چی میشه اگه ماشین ها هم هوشیار بشن؟

آینده ای رو فرض کنین که پلوپزتون میتونه حدس بزنه چه مدل پلویی دوست دارین. پلوپزتون در طول روز، اینترنت رو بررسی میکنه تا ببینه چطور پلو بهتری بپزه. شاید توییت بزنه در مورد اینکه پلوی خوب باید چطور باشه و با شما در این زمینه مسج بازی کنه و با پلوپزهای دیگه در مورد تکنولوژی های جدید پخت پلو صحبت کنه.

در این مرحله، پلوپز به مراحلی از شخصیت داشتن رسیده و شما از خودتون می پرسین آیا پلوپز من احساس ها رو هم می فهمه؟ اگه اینطوری باشه، آیا از برق کشیدنش قتل اون حساب میشه؟ و آیا باز هم شما صاحب پلوپز خودتون هستین؟ آیا ما زمانی مجبور میشیم حقوق ماشین ها رو بهشون واگذار کنیم؟

هوش مصنوعی همین حالا دور و بر ما هست، توی توییتر، یوتیوب و فروشگاه ها، بهتون مورد مناسب شما رو نشون میده، توی اینترنت تبلیغات مطابق سلیقه تون نشون داده میشه و شاید اخیرا مطلبی خونده باشین که تماما توسط یه ماشین نوشته شده باشه.

همین حالا ما به siri در اپل و پاسخ های جالبی که داره می خندیم، ولی اینطور که بنظر میرسه این روند به سمتی داره میره که ما هر بار کمتر تفاوت پاسخ های هوش مصنوعی و انسان رو بفهمیم.

آیا همین الان ماشینی وجود داره که لایق داشتن حق و حقوق باشه؟ بنظر میرسه که هنوز نه؛ ولی اگه بیاد ما هنوز براش آماده نیستیم.

بیشتر فلسفه ای که حق و حقوق بر اساس اون بنا شده، در رابطه با استحقاق حقوق ربات هایی با هوش مصنوعی، غیر کاربردی و بی مصرفه.

اکثر فلسفه مطالبه حق و حقوق در انسان ها و حیوانات بر پایه آگاهی و هوشیار بودنشون بنا شده

اکثر فلسفه مطالبه حق و حقوق در انسان ها و حیوانات بر پایه آگاهی و هوشیار بودنشون بنا شده، و متاسفانه کسی هم نمیدونه هوشیار بودن دقیقا چیه، بعضیا میگن هوشیاری غیرمادی ست (immaterial) و بعضی عقیده دارن هوشیاری یه حالت مادی (material) هست، مثل جامد، مایع، گاز و پلاسما.

فارغ از اینکه تعریف دقیق هوشیاری چیه، ما درک حسی خوبی در موردش داریم، چون هر روز داریم تجربه اش میکنیم. ما در مورد خودمون آگاهیم و میدونیم داره دور و برمون چی میگذره و میدونیم هوشیار بودن چه حسی داره.

بعضی از متخصصین شبکه عصبی بر این عقیده هستن که هر سیستم فوق پیشرفته ای میتونه به تولید هوشیاری برسه. پس اگه پلوپز شما به اندازه کافی سخت افزار قوی داشته باشه، میتونه به خود آگاهی برسه. و اگه برسه آیا سزاوار داشتن حق هست؟

بنظرم زیاد سریع نریم، یه ماشین در مورد حق چه حسی داره؟ چی باعث میشه انسان ها حق داشته باشن؟ چون انسانها میتونن سختی و درد رو بفهمن، این یعنی نه تنها می تونن مفهوم درد رو درک کنن، بلکه میتونن کاملا هم حسش کنن. ولی ربات ها درد رو حس نمیکنن، مگر اینکه ما برنامه اش رو براشون بنویسیم. بدون حس درد و لذت، مطالبه حق بی معنیه.

حقوق ما انسان ها بطور عمیقی با توانایی درک ما از درد و لذت پیوند خورده، مثلا ما درد رو میفهمیم چون مغز ما میخواد زنده بمونیم و ما رو از لمس کردن چیز های تیز، سوخته شدن و صدمه دیدن حفظ کنه، پس در نهایت ما به ایجاد حق رسیدیم تا بتونیم خودمون رو از درد محافظت کنیم، حتی حقوق انتزاعی مثل آزادی به توانایی ذهن ما در تشخیص شناسایی انصاف و عدالت متکی بوده. چی می شد اگه یه پلوپز که نمیتونه حرکت کنه توی یه قفس نگهداری می شد؟ اگه قطعاتش رو از هم جدا می کردیم چی می شد؟ چی می شد اگه بهش توهین می کردیم در حالیکه اون اعتماد بنفسی نداشت که بخواد بهش بر بخوره.

خب بیاین یطور دیگه نگاه کنیم، اگه ما پلوپز رو طوری برنامه نویسی می کردیم که حس داشته باشه چی؟ هم درد و سختی رو درک کنه، هم عدالت و بی انصافی و هم آزادی رو و نسبت به اینها آگاهی داشته باشه. آیا پلوپز می تونست حقوق انسان رو داشته باشه؟

برخی از تکنولوژیست ها معتقدن که انفجار زمانی رخ میده که هوش مصنوعی یاد بگیره و بتونه خودش یه هوش مصنوعی جدید و باهوش تر از خودش بنویسه.

برخی از تکنولوژیست ها معتقدن که انفجار زمانی رخ میده که هوش مصنوعی یاد بگیره و بتونه خودش یه هوش مصنوعی جدید و باهوش تر از خودش بنویسه. در این مقطع اینکه روبات ها چطور برنامه نویسی میشن از کنترل ما خارجه، چی میشه اگه این هوش مصنوعی به این نتیجه برسه حس درد برای یه روبات لازمه، همونطوری که طبیعت به این نتیجه رسید که برای بقای گونه های زیادی، حس درد لازمه.

آیا روبات ها لایق این حقوق هستن؟

بنظرم شاید خیلی نیاز نباشه الان به بلایی که قرار هست سوپر روبات ها به سرمون بیارن و بلایی که ما بسرشون میاریم فکر کنیم.

رنه دکارت عقیده داشت حیوانات مثل ماشین ها هستن و درد رو حس نمیکنن، پس لگد زدن به یه خرگوش اخلاقا تفاوتی با شوت کردن یه توپ نداشت.

تمام هویت انسانی ما بر این پایه است که ما بخصوص هستیم. ما با توانایی و فکرمون تونستیم بر دنیای طبیعت غلبه کنیم. انسان ها در طول تاریخ توانایی این رو داشتن که درد بقیه موجودات رو انکار کنن. در اواسط انقلاب علمی، رنه دکارت عقیده داشت حیوانات مثل ماشین ها هستن و درد رو حس نمیکنن، پس لگد زدن به یه خرگوش اخلاقا تفاوتی با شوت کردن یه توپ نداشت. در طول تاریخ بزرگترین جنایات بر علیه انسانیت به میهن پرستی تعبیر میشده و انسانهایی که در جنگها کشته میشدن حیوان تر نسبت به انسان های کشورهای پیشرفته بودن.

از همه اینها بگذریم ما از حاشا کردن حقوق ربات ها انگیزه های اقتصادی داریم، اگه ما بتونیم روبات هایی با هوش مصنوعی بنویسیم و از طریق برنامه ای که برای شکنجه شون نوشتیم مجبورشون کنیم برامون توی معادن و کارخونه ها کار کنن، سود اقتصادی خیلی زیادی بدست میاریم، هر چی که باشه، قبلا تاریخ برداری نشون داده که ما انسانها پتانسیل این رفتارها رو داریم، ما از خشونت برای مجبور کردن انسانها برای کار کردن در راستای منافعمون استفاده کردیم و هیچ مشکلی هم برای توجیه کارمون نداشتیم. ما برتر بودیم.

برده داران معتقد بودن برده داری به نفع خود برده ست، برده ها سقفی بالای سرشونه، غذا برای خوردن دارن و حتی بهشون اسلام و مسیحیت یاد میدن. مردانی که مخالف حق رای زن ها بودن می گفتن تصمیم های سخت بهتره توسط مردان گرفته بشه. و دامداران میگن از حیوانات نگهداری میکنن و بهشون غذا می دن تا زمانی که مرگشون فرا برسه.

اگه ربات ها به مرحله درک حس برسن، هیچ بحثی در همراه نبودن اونها با حقوقی که ما ساختیم نمیمونه، مخصوصا حقوقی که تنها برای کسب منفعت های اقتصادی ماست. ربات هایی که هوش های مصنوعی دارن سخنرانی و سوالات اساسی در مورد چارچوب های فلسفی حقوقی ما می کنن و بحث میکنن در مورد اینکه هوشیار هستن یا نیستن.

اون چیزی که وقتی ربات ها به داشتن حس برسن باید بهش پاسخ داده بشه اینه که چی ما رو انسان کرده؟ و چی ما رو لایق داشتن حق کرده؟ فارغ از اینکه الان چی فکر میکنیم شاید در آینده به پاسخش برسیم.

بنظرتون اگه ربات ها شروع به مطالبه حقوق خودشون کنن ما چیکار میخوایم بکنیم؟ نظر شما چیه؟


تصاویر به ترتیب از فیلم های زیر هستن، توصیه می کنم حتما ببینیشون:

  • فیلم Bicentennial Man با بازی تاثر بر انگیز رابین ویلیامز
  • فیلم Her که خیلی ها دیدن و فیلم فوق العاده ای در زمینه هوش مصنوعی هست
  • فیلم PI نمایشی فلسفی از دارن آرنوفسکی، که در روند یک پروسه محاسباتی کامپیوترش به سطحی از زیست میرسه.
  • سریال WestWorld سریالی فوق العاده در زمینه ربات ها و هوش مصنوعی که دید شما رو نسبت به حق شفاف میکنه.
  • فیلم Automata فیلمی که در اون یک برنامه هوش مصنوعی، هوش مصنوعی جدیدی مینویسه و کنترل اون از دست انسان ها خارج میشه.
  • فیلم Ex Machina که در اون ماشین بر انسان غلبه میکنه.


اگه از مطلب من خوشتون اومده لطفا من رو در ویرگول فالو کنین تا مطالبی از این دست رو براتون بیشتر بنویسیم. این کار هم من رو مشتاق میکنه به نوشتن و هم شما مطالبی که می نویسم رو از دست نمیدین.