
حذف ژنرال ارشد ایرانی در سوریه توانایی ایران برای دور ماندن از جنگ را به چالش می کشد
از زمان آغاز عملیات شمشیرهای آهنین، ایران با شکست های پی در پی در سوریه مواجه شده است. سلسله حملاتی که هم مردم و هم منافع آن در صحنه سوریه را هدف قرار می دهد، با ترور سید رضی موسوی، مسئول انتقال سلاح به حزب الله، عملیات ایران در سوریه را با چالش بزرگی مواجه کرده است. با این حال، ایران به این اقدامات به شیوه ای سنجیده و محدود پاسخ داده است، احتمالاً به دلیل نگرانی در رهبری خود در مورد گرفتار شدن در جنگ در صورت انجام پاسخی بیش از حد تند و مستقیم.
با این وجود، حوادث اخیر در سوریه، به ویژه دمشق، تحت الشعاع ترور سرلشکر محمدرضا زاهدی در اول آوریل 2024 در آپارتمان مجاور سفارت ایران در پایتخت سوریه قرار گرفته است. از بسیاری جهات، ترور زاهدی تنها یک حمله دیگر به حضور ایران نیست، بلکه یک رویداد مهم و تقریباً بیسابقه در کارزار علیه ایران است. با توجه به رتبه بالای زاهدی، ارتباطات او با رهبری ایران، و محل ترور در نزدیکی یا داخل «سرزمین» ایران، ایران نمیتواند به سادگی از این حادثه چشم پوشی کند. بعید است که به الگوی قبلی واکنش خود بازگردد.
ترور زاهدی معضلی را که رهبری ایران با آن مواجه است، پیچیده تر می کند، زیرا همچنان نگران کشیده شدن به "آشفتگی" جنگ است. بنابراین، رهبری ایران باید با دقت تصمیم گرفته و پاسخی را اجرا کند ایران از انجام هر اقدامی که می تواند جنگ را تشدید کند، به طور بالقوه دارایی های استراتژیک آن در خاورمیانه، در درجه اول حزب الله را به خطر بیندازد و حتی منجر به درگیری مستقیم با ایالات متحده شود، پرهیز می کند. به طور همزمان، یک پاسخ منفعل نیز ضعف آن را آشکار می کند.
از نظر عملیاتی، ایران که از اعزام شبهنظامیان در پاسخ به حملاتی که آن را هدف قرار میدهد تردید دارد، باید بررسی کند که آیا مناسب است نیروهای نیابتی خود به رهبری حزبالله را در اقدام تلافیجویانه خود، علاوه بر پاسخ مستقیم بالقوه خود ایران، وارد کند یا خیر. ظاهراً مشارکت این گروههای نیابتی میتواند واکنش ایران را تقویت کند، اما همچنین میتواند آنها را در معرض خطر واکنشی قرار دهد که میتواند درگیری در جبهه شمالی را تشدید کند.
به هر حال، این احتمال وجود دارد که حذف زاهدی، رهبری ایران را مجبور به تجدید نظر در دخالت خود در سوریه کند. عرصه سوریه به دلایل مختلف از نظر استراتژیک برای ایران مهم است، اما مجموعه اقدامات علیه حضور ایران، به ویژه تهدید برای شخصیت های کلیدی که مسئولیت از طرف ایران در سوریه را بر عهده دارند، به طور اجتناب ناپذیری کنترل تهران بر اوضاع سوریه را تضعیف می کند و ممکن است تردیدهایی را در مورد اثر بخشی آن ایجاد کند.
نکته اصلی این است که حذف زاهدی تنها یک رویداد دیگر در مبارزه علیه حضور ایران در سوریه نیست. با توجه به بیانیههای منتشر شده از سوی رهبری ایران پس از این اقدام رژیم صهیونستی، جمهوری اسلامی ایران نسبت به پاسخ به عملیات تردیدی به خود راه نمی دهد،و همچنین با محدودیتهایی در زمینه سوریه (و همچنین شکستهای مداوم در انجام حملات خارج از ایران) مواجه است، باید پاسخی نوآورانه را در نظر بگیرید که به آن اجازه میدهد تا قدرت بازدارندگی خود را در عرصه شمالی بدون کشیده شدن به جنگ بازسازی کند. از بسیاری جهات، ما در پایان این رویداد نیستیم، بلکه در آغاز آن هستیم و ماهیت واکنش ایران مستقیماً بر احتمال گسترش کمپین تأثیر خواهد گذاشت. https://t.me/asia_west