سینمای عاشورایی به فیلمها و آثار سینمایی گفته میشود که موضوع آنها حول وقایع عاشورا و امام حسین (ع) و قیام کربلا است. این ژانر سینمایی در کشورهای اسلامی به ویژه ایران، عراق، لبنان،پاکستان و برخی کشورهای دیگر که شیعیان حضور دارند، جایگاه ویژهای دارد. در ادامه به خلاصه ای از تاریخچه سینمای عاشورایی در جهان میپردازیم: ### ۱. ریشهها و پیشزمینهها * تئاتر و تعزیه: پیش از شکلگیری سینمای عاشورایی، نمایشهای مذهبی مانند تعزیه در ایران و شبیهخوانی در عراق از قرون وسطی رایج بود که بازنمایی واقعه عاشورا و کربلا را به صورت زنده نمایش میدادند. * سینمای اولیه: با ورود سینما به کشورهای اسلامی در اوایل قرن بیستم، موضوعات مذهبی نیز به تدریج وارد فیلمها شد. ### ۲. آغاز سینمای عاشورایی * دهه ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۰ (دهه ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۰ میلادی) در ایران: اولین فیلمهای عاشورایی ساخته شدند که بیشتر بر پایه داستانهای مذهبی و حماسی بودند. نمونههای اولیه اغلب به شکل فیلمهای مستند یا داستانی با رویکرد آیینی ساخته میشدند. * ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷: پس از انقلاب اسلامی ایران، سینمای مذهبی و عاشورایی مورد توجه ویژه قرار گرفت و تولید این گونه فیلمها افزایش یافت. فیلمهایی مانند «سفیر» و «مختارنامه» و «رد خون» و «روز واقعه» نمونههای بارز این دوران هستند. ### ۳. توسعه در کشورهای دیگر * عراق: با توجه به اهمیت کربلا و واقعه عاشورا در عراق، تولید آثار سینمایی و مستندهای مرتبط ادامه یافته و در برخی دورهها به خصوص در دهههای اخیر بیشتر شده است. * لبنان،پاکستان و دیگر کشورهای شیعهنشین: تولید فیلمها و مستندهای مذهبی با محوریت عاشورا وجود دارد اما به اندازه ایران و عراق گسترده نیست. ### ۴. ویژگیهای سینمای عاشورایی پرداخت به مفهوم ایثار، مقاومت، شهادت و عدالتطلبی در قالب داستان عاشورا. بهرهگیری از فضای حماسی و مذهبی همراه با استفاده از نمادها و آیینهای شیعی. اغلب این فیلمها با هدف آموزش و ترویج معارف اسلامی و فرهنگ عاشورا ساخته میشوند. ### ۵. آثار شاخص «روز واقعه» * «رد خون»
* مستندها و فیلمهای کوتاه مختلفی که به واقعه عاشورا پرداختهاند. ### جمعبندی سینمای عاشورایی در جهان عمدتاً در حوزه فرهنگ شیعی و به خصوص ایران شکل گرفته و توسعه یافته است. این ژانر با هدف انتقال پیامهای عاشورا و فرهنگ شهادت به نسلهای جدید همچنان در حال رشد است و به شکلهای مختلف سینمایی، مستند، و حتی انیمیشن تولید میشود. ـ ویرگول(خبرنگار۱۴۰۱)
