوان است؟
آیا از نظر کاربردی مناسب است؟
تنوع کنترلشده در بافتها باعث غنای بصری میشود. ترکیب پارچههای مات و براق، نرم و زبر، سبک و سنگین میتواند بسیار مؤثر باشد.
نمونههای متریال نباید بیشازحد بزرگ یا کوچک باشند. همه عناصر باید در یک مقیاس منطقی کنار هم قرار گیرند.
متریال برد خوب، شلوغ نیست. فضای خالی (Negative Space) به اندازهی خود متریال اهمیت دارد.
مقوای ماکت یا فوم برد
قیچی، کاتر، چسب
نمونه پارچه و یراق
Adobe Photoshop
Adobe InDesign
Illustrator
Procreate
در دنیای حرفهای امروز، بسیاری از طراحان از ترکیب برد فیزیکی و دیجیتال استفاده میکنند.
استفاده از متریالهای نامرتبط با کانسپت
انتخاب رنگهای زیاد و بدون هارمونی
شلوغی بیشازحد برد
نادیده گرفتن کاربرد نهایی لباس
تقلید مستقیم از بردهای آماده بدون تحلیل
این بردها ابزارهای کلیدی برای:
ارائه پروژههای دانشجویی
پرزنت مجموعه به برند یا کارفرما
آمادهسازی پورتفولیو حرفهای
ارتباط مؤثر با تیم تولید و الگوساز
یک برد دقیق و حرفهای میتواند کیفیت فکری طراح را بهخوبی نشان دهد.
متریال برد و کالر برد، زبان بصری طراح لباس هستند. یادگیری اصولی ساخت این ابزارها، نهتنها مهارت طراحی را ارتقا میدهد، بلکه نگاه تحلیلی و حرفهای طراح را نیز تقویت میکند. برای علاقهمندان به طراحی لباس، تسلط بر این مراحل یک گام ضروری در مسیر ورود به دنیای حرفهای مد محسوب میشود.
پژوهشگر: آناهیتا انصاری
