مشخصات هواگرد شیان جی اچ ۷

شیان جی‌اچ-۷ (Xian JH-7) که با نام "Flying Leopard" (پلنگ پرنده) نیز شناخته می‌شود، یک جنگنده-بمب‌افکن دو موتوره و دو نفره ساخت چین است که برای عملیات تهاجمی دریایی و زمینی طراحی شده است. این هواگرد اولین جنگنده-بمب‌افکن بومی چین محسوب می‌شود که به تولید انبوه رسید.

---

مشخصات کلی:

· تولیدکننده: شرکت هواپیماسازی شیان (XAC) - چین

· نوع: جنگنده-بمب‌افکن تهاجمی (نیروی دریایی و زمینی)

· اولین پرواز: ۱۴ دسامبر ۱۹۸۸

· ورود به خدمت: ۱۹۹۲ (نیروی دریایی PLANAF)، ۱۹۹۸ (نیروی هوایی PLAAF)

· پیشینه: برای جایگزینی بمب‌افکن‌های قدیمی Hong-5 (کپی ایلیوشین Il-28) و پاسخ به نیاز نیروی دریایی برای یک هواگرد ضدکشتی دوربرد توسعه یافت.

· نام گزارش ناتو: Flounder (ماهی پهن؛ البته در رسانه‌های غربی اغلب "Flying Leopard" استفاده می‌شود)

---

مشخصات فنی (مدل JH-7A - مدل اصلی عملیاتی):

1. طول: ۲۱.۰ متر

2. طول بال: ۱۲.۸ متر

3. ارتفاع: ۶.۲۲ متر

4. حداکثر وزن برخاست: ۲۸,۴۷۵ کیلوگرم

5. پیشرانه: ۲ موتور توربوفن Xi'an WS-9 (Qinling) (کپی مجوزدار از موتور Rolls-Royce Spey Mk.202 بریتانیا)

· تراست هر موتور: ۵۴۰۰ کیلوگرم‌نیرو (خشک)، ۹۱۰۰ کیلوگرم‌نیرو (با پس‌سوز)

6. حداکثر سرعت:

· در ارتفاع بالا: ماخ ۱.۷۵ (حدود ۱۸۵۰ کیلومتر بر ساعت)

7. سقف پرواز عملیاتی: ۱۶,۰۰۰ متر

8. برد عملیاتی:

· بدون سوخت‌گیری: ۱۶۵۰ کیلومتر (با بار جنگی معمول)

· حداکثر برد: ۳۷۰۰+ کیلومتر (با مخازن سوخت خارجی)

9. بار مفید جنگ‌افزار: تا ۹,۰۰۰ کیلوگرم روی ۱۱ نقطه اتصال (۹ زیر بال، ۲ زیر بدنه)

10. خدمه: ۲ نفر (خلبان و افسر سیستم‌های تسلیحاتی/ناوبر - پشت سر هم)

---

ویژگی‌های طراحی متمایز:

· آیرودینامیک متعارف: طراحی بال میانی با زاویه پس‌گرایی ثابت (سوئیپت)، بدنه نیمه‌تنه.

· کابین پشت‌سرهم: خدمه در یک کابین پلکانی با دید خوب قرار دارند.

· ارابه فرود قوی: برای تحمل وزن برخاست بالا و عملیات بر روی باندهای نسبتاً آسیب‌دیده طراحی شده‌اند.

· ورودی‌های هوای زیر بال: مشابه طراحی برخی جنگنده‌های اروپایی مانند SEPECAT Jaguar.

---

آویونیک و سامانه‌ها (مدل JH-7A):

· رادار: رادار JL-10A "Yingji" (یا نوعی رادار پالس-داپلر). یک رادار چندمنظوره با قابلیت نقشه‌برداری زمینی، هدف‌یابی دریایی و رهگیری هوایی محدود.

· سامانه ناوبری/حمله: شامل سیستم ناوبری اینرسیایی، گیرنده GPS، سیستم بمب‌افکنی رایانه‌ای و پادگن هدف‌یابی.

· سامانه جنگ الکترونیک: شامل گیرنده هشدار راداری (RWR)، پرتابگر چف/فلر (پادگن).

· کابین: نمایشگرهای چندمنظوره (MFD) برای هر خدمه و هدآپ (HUD).

---

تسلیحات قابل حمل (تأکید بر نقش ضدکشتی و حمله زمینی):

تسلیحات اصلی JH-7 ضدکشتی است.

· توپ داخلی: یک توپ Type 23-3 ۲۳ میلی‌متری (احتمالاً کپی GSh-23L روسی) با ۳۰۰ گلوله.

· موشک‌های ضدکشتی اصلی:

· YJ-8 (C-801): برد ۴۰+ کیلومتر، سرعت ماخ ۰.۹.

· YJ-81 (C-801K): نسخه بهبودیافته.

· YJ-82 (C-802): برد ۱۲۰+ کیلومتر.

· YJ-83 (C-803): برد ۱۸۰+ کیلومتر، مرحله نهایی مافوق‌صوت.

· YJ-91: موشک ضد رادار/ضدکشتی با برد ۱۲۰+ کیلومتر.

· تسلیحات هوا به زمین دیگر:

· بمب‌های آزاد و خوشه‌ای.

· راکت‌های غیرهدایت شونده.

· بمب‌های هدایت شونده لیزری (مانند LS-500J).

· اختیاری: محفظه هدف‌یابی لیزری برای هدایت بمب‌ها.

· تسلیحات دفاع هوایی:

· موشک‌های PL-5 یا PL-8 (نسخه‌های چینی R-60/Sidewinder) برای دفاع شخصی.

---

مدل‌های اصلی:

1. JH-7: مدل اولیه برای نیروی دریایی، آویونیک محدود.

2. JH-7A: مدل اصلی و بهبودیافته. آویونیک دیجیتال پیشرفته‌تر، قابلیت سوخت‌گیری هوایی، رادار و سیستم‌های هدف‌یابی بهتر. برای نیروی هوایی و نیروی دریایی تولید شد.

3. JH-7AII: گزارش‌شده، احتمالاً با آویونیک بیشتر و قابلیت حمل موشک‌های جدیدتر.

4. JH-7B (طرح لغو‌شده): یک طراحی عمده با ورودی‌های هوای مجدد (احتمالاً برای سرعت بالاتر) که هرگز تولید نشد.

---

کاربران:

· نیروی هوایی ارتش آزادیبخش خلق (PLAAF): ناوگان قابل توجهی از JH-7A برای حمله زمینی.

· نیروی دریایی ارتش آزادیبخش خلق (PLANAF): ستون فقرات نیروی ضدکشتی دوربرد. معمولاً مجهز به موشک‌های YJ-8/YJ-83.

---

عملکرد عملیاتی و حضور:

JH-7 هیچ تجربه جنگی واقعی نداشته است. با این حال، نقش آن در استراتژی چین حیاتی است:

· نقش اصلی: ضدکشتی (Sea Denial) در حلقه اول و دوم محاصره (First/Second Island Chain).

· مأموریت: استفاده از برد عملیاتی و توانایی حمل موشک‌های ضدکشتی سنگین برای تهدید ناوگان دشمن (به ویژه ناوگان آمریکا) از فاصله دور.

· گشت‌های دریایی منظم: بر فراز دریای چین شرقی و دریای چین جنوبی، اغلب همراه با جنگنده‌های اسکورت مانند J-11 یا J-10.

· تمرین‌ها: به طور منظم در مانورهای بزرگ ضدکشتی شرکت می‌کند.

---

نقاط قوت:

· بار جنگی سنگین: توانایی حمل ۴ موشک ضدکشتی بزرگ + مخازن سوخت.

· برد عملیاتی خوب: مناسب برای عملیات در دریای چین شرقی و جنوبی.

· پلتفرم پایدار: برای حمل و هدف‌گیری موشک‌های بزرگ ضدکشتی مناسب است.

· تولید انبوه و تعداد زیاد: صدها فروند تولید شده، ایجاد ناوگانی قدرتمند.

· هزینه-اثربخشی: نسبت به بمب‌افکن‌های استراتژیک گران‌قیمت یا جنگنده‌های چندمنظوره پیشرفته، گزینه مقرون‌به‌صرفه‌تری برای نقش تخصصی ضدکشتی است.

---

نقاط ضعف و محدودیت‌ها:

· قدیمی بودن طراحی: اساساً یک طراحی دهه ۱۹۸۰ است.

· عدم قابلیت رادارگریزی: سطح مقطع راداری (RCS) بزرگ.

· دفاع ضعیف: مانورپذیری محدود و سیستم‌های دفاعی ابتدایی؛ برای عملیات در فضای هوایی دشمن نیازمند اسکورت و پشتیبانی جنگ الکترونیک قوی است.

· آویونیک متوسط: نسبت به جنگنده‌های نسل ۴.۵+ غربی یا چینی (مانند J-16) عقب‌تر است.

· موتورهای قدیمی: WS-9 بر اساس فناوری دهه ۱۹۶۰ بریتانیا است و مصرف سوخت و عملکرد آن نسبتاً ضعیف است.

---

جمع‌بندی و جایگاه استراتژیک:

شیان جی‌اچ-۷ یک سلاح تخصصی و حیاتی در زرادخانه ضددسترسی/منع منطقه (A2/AD) چین است. اگرچه از نظر فناوری پیشرفته نیست، اما "اسب کاری" قابل اعتماد و موثری است که یک نیاز عملیاتی خاص (حمله ضدکشتی دوربرد با هزینه معقول) را برآورده می‌کند.

نقش آن در انکار دسترسی دریایی به دشمن بالقوه (به ویژه آمریکا) بسیار مهم است. با این حال، در مقابل دفاع هوایی مدرن کشتی‌های جنگی و جنگنده‌های برتری هوایی دشمن آسیب‌پذیر است. در بلندمدت، احتمالاً توسط جنگنده‌های چندمنظوره پیشرفته‌تر مانند J-16 (که می‌تواند همان نقش را با قابلیت‌های دفاعی بهتر انجام دهد) و در نهایت بمب‌افکن H-6K/N مجهز به موشک‌های دوربردتر جایگزین خواهد شد، اما تا آن زمان ناوگان عظیم JH-7 همچنان یک بازدارنده عملی قدرتمند برای نیروی دریایی چین باقی خواهد ماند.