«ضربان ایستاد، در کتابخانه ای با قفسه های تهمت و سکوت»؛ مرثیه‌ای بر تیغ کلام و عواقب انزوا

ویرگول(خبرنگار ۱۴۰۱) || «ضربان ایستاد، در کتابخانه ای با قفسه های تهمت و سکوت»؛ مرثیه‌ای بر تیغ کلام و عواقب انزوا

تهران - واحد فرهنگی و هنری تیوال: یک فیلمنامه قدیمی از حجت بقایی، نویسنده شناخته‌شده حوزه اجتماعی، با عنوان پرمعنای «ضربان ایستاد، در کتابخانه ای با قفسه های تهمت و سکوت»، جدیدترین محصول ادبی است که مستقیماً به یکی از آسیبهای خاموش جامعه یعنی قدرت مخرب «تهمت» و پیامدهای جبران‌ناپذیر آن بر سرمایه‌های انسانی می‌پردازد.

این اثر که به گفته نویسنده، بازنویسی دقیق مشاهدات عینی است، حکایت یک سردبیر خبر را روایت می‌کند که زندگی‌اش تحت سنگینی اتهامی ناروا فرو می‌پاشد. بقایی با انتخاب هوشمندانه کتابخانه به عنوان صحنه اصلی تقابل و در نهایت انزوا، به مخاطب یادآوری می‌کند که گاه مقدسترین پناهگاههای فکری نیز نمی‌توانند سپری در برابر ستم کلامی باشند.

✓تقابل دانش و بی‌رحمی:

محور اصلی درام، شخصیت «سردبیر» است؛ فردی که عشق عمیقی به مطالعه داشته و در صدد تولید مستندهایی با محتوای روشنگرانه بوده است. آشنایی راوی با او در کتابخانه، نقطه‌ای است که در آن آرمان گرایی فردی در برابر واقعیت خشن بیرون از دیوارهای کتابخانه به چالش کشیده می‌شود.

چنانچه حجت بقایی در شرح فیلمنامه تأکید کرده است: «موضعگیری نکردم، تنها آنچه دیدم و شنیدم را ثبت کردم.» این رویکرد، ساختار فیلمنامه را از یک دفاعیه شخصی به یک سند قابل تأمل در باب آسیب‌شناسی اجتماعی تبدیل می‌کند. تراژدی زمانی به اوج می‌رسد که این فشار روانی و اجتماعی، منجر به سکته قلبی ناگهانی شخصیت اصلی در میانسالی می‌شود.

✓اتهام به مثابه قاتل تدریجی:

نقطه اوج احساسی فیلمنامه، همان برداشتی است که راوی از علت مرگ سردبیر دارد؛ او این مرگ را نه یک حادثه پزشکی صرف، بلکه نتیجه «دق کردن از غصه» می‌داند و اتهام‌زنان را عاملان مستقیم این قتل تدریجی معرفی می‌کند. این نگاه، مسئولیت اخلاقی جامعه در برابر حرف و کلام را به چالش می‌کشد.

عنوان انتخابی، یعنی «ضربان ایستاد، در کتابخانه ای با قفسه های تهمت و سکوت»، به خوبی این دوگانگی را منعکس می‌سازد: سکوت کتابخانه پس از مرگ، مهر تأییدی بر سکوت جامعه در برابر تهمتها می‌زند.

کارشناسان حوزه نقد معتقدند فیلمنامه بقایی فرصتی است تا سینما، به جای پرداختن به معضلات مرسوم، به تأثیرات عمیقتر و روانشناختی تر تنشهای محیط کار و فشار افکار عمومی بر ساختار وجودی انسان بپردازد. تعیین نهایی ارزش این اثر، همانطور که نویسنده خواسته است، به قضاوت منصفانه مخاطبین سپرده

شود.

#فیلمنامه

+++