ریزش موی سکهای یا «آلوپسی آرهآتا» نوعی بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به فولیکولهای مو حمله میکند. نتیجه این حمله، ریزش ناگهانی مو در نواحی گرد یا بیضی شکل روی سر، ریش، ابرو یا مژه است. سطح این نواحی صاف و بدون التهاب بوده و ممکن است اندازه آن از چند میلیمتر تا قطر یک سکه متغیر باشد. این بیماری معمولاً بدون درد است اما میتواند فشار روانی زیادی بر فرد وارد کند.
علت ریزش موی سکهای
علت دقیق این اختلال هنوز به طور کامل مشخص نیست، اما مجموعهای از عوامل ژنتیکی، ایمنی و محیطی در بروز آن نقش دارند:
• عوامل ژنتیکی: وجود سابقه خانوادگی آلوپسی، خصوصاً در بستگان نزدیک، احتمال ابتلا را افزایش میدهد.
• بیماریهای خودایمنی دیگر: افرادی که به ویتیلیگو، لوپوس، پسوریازیس، آرتریت روماتوئید یا دیابت نوع ۱ مبتلا هستند، بیشتر در معرض ریزش موی سکهای قرار دارند.
• بیماریهای آلرژیک: مانند آسم و درماتیت آتوپیک که سیستم ایمنی را بیشفعال میکنند.
• سایر عوامل خطر: استرس شدید، کمبود ویتامین D، کمخونی، عفونتهای ویروسی و اختلالات هورمونی نیز از محرکهای شناختهشده هستند.
روشهای درمان ریزش موی سکهای
در بسیاری از موارد، موها بهصورت خودبهخود ظرف چند ماه رشد میکنند، اما در موارد شدید یا مکرر، درمان پزشکی نیاز است. روشهای درمانی بسته به وسعت، شدت و مدت بیماری انتخاب میشوند:
۱. تحت نظر گرفتن بدون درمان: اگر ریزش محدود و تازه باشد، پزشک ممکن است فقط بیمار را تحت نظر بگذارد، زیرا در کودکان و جوانان معمولاً رشد خودبهخود رخ میدهد.
۲. کورتیکواستروئید موضعی: کرمها و پمادهای ضدالتهاب برای کاهش التهاب فولیکولها استفاده میشوند و به رشد مجدد مو کمک میکنند. استفاده از درمارولر یا میکرونیدلینگ میتواند جذب دارو را افزایش دهد و تحریک رشد مو را تقویت کند.
۳. تزریق کورتیکواستروئید داخل ضایعه: یکی از مؤثرترین روشها برای بزرگسالان است. دارو مستقیماً در ناحیه ریزش تزریق میشود و معمولاً طی ۴ تا ۸ هفته باعث رشد موها میگردد.
۴. ماینوکسیدیل موضعی: این دارو با افزایش جریان خون در پوست سر، رشد مو را تحریک میکند. ترکیب ماینوکسیدیل با تزریق کورتون یا مزوتراپی تأثیر درمان را چند برابر میسازد.
۵. ایمونوتراپی موضعی: در موارد متوسط تا شدید از ترکیباتی مانند DPCP برای ایجاد واکنش ایمنی کنترلشده استفاده میشود تا سیستم ایمنی از فولیکولها منحرف شود و موها فرصت رشد پیدا کنند.
در کنار این روشها، استفاده از کوکتلهای تخصصی رویش مو مانند
• کوکتل ضد ریزش مو و محرک رشد مو کلینیکر
• کوکتل تقویت و رشد مو ام دی
• کوکتل رشد مو ویونسا
• کوکتل رشد مو F-HAIR فیوژن
میتواند روند درمان را تسریع کند و فولیکولها را تقویت نماید.
روشهای خانگی و مراقبتی
در کنار درمانهای دارویی، رعایت برخی نکات خانگی به کنترل بیماری کمک میکند:
• مدیریت استرس: تمرینات آرامسازی، یوگا و مدیتیشن در کاهش التهاب مؤثرند.
• تغذیه سالم: مصرف غذاهای سرشار از امگا ۳، ویتامین D و آنتیاکسیدانها باعث بهبود سلامت مو میشود.
• پرهیز از مواد شیمیایی قوی: مانند رنگ مو و دکلره که میتوانند فولیکولها را تحریک کنند.
• بهبود ظاهر مو: استفاده از پودر حجمدهنده، کلاهگیس یا روسری میتواند اعتماد بهنفس را بالا ببرد.
درمان ریزش موی سکهای در زنان
در زنان، تغییرات هورمونی دوران قاعدگی، بارداری، شیردهی و یائسگی میتوانند شدت و مدت بیماری را تغییر دهند. درمانها شامل تزریق کورتیکواستروئید، ماینوکسیدیل، ایمونوتراپی، فتوتراپی، پیآرپی (PRP) و مزوتراپی است. انتخاب روش باید با توجه به وضعیت هورمونی و مشاوره با پزشک انجام شود.
جمعبندی
ریزش موی سکهای یک بیماری خودایمنی برگشتپذیر است که فولیکولهای مو را موقتاً غیرفعال میکند. شناخت عوامل زمینهای، مراجعه به متخصص و انتخاب درمان مناسب میتواند به رشد مجدد موها و کنترل عود بیماری کمک کند. در بیشتر موارد، با ترکیب درمانهای دارویی، مراقبتهای خانگی و کنترل استرس، میتوان نتایج چشمگیری به دست آورد.
