مشخصات هواگرد میگ ۳

میگ-۳ (MiG-3) یک شکاری ارتفاع‌بالا و رهیاب ساخت شوروی بود که در آستانه و اوایل جنگ جهانی دوم به خدمت گرفته شد. این هواگرد در پاسخ به نیاز فوری برای یک جنگنده با توانایی عملیاتی در ارتفاعات بسیار بالا (بالای ۵۰۰۰ متر) برای مقابله با بمب‌افکن‌های شناسایی و ارتفاع‌بالای آلمان طراحی شد.

در ادامه، مشخصات کلی و کلیدی این جنگنده که آخرین طراحی میگ در دوران پیش از جنگ جت به شمار می‌رود، ارائه می‌شود:

---

مشخصات کلی:

· تولیدکننده: دفتر طراحی میکویان-گریویچ (OKB-155، شوروی)

· نوع: شکاری ارتفاع‌بالا و رهیاب تک‌سرنشینه

· اولین پرواز: ۲۹ اکتبر ۱۹۴۰

· ورود به خدمت: ۱۹۴۱ (درست پیش از حمله آلمان به شوروی)

· پیشینه: توسعه یافته از میگ-۱ که خود یک هواگرد مشکل‌دار بود. میگ-۳ با بهبودهای متعدد برای رفع نواقص میگ-۱ و تبدیل آن به یک جنگنده عملیاتی ساخته شد.

· نام متفقین: نام رمز خاصی نداشت، عموماً به نام خودش شناخته می‌شد.

---

مشخصات فنی (مدل استاندارد ۱۹۴۱):

1. طول: ۸.۲۵ متر

2. طول بال: ۱۰.۲ متر

3. ارتفاع: ۳.۵ متر

4. حداکثر وزن برخاست: ۳۳۵۰ کیلوگرم

5. پیشرانه: ۱ موتور پیستونی خطی Mikulin AM-35A خنک‌شونده با مایع

· توان: ۱۳۵۰ اسب بخار

6. حداکثر سرعت:

· در ارتفاع ۷۸۰۰ متری: ۶۴۰ کیلومتر بر ساعت (نقطه قوت اصلی)

· در سطح دریا: ۵۰۵ کیلومتر بر ساعت (نقطه ضعف اصلی)

7. سقف پرواز عملیاتی: ۱۱,۵۰۰ متر (برجسته)

8. برد عملیاتی: ۸۲۰ کیلومتر (با مخزن داخلی)

9. مداومت پرواز: حدود ۲ ساعت و ۲۰ دقیقه

10. خدمه: ۱ نفر

---

ویژگی‌های طراحی متمایز:

1. طراحی برای ارتفاع: موتور AM-35A برای عملکرد بهینه در ارتفاعات بالا طراحی شده بود. این باعث می‌شد در ارتفاعات پایین قدرت کمتری داشته باشد.

2. بدنه تمام‌فلزی: سازه‌ای مدرن با پوشش دوغاب‌کاری شده (flush-riveted) برای کاهش پسا.

3. کابین بسته: با سقف قابل جمع‌شدن به عقب.

4. ارابه فرود جمع‌شونده: یک ویژگی مدرن برای زمان خود.

5. رادار اولیه: تعداد بسیار محدودی مجهز به رادار ابتدایی Gneiss-2 برای رهگیری شبانه شدند.

---

تسلیحات (نسبتاً سنگین برای آن دوران):

· تسلیحات استاندارد:

· ۱ توپ ۲۰ میلی‌متری ShVAK (در محفظه موتور، از میان چرخ‌لنگ شلیک می‌کرد) با ۲۰۰ گلوله.

· ۲ مسلسل ۱۲.۷ میلی‌متری Berezin UBS در بال با ۳۰۰ گلوله برای هر کدام.

· تسلیحات اضافی (آویزهای زیربال):

· ۶ راکت RS-82 یا دو بمب ۱۰۰ کیلوگرمی (FAB-100).

· در نقش تهاجمی، گاهی تا ۲۰۰ کیلوگرم بمب حمل می‌کرد.

---

عملکرد عملیاتی در جنگ جهانی دوم:

عملکرد میگ-۳ در جبهه شرق متناقض و عمدتاً به شرایط تاکتیکی بستگی داشت.

نقاط قوت و موفقیت‌ها:

· رهگیری در ارتفاع بالا: در نقش اصلی خود (مقابله با بمب‌افکن‌های شناسایی ارتفاع‌بالای آلمان مانند Junkers Ju 86P) بسیار موفق بود. این بمب‌افکن‌ها در ارتفاعی پرواز می‌کردند که جنگنده‌های معمول آلمان یا شوروی قادر به رسیدن به آن نبودند. میگ-۳ تنها جنگنده شوروی بود که می‌توانست به آنها برسد و آنها را سرنگون کند.

· سرعت بالا در ارتفاع: از اکثر جنگنده‌های آلمانی در ارتفاعات بالای ۵۰۰۰ متر سریع‌تر بود.

نقاط ضعف و شکست‌ها:

· عملکرد ضعیف در ارتفاع پایین: در ارتفاعات زیر ۴۰۰۰ متر که اکثر درگیری‌های هوایی جبهه شرق رخ می‌داد، از جنگنده‌های اصلی آلمان (مسرشمیت Bf 109F و G) کندتر و کم‌مانورتر بود.

· دشواری در خلبانی: برای خلبانان کم‌تجربه بسیار چالش‌برانگیز بود و نیازمند مهارت بالا. مرکز ثقل عقب‌رونده باعث می‌شد در برخی شرایط (مانند شیرجه) کنترل آن دشوار شود.

· آمادگی عملیاتی پایین: به دلیل پیچیدگی و حساسیت موتور و سیستم خنک‌کننده، نرخ آمادگی پایینی داشت.

· تولید متوقف شد: در اواخر ۱۹۴۱، خط تولید آن به نفع جنگنده‌های ساده‌تر و موثرتر در ارتفاع پایین مانند لاووچکین La-5 و یاکوولف Yak-9 متوقف شد.

---

کاربران اصلی:

· نیروی هوایی شوروی (VVS): کاربر اصلی.

· هوانوردی دریایی شوروی: تعدادی محدود.

· آلمان نازی: تعداد کمی به غنیمت گرفته شده و مورد آزمایش قرار گرفتند.

---

جمع‌بندی و جایگاه تاریخی:

میگ-۳ یک هواگرد تخصصی با طراحی پیشرفته اما با زمان‌بندی نامناسب بود. این جنگنده برای یک نقش بسیار خاص (جنگ ارتفاع‌بالا) در یک دکترین هوایی خاص (دفاع در برابر ناوگان بزرگ بمب‌افکن‌ها) طراحی شده بود. با این حال، واقعیت جنگ در جبهه شرق، یک جنگ تاکتیکی در ارتفاع پایین و نزدیک به خط مقدم بود که در آن میگ-۳ مزیت چندانی نداشت.

با این وجود، میگ-۳ چند دستاورد مهم داشت:

1. حل یک تهدید فوری: توانست تهدید بمب‌افکن‌های شناسایی ارتفاع‌بالای آلمان را خنثی کند.

2. سکوی آموزشی: تجربه ساخت و به کارگیری آن، پایه‌ای برای طراحی‌های بعدی دفتر میگ شد.

3. نماد مقاومت: در ماه‌های اولیه جنگ که شوروی با کمبود شدید جنگنده مواجه بود، میگ-۳ (با تمام مشکلاتش) در خط مقدم حاضر بود و توسط خلبانان ماهر و قهرمانی مانند الکساندر پوکریشکین (که بعدها با P-39 ایراکوبرا معروف شد) در ابتدای جنگ با آن پرواز کردند.

در یک کلام: میگ-۳ یک شکاری ارتفاع‌بالای ممتاز اما یک جنگنده همه‌منظوره متوسط بود که به دلیل عدم تطابق با واقعیت‌های تاکتیکی جنگ جهانی دوم، عمر عملیاتی کوتاهی داشت. با این حال، به عنوان اولین جنگنده تولید انبوه دفتر طراحی میگ، جایگاه ویژه‌ای در تاریخ هوانوردی دارد.