در این مطلب از بهارمسکن به صورت جامع بررسی میکنیم که اضافه بنا دقیقاً چیست، چه تفاوتی با پیشروی بنا دارد، مراحل قانونی دریافت مجوز آن چگونه است، و در صورت بروز این تخلف، چه اقداماتی باید انجام دهید تا از جریمه یا حتی تخریب جلوگیری شود. این موضوع برای هر مالک یا سازندهای که به دنبال ساختوساز اصولی و بیدردسر است، اهمیت زیادی دارد.
اضافه بنا به هر نوع ساختوساز بیش از مساحت یا تعداد طبقات مجاز در پروانه ساخت گفته میشود. این اتفاق معمولاً به دلیل کمبود فضا، تغییر نیازهای مالک یا تصمیمات غیرکارشناسی در حین ساخت رخ میدهد.
برای مثال: اگر ساختمان مجوز سه طبقه داشته باشد ولی چهار طبقه ساخته شود، یا زیربنا بیش از مقدار ثبتشده در پروانه باشد، این یک مورد اضافه بنا محسوب میشود.

بسیاری از افراد این دو اصطلاح را اشتباه به کار میبرند:
اضافه بنا: مربوط به اضافه کردن متراژ یا طبقه اضافی است.
پیشروی بنا: مربوط به تجاوز به حریم قانونی ملک یا معابر عمومی میشود.
هر دو تخلف در کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری بررسی میشوند، اما مجازاتها و میزان جریمه آنها ممکن است متفاوت باشد.
مسکونی: ایجاد اتاق، طبقه یا فضای مسکونی اضافی.
تجاری: گسترش فروشگاه یا فضای اداری بیش از حد مجاز.
پارکینگ: حذف یا تغییر کاربری پارکینگ.
حیاط: ساختوساز در فضای باز حیاط.
پشتبام: احداث واحد جدید یا انباری روی بام.
این کمیسیون وظیفه رسیدگی به تخلفات ساختمانی مانند اضافه بنا را بر عهده دارد. فرآیند به این شکل است:
گزارش تخلف توسط مأمور شهرداری
تشکیل پرونده و دعوت مالک به جلسه
بررسی مدارک و دلایل مالک
صدور رأی (جریمه نقدی یا تخریب)
مالک میتواند ظرف ۱۰ روز به رأی صادره اعتراض کند.

جریمه معمولاً بر اساس متراژ تخلف، ارزش معاملاتی ملک، نوع کاربری و موقعیت مکانی محاسبه میشود:
جریمه = مساحت اضافی × ارزش معاملاتی × ضریب کاربری × ضریب موقعیت
به طور کلی، جریمه املاک تجاری به دلیل درآمدزایی بیشتر، بالاتر از جریمه املاک مسکونی است.
ارائه اعتراض در مهلت قانونی
درخواست تبدیل حکم تخریب به جریمه
اصلاح نقشه و اجرای تغییرات مطابق با طرح مصوب
انجام مقاومسازی با تأیید مهندس ناظر
برای پیشگیری از مشکلات، بهتر است قبل از هرگونه اضافهسازی، مراحل قانونی را طی کنید:
مطالعه ضوابط شهرداری محل ملک
تهیه نقشه جدید توسط مهندس دارای صلاحیت
دریافت تأییدیه از نظام مهندسی و سازمانهای مرتبط
پرداخت عوارض و هزینههای قانونی
صدور پروانه یا الحاقیه رسمی
مهلت اعتراض بسیار کوتاه است و تعلل میتواند هزینههای زیادی ایجاد کند.
اضافه بنای دارای مجوز به ارزش ملک میافزاید، اما ساخت غیرمجاز میتواند مانع فروش یا انتقال سند شود.
پیشگیری و مشاوره تخصصی ارزانتر و سریعتر از پیگیری بعد از تخلف است.
اضافه بنا از جمله موضوعاتی است که بیتوجهی به آن میتواند منجر به هزینههای سنگین و حتی تخریب ملک شود. با آشنایی با قوانین و دریافت مجوز پیش از ساخت، میتوان از بسیاری از مشکلات جلوگیری کرد. برای دریافت اطلاعات بیشتر، به وبسایت baharmaskan.com مراجعه کنید.