ویرگول اقتصادی _ اخبار بخش خصوصی|| تحول در بخش کشاورزی ایران نیازمند نگاهی نو به تعامل میان دولت و بخش خصوصی است. دکتر حجت بقایی، دبیر شورای راهبردی کارآفرینان صنعتی شمال کشور، که به عنوان مشاور تحقیق و توسعه فعالیت می کند، ورود بخش خصوصی را نه فقط یک ضرورت اقتصادی، بلکه یک تغییر پارادایم در نگاه به توسعه روستایی و ملی میداند.
چالشها و موانع: به باور دکتر بقایی، ساختار سنتی بازار محصولات کشاورزی، نبود نظام منسجم قیمتگذاری و ریسک بالای سرمایهگذاری در زنجیره تأمین از مهمترین چالشها است.
قوانین پراکنده، عدم ثبات در مقررات صادراتی، و فقدان زیرساختهای استانداردسازی کیفیت کالا باعث شده بخش خصوصی در تصمیمگیریهای کلان حضوری محدود داشته باشد.
در کنار این، ضعف در نظام مالی و بانکی کشاورزی و نبود امکان تأمین مالی نوآورانه، از موانع جدی توسعه خصوصیسازی واقعی در این بخش بهشمار میرود.
فرصتها و ظرفیتها: دکتر بقایی تأکید میکند که ورود بخش خصوصی فرصت تازهای برای «مدرنسازی زنجیره تولید تا بازار» فراهم میکند؛ از سرمایهگذاری در صنایع تبدیلی تا توسعه صادرات مبتنی بر برندهای ایرانی.
به نظر او، حضور شرکتهای دانشبنیان در حوزه کشاورزی هوشمند، راهکاری است برای بهرهوری بالا، کاهش ضایعات و افزایش سودآوری.
همچنین، پیوند این بخش با تجارت جهانی، میتواند زمینهساز تبدیل محصولات بومی شمال کشور به برندهای صادراتی منطقهای باشد.
قوانین و سیاستگذاری: به گفته دکتر بقایی، اصلاح سازوکارهای قانونی از سطح آییننامههای محلی تا سیاستهای ملی باید بهگونهای طراحی شود که بخش خصوصی «مؤثر» نه «وابسته» باشد.
او بر اهمیت «اعطای اختیار تصمیم سازی» به تشکلهای بخش خصوصی تأکید کرده و خواستار حرکت از سیاستهای دستوری به سیاستهای گفتگویی و مشارکتی است.
صادرات و بازارهای بینالمللی:
بقایی معتقد است، صادرات محصولات کشاورزی فقط در تقویت ارزآوری خلاصه نمیشود؛ بلکه فرصتی برای ایجاد شفافیت، فناوری و ارزش افزوده است.
او به عنوان مشاور تحقیق و توسعه، بر ایجاد مراکز تجاری و بازاریابی منطقهای در کشورهای همسایه تأکید میکند و معتقد است استانهای شمالی با ظرفیتهای جغرافیایی و اقلیمی میتوانند نقش کانونی در صادرات محصولات کشاورزی داشته باشند.
جمعبندی نگاه راهبردی: او ورود بخش خصوصی را یک مسیر تدریجی، ولی ضروری میداند:
> تحول واقعی زمانی رخ میدهد که دولت از مدیریت دستی بازار فاصله بگیرد و به جای نظارت انحصاری، نقش تسهیلگر و تنظیم گر را بپذیرد.
دکتر بقایی در پایان بر «تلفیق بین علم، سرمایه و زمین» بهعنوان سه ضلع مثلث توسعه کشاورزی آینده ایران تأکید دارد.
+++
