
سوخو-۳۵ (Su-35) یک جنگنده چندمنظوره نسل ۴++ (نسل چهارم پلاس پلاس) ساخت شرکت سوخوی روسیه است. در ادامه مشخصات کلی آن ارائه داده می شود :
مشخصات کلی:
· تولید کننده: شرکت سوخوی (روسیه)
· نوع: جنگنده برتری هوایی چندمنظوره
· اولین پرواز: Su-35S در فوریه ۲۰۰۸
· ورود به خدمت: ۲۰۱۴ (نیروی هوایی روسیه)
· پیشینه: توسعه یافته از خانواده Su-27 با تمرکز بر آپگرید عمیق
مشخصات فنی (مدل Su-35S):
1. طول: ۲۱.۹ متر
2. طول بال: ۱۵.۳ متر
3. ارتفاع: ۵.۹ متر
4. حداکثر وزن برخاست: ۳۴,۵۰۰ کیلوگرم
5. پیشرانه: ۲ موتور توربوفن Saturn AL-41F1S با قابلیت وکتورینگ سه بعدی نازل (Thrust Vectoring)
· تراست هر موتور: ۱۴,۵۰۰ کیلوگرم نیرو (با پس سوز)
6. حداکثر سرعت:
· در ارتفاع: ماخ ۲.۲۵ (حدود ۲,۴۰۰ کیلومتر بر ساعت)
· در سطح دریا: ماخ ۱.۱۵ (حدود ۱,۴۰۰ کیلومتر بر ساعت)
7. سقف پرواز: ۱۸,۰۰۰ متر
8. برد عملیاتی:
· بدون سوختگیری هوایی: حدود ۳,۶۰۰ کیلومتر
· با سوختگیری هوایی: بیش از ۴,۵۰۰ کیلومتر
9. میزان صعود: ۲۸۰ متر بر ثانیه
10. بار مفید جنگافزار: تا ۸,۰۰۰ کیلوگرم روی ۱۲ نقطه اتصال (Hardpoint)
11. خدمه: ۱ نفر
آویونیک و سامانههای کلیدی:
· رادار: Irbis-E رادار آرایه اسکن الکترونیکی غیرفعال (PESA) با برد تشخیص تا ۴۰۰ کیلومتر.
· سامانه جنگ الکترونیک (EW): مجهز به سامانه Khibiny-M برای جنگ الکترونیک و دفاع.
· سایر سامانهها: حسگر فروسرخ (IRST)، هدآپ شیشهای، کابین کاملا دیجیتال.
· قابلیتهای ویژه: دارای قابلیت Supermaneuverability (مانورپذیری فوقالعاده) با کمک وکتورینگ سهبعدی.
تسلیحات قابل حمل:
· موشکهای هوا به هوا: R-27, R-73, R-77, R-37M (برد بسیار زیاد).
· موشکهای هوا به زمین: Kh-29, Kh-31, Kh-59 و انواع بمبهای هدایت شونده.
· توپ هواپیما: یک توپ ۳۰ میلیمتری GSh-30-1 با ۱۵۰ گلوله.
کاربران اصلی:
· روسیه: بیش از ۱۰۰ فروند در خدمت.
· چین: ۲۴ فروند.
· مصر: تعدادی تحویل داده شده.
· هند: در حال مذاکره برای خرید.
ویژگیهای متمایز:
· ناوبری و کنترل آتش پیشرفته: توانایی رهگیری اهداف تا برد ۴۰۰ کیلومتر.
· مانورپذیری استثنایی: توانایی انجام مانورهای غیرمعمول مانند "Pugachev's Cobra".
· قابلیت چندمنظوره: توانایی انجام مأموریتهای برتری هوایی، حمله به اهداف زمینی و دریایی.
· قابلیت تعمیر و نگهداری بهبود یافته: نسبت به Su-27.
محدودیتها:
· فاقد قابلیت رادار آرایه فشرده فعال (AESA) در مدلهای اولیه (هرچند در مدلهای جدیدتر مانند Su-35S ارتقا یافته).
· فاقد قابلیت پنهانکاری (Stealth) به اندازه جنگندههای نسل پنجم مانند F-35.
نتیجه:
سوخو-۳۵ به عنوان یکی از قدرتمندترین جنگندههای نسل ۴++ شناخته میشود که با ترکیب قدرت آتش بالا، مانورپذیری فوقالعاده و آویونیک پیشرفته، رقیبی جدی برای بسیاری از جنگندههای غربی محسوب میشود. با این حال، در برابر جنگندههای نسل پنجم دارای نقاط ضعفی نیز هست.

حضور سوخو-۳۵ در جنگ اوکراین (از ۲۰۲۲ تاکنون):
روسیه از سوخو-۳۵S به عنوان یکی از اصلیترین جنگندههای چندمنظوره خود در این درگیری استفاده میکند.
مأموریتهای اصلی آن در این جنگ:
1. برتری هوایی: رهگیری و درگیری با جنگندههای نیروی هوایی اوکراین (مانند MiG-29 و Su-27). سوخو-۳۵ با رادار قوی و موشکهای دوربردش (مانند R-37M با برد ۳۰۰+ کیلومتر) نقش مهمی در این مأموریت داشته است.
2. پشتیبانی هوایی نزدیک (CAS): حمله به اهداف زمینی، مواضع نیروها، خودروهای زرهی و سیستمهای موشکی اوکراین با استفاده از بمبهای هدایت شونده، راکت و موشکهای هوا به زمین.
3. رهگیری: گشتزنی و حفاظت از حریم هوایی.
تلفات و عملکرد:
· موفقیتها: نیروی هوایی روسیه ادعا میکند که سوخو-۳۵ موفق به سرنگونی چندین هواپیمای اوکراینی (از جمله جنگنده و هلیکوپتر) شده است. توانایی موشکهای دوربرد R-37M یکی از نقاط قوت آن ذکر شده است.
· تلفات: بر اساس گزارشهای باز (تحلیلگران مستقل و منابع اوکراینی)، حداقل ۶ فروند سوخو-۳۵ روسیه در طول جنگ سرنگون شده است. برخی از این سرنگونیها توسط سامانههای پدافند هوایی اوکراین (مانند S-300، پاتریوت و موشکهای زمینبههوای قابل حمل) صورت گرفته است. این تلفات نشاندهنده این است که علیرغم تواناییهای بالا، سوخو-۳۵ در برابر یک پدافند هوایی یکپارچه و مدرن آسیبپذیر است.
· چالشها: سوخو-۳۵ در این جنگ با چالشهایی مواجه شده که از جمله آنها میتوان به تهدید سامانههای پدافندی اوکراین، استفاده محدود از جنگ الکترونیک به شکل مؤثر و گزارشهایی درباره مشکلات در تأمین قطعات یدکی به دلیل تحریمها اشاره کرد.
حضور در سایر درگیریها:
· مداخله روسیه در جنگ داخلی سوریه (از ۲۰۱۵): روسیه از سوخو-۳۵S در سوریه برای تست عملیاتی و انجام مأموریتهای پشتیبانی هوایی و برتری هوایی استفاده کرد. این حضور بیشتر به عنوان یک "آزمایشگاه جنگی" برای آزمایش سیستمها و تاکتیکهای این جنگنده در شرایط واقعی (اما با تهدید محدود پدافند هوایی) بود.
جمعبندی:
سوخو-۳۵ یک جنگنده کاملاً جنگی و آزمودهشده در میدان نبرد است. جنگ اوکراین صحنه اصلی آزمایش واقعی این هواپیما در برابر یک دشمن مجهز به پدافند هوایی نسبتاً مدرن بوده است. عملکرد آن ترکیبی از نقاط قوت (مانورپذیری عالی، قدرت آتش و رادار قوی) و نقاط ضعف (آسیبپذیری در برابر پدافند هوایی پیشرفته، مسائل لجستیکی) را نشان داده است. تجربیات به دست آمده از این جنگ بدون شک بر تاکتیکهای آینده و احتمالاً ارتقاءهای بعدی این پلتفرم تأثیر خواهد گذاشت.