در دنیای تجارت بینالمللی، اعتماد و امنیت دو ستون اصلی موفقیت هستند. بسیاری از صادرکنندگان تازهکار با این مشکل روبهرو میشوند که چگونه میتوانند مطمئن شوند خریدار در نهایت پرداخت را انجام خواهد داد. در اینجاست که اسناد بانکی مثل اعتبار اسنادی (LC)، ضمانتنامه بانکی (BG) و استندبای LC (SBLC) وارد میدان میشوند. این ابزارها به خریدار و فروشنده کمک میکنند که ریسک معامله را کاهش دهند و هر دو طرف از اجرای تعهدات مطمئن شوند.
اعتبار اسنادی یک تعهد کتبی از طرف بانک خریدار است که تضمین میکند در صورت ارائه اسناد درست توسط فروشنده (مثل بارنامه، فاکتور، گواهی مبدا و غیره)، مبلغ معامله به او پرداخت خواهد شد.
انواع LC:
دیداری (Sight LC): پرداخت بلافاصله پس از ارائه اسناد انجام میشود.
مدتدار (Usance LC): پرداخت در سررسید مشخص (مثلاً ۹۰ روز پس از حمل) انجام میشود.
قابل برگشت و غیرقابل برگشت: امروزه بیشتر LCها غیرقابل برگشت هستند، یعنی بدون رضایت فروشنده نمیتوان آن را لغو یا تغییر داد.
مزایا: امنیت برای فروشنده، اعتبار بیشتر برای خریدار.
محدودیتها: هزینه بالای بانکی و فرآیند اداری پیچیده.
SBLC بیشتر بهعنوان یک ابزار ضمانت استفاده میشود تا یک روش پرداخت. در واقع اگر خریدار تعهد خود را اجرا نکند، فروشنده میتواند با ارائه مدارک، وجه را از بانک دریافت کند.
کاربردها:
تضمین پرداخت در قراردادهای بزرگ
پوشش ریسک نکول خریدار
جایگزین ضمانتنامه بانکی در برخی کشورها
ضمانتنامه بانکی تعهدی است که بانک به نفع یکی از طرفین صادر میکند. اگر خریدار یا فروشنده تعهد خود را اجرا نکند، طرف مقابل میتواند از بانک مبلغ مورد توافق را دریافت کند.
تفاوت با SBLC:
BG بیشتر در قراردادهای پروژهای و عمرانی استفاده میشود، در حالی که SBLC بیشتر در معاملات کالایی رایج است.
ویژگیLCSBLCBGهدف اصلیپرداخت امنضمانت پرداختضمانت تعهدکاربرد رایجمعاملات کالاییمعاملات کالایی و مالیپروژهها و قراردادهای عمرانیریسک برای فروشندهکممتوسطبسته به شرایطهزینهبالامتوسطمتوسط
اسناد جعلی: در بازار جهانی اسناد بانکی تقلبی فراوان است.
بانکهای غیرمعتبر: اگر بانک صادرکننده معتبر نباشد، ارزش سند پایین میآید.
تحریمها و محدودیتها: صادرکنندگان ایرانی باید دقت کنند که بانک طرف مقابل با قوانین بینالمللی تضاد نداشته باشد.
همیشه از بانکهای معتبر بینالمللی یا بانکهای مورد تایید طرف مقابل استفاده کنید.
اسناد را با دقت تنظیم کنید، کوچکترین اشتباه میتواند منجر به عدم پرداخت شود.
از مشاوران حقوقی و مالی در معاملات بزرگ کمک بگیرید.
فهم درست از LC، SBLC و BG برای هر صادرکنندهای حیاتی است. این ابزارها نهتنها ریسک معاملات را کاهش میدهند، بلکه اعتماد میان طرفین را هم تقویت میکنند. یک صادرکننده حرفهای باید بداند چه زمانی از کدام ابزار استفاده کند تا هم منافع خود را حفظ کند و هم مسیر معامله را هموار سازد.
نویسنده: آنه محمد توغدری
مشاور و تأمینکننده در حوزه صادرات محصولات پتروشیمی و کودهای شیمیایی، با تخصص در تجارت بینالملل و لجستیک
