چگونه مهارت تفکر استراتژیک را در متقاضیان شغل ارزیابی کنیم؟

هر سازمانی نیاز به متفکران استراتژیک دارد. در نظرسنجی گروه تحقیقات مدیریتی در سال ۲۰۱۳، از مدیران خواسته شد آن دسته از رفتارهای رهبری را که برای موفقیت آتی سازمان مهم‌تر هستد، انتخاب کنند. ۹۷ درصد از انتخاب‌های مدیران به موارد استراتژیک اختصاص داشت. داشتن کارمندانی با تفکر استراتژیک از این منظر اهمیت دارد که افرادی که قادر به تفکر استراتژیک هستند از ۴ طریق برای شرکت ارزش افزایی می‌کنند: اولاً، با نگاه روبه‌جلو، اطمینان حاصل می‌کنند که سازمان به طور کامل برای آینده دشوار پیش رو آماده است. دوم، داشتن یک چشم‌انداز وسیع از کسب‌وکار به انها کمک می‌کند تا از طریق نقاط اتصال و درک روابط بین عناصر سازمانی، شرکت را از مشکلات و تعارضات عمده حفظ کنند. سوم اینکه، تمرکز انها بر محیط خارجی، موجب آگاهی به‌موقع از روندهای نوظهور در اقتصاد و صنعت می‌شود و در نهایت مورد چهارم اینکه این دسته از افراد دارای چشم‌انداز جهانی هستند و همین مورد بسیار به رشد کسب‌وکار کمک می‌کند.

متأسفانه، ارزیابی مهارت تفکر استراتژیک در کاندیداهای شغلی و افرادی که می‌خواهند وارد کسب‌وکار شما شوند، آسان نیست. اکثر افراد در حین ورود به سازمان به شما اطلاعات مثبت کاذبی می‌دهند و ادعا می‌کنند با تفکر استراتژیک آشنا هستند. مصاحبه شغلی اغلب بهترین فرصت برای جدا کردن دقیق افرادی است که این استعداد نسبتاً نادر را از بین افرادی که فقط توانایی‌های تاکتیکی دارند، دارا هستند. برای اطلاع از میزان تفکر استراتژیک در افراد، به رزومه شغلی تکیه نکنید. در عوض، از یکی از این شش روش در مصاحبه استخدامی استفاده نمایید:

مشکلی واقعی را مطرح کنید و از افراد بخواهید آن را حل کنند:

این رویکرد مؤثرترین راه است. شما می‌توانید از یک مشکل حل‌نشده واقعی استفاده کنید که مزیت آن این است که چندین راه‌حل بالقوه در اختیار شما قرار می‌دهد. یا می‌توانید مشکلی را که قبلاً حل کرده‌اید، انتخاب کنید، این بدین معنی است که مراحل مهمی که باید در پاسخ گنجانده شود را می‌دانید. با انتخاب هر یک از گزینه‌ها، شما باید به‌صورت شفاهی مشکل را توصیف کنید و یک توضیح کتبی یا شفاهی از کاندید شغلی درخواست کنید. پس از بیان مشکل و ارائه نظر خود به فرد زمان دهید تا با تحلیل خود از مشکل و مراحل حل آن پاسخگوی شما باشد.

آنچه که باید در پاسخ به آن توجه کنید کاملاً به حل مسئله معطوف نیست. بهتر است به دنبال نشانه‌هایی باشید که در پاسخ افراد به یک مسئله باید وجود داشته باشد که مواردی از آن عبارت‌اند از:

  • لیستی از مشکلات احتمالی
  • بررسی چشم‌انداز و استراتژی‌های شرکت
  • بررسی پیش‌بینی‌های چندساله شرکت و صنعت
  • شناسایی و تحلیل عوامل کلیدی محیطی و اقتصادی
  • شناسایی و مشورت با ذی‌نفعان کلیدی در بخش‌ها و واحدهای تجاری

بسته به سؤال، شما همچنین ممکن است مراحل زیر را هم در جواب‌ها ببینید که مهم هستند:

  • شناسایی مناطق و حوزه‌های وابسته به یکدیگر، از جمله معیارهای پیش‌بینی‌شده
  • پیشنهاد راه‌حل از طریق توجه به مشتریان خود
  • سنجش موفقیت پس از پیاده‌سازی و استفاده از داده‌ها برای انجام اصلاحات موردنظر

در اغلب موارد، حذف یک مرحله حیاتی مانند چک کردن مسائل مرتبط با مشتری، می‌تواند دلیل کافی برای ناکارآمدی فرد موردنظر باشد. علاوه بر ارزیابی گام‌های فردی، باید به دنبال جوابی باشید که شامل مراحل تاکتیکی فراوان و تمرکز کافی بر مسائل استراتژیک باشد.

از آن‌ها بخواهید که یک برنامه استراتژیک ناقص را بررسی و مشکلات احتمالی را شناسایی کنند:

تاکتیک دوم این است که پیش‌نویس پیشنهادی برنامه فعلی سازمان یا بخش فعلی خود را تهیه کرده و از افراد بخواهید که نقایص یا ناکامی‌های مهم آن را شناسایی کنند. ازآنجایی‌که شما قبلاً این مشکل را تجربه و حل کرده‌اید، بنابراین بررسی پتانسیل فرد برای شناسایی مسائل بالقوه آن‌چنان سخت نیست. اگر فرد نمی‌تواند درصد قابل‌توجهی از نواقص و معایب را در طرح استراتژیک شناسایی کند، بعید است در تفکر استراتژیک حرف چندانی برای گفتن داشته باشد؛ اما این را هم به یاد داشته باشید که این معیار به‌تنهایی نمی‌تواند نشان‌دهنده وجود یا عدم وجود مهارت تفکر استراتژیک باشد.

پرسش‌های اختصاصی را برای مصاحبه انتخاب کنید:

سؤالات متعددی وجود دارد که به طور اختصاصی می‌تواند نشان دهد که آیا یک کاندید دارای مهارت تفکر استراتژیک هست یا خیر:

  • چگونه می‌توان از اتصال نقاط و شناسایی ارتباطات و وابستگی‌های متقابل در یک برنامه استراتژیک پیشنهادی استفاده کرد؟
  • هنگامی‌که شما در حال کار بر روی یک پروژه استراتژیک در شغل فعلی خود هستید، چگونه می‌توانید در مورد شناسایی ذینفعان مربوطه در سراسر شرکت بررسی کنید؟
  • گام‌هایی که در طول زندگی حرفه‌ای خود برای تبدیل شدن به یک متفکر استراتژیک برداشته‌اید، چه بوده است؟ برای اندازه‌گیری مهارت‌ها چه سنجه‌ای دارید؟
  • اگر شما مدیر بودید چگونه کاندید شغلی دارای تفکر استراتژیک را شناسایی می‌کردید؟ (پاسخ به این سؤال به دو دلیل مفید است: اول اینکه ایده‌هایی را برای بهبود ارزیابی شما می‌دهد و همچنین درک عمیق فرد را نسبت به موضوع و نحوه برخوردش را در برابر این معیارها توصیف می‌کند.)

به عبارات استراتژیک موجود در پاسخ به سؤالات مصاحبه استاندارد توجه کنید.

اندیشمندان استراتژیک کمی خود را از طریق عبارات نشان می‌دهند، اما خوشبختانه بسیاری از کلمات وجود دارد که می‌توانند مهارت تفکر استراتژیک را نشان دهند: “اهداف استراتژیک”، “چشم‌انداز“، “مدیریت عملکرد“، “افزایش سودآوری و حاشیه سود”، ” و” مسئله یابی ” از این دست هستند. افرادی که به طور روزانه نوسانان دلار و ارز را پیگیری کرده و اثرات آن را بر نتایج کار و یا درآمدشان می‌سنجند، احتمالاً دارای تفکر استراتژیک هستند. پس از اینکه یک کاندیدا از یکی از این عبارات استفاده کند، مصاحبه‌کننده می‌تواند از آن‌ها بخواهد تا عبارت را تعریف کنند و اهمیت آن را توضیح دهند.


سؤالاتی بپرسید که نشان دهد فرد چقدر برای تفکر استراتژیک ارزش قائل است:

اگر از یک متقاضی بپرسید که توانایی‌های خود را از بیشترین تا کم‌اهمیت‌ترین فهرست کند، می‌توانید درک کنید که چقدر تفکر استراتژیک برایشان مهم است. همچنین شما می‌توانید از آن‌ها بخواهید تا چند پروژه ایدئال یا رویایی را که می‌خواهند در آینده در آن کار کنند را به لیست اضافه کنند و سپس در نظر بگیرید که چند درصد از این پروژه‌های رویایی ماهیت استراتژیک دارند. ازآنجاکه تفکر استراتژیک مستلزم یادگیری مداوم است، می‌توانید از افراد بپرسید از چه منابع یادگیری خاصی برای گسترش قابلیت‌های خود استفاده می‌کنند. آن‌ها باید بتوانند بلافاصله منابع خود را نام ببرند و شما می‌توانید آن‌ها را با منابعی که کارکنان فعلی‌تان استفاده می‌کنند مقایسه کنید. در مورد استراتژی شرکت شما، محصولات استراتژیک خود، اشتباهات استراتژیک اخیر، رقبای استراتژیک و شرکت‌های استراتژیک بیشتر در صنعت، سؤال کنید. بهترین کاندیداهای شغلی قبل از ورود به مصاحبه شغلی این پیشینه را بررسی خواهند کرد. در غیر این صورت بهترین نیستند!

به سؤالاتی که از شما می‌پرسند، توجه کنید:

متقاضی خوب به صورت بیش‌فعال سؤالات خود را در مورد استراتژی می‌پرسد. شما باید به تعداد و کیفیت سؤالات استراتژیکی که می‌پرسند توجه داشته باشید و زمانی که یک کاندید هیچ سؤالی در این خصوص نپرسید، مشکوک شوید. به‌عنوان‌مثال، هنگامی‌که یک کاندید سؤالی این‌چنینی را مطرح می‌کند، باید یک امتیاز مثبت به دست آورد: “کار من چطور با استراتژی شرکت سازگار می‌شود؟” بهترین نامزدها ممکن است سؤالاتی در حوزه تغییرات برنامه‌ریزی‌شده استراتژی برای آینده شرکت، مشارکت در استراتژی و موضوعات استراتژیکی که در داخل بخش اتفاق می‌افتد، بپرسند. ازآنجاکه بهترین متفکران استراتژیک، عمل‌گرا هم هستند، انتظار می‌رود که سؤالاتی در مورد اجرای استراتژی هم داشته باشند.

اغلب مدیران سؤال دارند که چه میزان از کارکنان در یک شرکت باید متفکران استراتژیست، رهبران و نوآوران باشند. پاسخ این است که شما نمی‌توانید تعداد افراد زیادی با این ویژگی‌ها داشته باشید. متأسفانه، تعداد کمی از شرکت‌ها می‌توانند در مصاحبه به‌درستی افرادی دارای این ویژگی را شناسایی کنند؛ اما حال وقت آن رسیده که درست سؤال بپرسید و از مزایای حاصل از جاری شدن تفکر استراتژیک در سازمانتان بهره ببرید.