نوروز نامی هست که سال نوی ایرانی یا پارسی با آن شناخته میشود، یکی از باستانیترین جشنهای تاریخ جهانه و قدمت آن به حدود 4000 سال میرسد که در حال حاضر در کشور ایران و در کشورهای همسایه کنونیمردم آن را جشن میگیرند.
این یک جشن باستانی است که در لحظهٔ اعتدال بهاری آغاز میشود و به عنوان رویدادی مهم در 20 یا 21 مارس هر سال رخ میدهد. در زمانهای بسیار قدیم، پادشاهان پارسی بسیار بر اهمیت این رویداد تأکید میکردند و آن را گرامی میداشتند و از سراسر قلمرو امپراتوری خود افراد بسیاری را از قومیتهای مختلف و مذاهب گوناکون، برای برگزاری این جشن و دریافت هدایا به دربارهای سلطنتی خود دعوت میکردند. بعد از گذشت هزاران سال، هنوز عید نوروز، مهمترین جشن برای ایرانیان و همچنین برای حدود 300 میلیون نفر در کشورهای همسایه ایران است و در آن با هم فرا رسیدن فصل زیبای بهار و تولد دوباره طبیعت را جشن میگیرند.
نوروز نام فارسی سال جدید پارسی است که از دو کلمه تشکیل شده است. نو به معنای جدید و تازه، که وقتی این دو واژه را در کنار هم قرار دهیم معنای روز جدید یا روز دوباره را میدهند. این جشن یعنی عید نو روز و رویدادهای مرتبط با آن هزاران سال است که توسط مردم ایران و مردم برخی کشورهای خاورمیانه، یعنی بخشهای قبلی امپراتوریهای ایران باستان جشن گرفته شده است. نوروز با یکجا نشین شدن مردم این منطقه از جهان، و ترک شیوهٔ زندگی عشایری، و بوجود آوردن سکونتگاههای دائمی به وجود آمد و مرحله جدیدی از تمدن بشری را آغاز کرد. امروزه، این تنها رویداد جهان است که در یک لحظه دقیقاً در سراسر جهان جشن گرفته میشود. این جشن به دین و آیین خاصی وابسته و مرتبط نیست و مبتنی بر وقایع ستاره شناسی و نجومی است حتی اگر نوروز ریشه در دین زرتشت، آیین باستان پارسیان داشته باشد.
در سال 1725 قبل از میلاد، فیلسوف و پیامبر دین زرتشتی به نام زرتشت، تقویم باستانی هند و ایرانی را تا حدودی گسترش داد. سال زرتشتیان در این تاریخ آغاز میشود. زرتشت در استان سیستان در جنوب شرقی ایران یک رصدخانه تأسیس کرد و با دانش خود در علم نجوم توانست یک تقویم خورشیدی شامل 365 روز، 5 ساعت و 48 دقیقه را تأسیس کند.
در قرن ششم پیش از میلاد، کاهنان معابد آتش زرتشتی، هم نگهبانان آتش مقدس در معابد بودند و هم به عنوان منجم و ستاره شناس عمل میکردند. این کاهنان زمان وقوع نقطهٔ اعتدال (زمانی که طول شب و روز کاملاً یکسان میشود) بهاری در نیم کره شمالی را که در 20 یا 21 مارس اتفاق می افتد محاسبه کردند و این تاریخ اولین روز از تقویم خورشیدی فارسی نامگذاری شده است. این کاهنان همچنین در اتفاقاتی که در شهر پارس که به عنوان تخت جمشید یا پرسپولیس نیز شناخته میشود، نقش مهمی داشتند. این شهر که توسط پادشاه پارسی، داریوش بزرگ در سال 515 قبل از میلاد تأسیس شده است، در واقع پایتخت تشریفاتی امپراتوری پارسی هخامنشی و اقامتگاه بهاری پادشاهان آن دوران ایران بوده است. پادشاهان ایران در آن زمان تمامی نجیب زادگان را از سراسر نقاط مختلف استانهای امپراطوری این کشور، فارغ از تفاوتها و اختلافات قومی و عقاید مذهبی، برای جشن گرفتن نوروز به پرسپولیس دعوت میکردند. در زمان جشن نوروز در ساعات اولیهٔ صبح، کاهنان عبادت و نیایش خداوند را به جا میآوردند و مراسم مذهبی را اجرا میکردند و این مراسم با جشن و برنامههای سرگرم کننده و دیدنی تا پاسی از شب ادامه پیدا میکرد. حتی تا به امروز نیز میتوان آثار به جا مانده از کاخهای سلطنتی را با نقش برجستههایی که نشان داد میدهد چگونه فرمانداران و سفیران هدایای گرانبهایی را به پادشاه پادشاهان تقدیم میکنند و به او ادای احترام کرده و بیعت دوباره میکنند را مشاهده کرد.
برای اطلاعات بیشتر "عید نوروز، حقایق تاریخی نوروز آریایی که چیزی از آن نمیدانید!" مطالعه کنید.
