نوجوانی؛ مسیری پر از سؤال، نه فقط یک سن
نوجوانی فقط «بزرگ شدن» نیست
نوجوانی دورهای نیست که یکدفعه شروع شود و ناگهان تمام شود.
نوجوانی زمانی است که آدم، همزمان هم خودش را میشناسد و هم از خودش میترسد.
نه کودک است که همه چیز ساده باشد، نه بزرگسال که پاسخ همه سؤالها را بداند.
در این مسیر، مشکلاتی وجود دارند که اگر دیده نشوند، میتوانند سالها در ذهن و شخصیت نوجوان باقی بمانند.
---
نوجوانی چیست و چرا اینقدر پیچیده است؟
نوجوانی فقط تغییرات ظاهری یا سنی نیست؛
این دوره، زمان شکلگیری هویت، اعتمادبهنفس و نگاه به زندگی است.
نوجوان در این سن مدام با سؤالهایی مثل این روبهروست:
- من کی هستم؟
- چه چیزی درست است؟
- آیا کافی هستم؟
- آیا دیده میشوم؟
وقتی این سؤالها بیپاسخ بمانند، تبدیل به اضطراب، سردرگمی یا حتی سکوت میشوند.
---
مهمترین مشکلاتی که نوجوانان با آن روبهرو میشوند
1. فشار انتظارات خانواده و جامعه
بسیاری از نوجوانان احساس میکنند باید همیشه «درست» باشند؛
درست درس بخوانند، درست رفتار کنند، درست فکر کنند.
اما کمتر کسی از آنها میپرسد:
«خودت چه احساسی داری؟»
این فشار مداوم، باعث ترس از اشتباه و از بین رفتن اعتمادبهنفس میشود.
---
2. نادیده گرفته شدن احساسات
جملههایی مثل:
- «سنت کمه، میگذره»
- «این که چیزی نیست»
- «بزرگ میشی یادت میره»
برای یک نوجوان، ساده نیستند.
این جملهها به او یاد میدهند که احساساتش مهم نیست و بهتر است درباره آنها حرف نزند.
---
3. مقایسه شدن با دیگران
مقایسه با خواهر، برادر، دوست، فامیل یا حتی نسخه ایدهآلی که در ذهن بزرگترها وجود دارد.
نتیجه این مقایسهها معمولاً این است:
- احساس ناکافی بودن
- حس عقبماندگی
- و تلاش برای شبیه کسی شدن که نیست
---
4. ترس از قضاوت
بسیاری از نوجوانان حرف نمیزنند، نه چون چیزی برای گفتن ندارند،
بلکه چون از قضاوت شدن میترسند.
وقتی هر اشتباه با سرزنش همراه باشد، سکوت امنترین انتخاب میشود.
---
نقش خانواده در عبور از این مشکلات
خانواده میتواند یا پناهگاه نوجوان باشد یا منبع فشار.
رفتار والدین تأثیر مستقیمی دارد بر اینکه نوجوان:
- خودش باشد یا نقش بازی کند
- حرف بزند یا پنهان کند
- اشتباه کند و یاد بگیرد یا بترسد و متوقف شود
نوجوان بیش از نصیحت، به درک شدن نیاز دارد.
---
نوجوانها چه میخواهند؟
برخلاف تصور رایج، بیشتر نوجوانها دنبال آزادی بیقانون نیستند.
آنها میخواهند:
- شنیده شوند، نه قضاوت
- راهنمایی شوند، نه کنترل
- اشتباه کنند، بدون تحقیر
- و احساس امنیت داشته باشند
این خواستهها، پایههای رشد سالم هستند.
---
جمعبندی | نوجوانی را ساده نگیریم
نوجوانی مرحلهای حساس است که آینده انسان در آن شکل میگیرد.
نادیده گرفتن مشکلات این دوره، فقط آنها را به آینده منتقل میکند.
اگر نوجوانان دیده شوند، شنیده شوند و احساس امنیت کنند،
میتوانند از این مسیر سخت، قویتر و آگاهتر عبور کنند.
این مقاله نه برای قضاوت،
بلکه برای فهم بهتر نوجوانی نوشته شده است؛
دورهای که بیشتر از هر چیز، به همدلی نیاز دارد.
نویسنده :آنیسا
