کنشگری جوانان تشکیلاتی دستگاه قضاء در تحول و تعالی آن
نویسنده: آقای محمدپاشا طارقلی
دانشجوی کارشناسی ارشد ناپیوسته علوم قضائی دانشگاه علوم قضائی و خدمات اداری
بسیج دانشجویی دانشگاه علوم قضایی، به عنوان تشکلی برخاسته از بطن مکتب انقلابی بسیج و نهاد عدالت جمهوری اسلامی، جایگاهی ویژه در پیوند میان دانش قضایی، رسالت انقلابی و تکالیف ابلاغی دانشجوی تراز انقلاب اسلامی توسط مقام معظم رهبری (مدظله العالی) دارد. بسیج دانشجویی دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، با اتکا به اصول و آرمانهای مندرج در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و رهنمودهای مقام معظم رهبری (مدظله العالی)، به عنوان یکی از ظرفیتهای اساسی در پرورش و تامین نیروی انسانی کارآمد، متعهد و عدالت محور برای قوه قضائیه ایفای نقش میکند. همچنین، این مجموعه با تکیه بر روحیه جهادی، آرمانگرایی و مشارکت فعال دانشجویان، خود را ملزم به استمرار حرکت و ابتکار در برنامههای خود میداند. به نقل از رهبر معظم انقلاب: «اوّلین فریضهی دانشجویی عبارت است از آرمانخواهی. آرمانخواهی مخالف محافظه کاری است، نه مخالف واقع گرایی. محافظه کاری یعنی شما تسلیم هر واقعیّتی -هرچه تلخ ، هرچه بد- باشید و هیچ حرکتی از خودتان نشان ندهید؛ این محافظه کاری است. معنای آرمانگرایی این است که نگاه کنید به واقعیّتها و آنها را درست بشناسید؛ از واقعیّتهای مثبت استفاده کنید، با واقعیّتهای سلبی و منفی مبارزه کنید. چشمتان به آرمانها باشد» (1394/04/20).
این نهاد دانشجویی، ضمن برخورداری از پشتوانه علمی و تخصصی در حوزه علوم قضایی، خود را ملزم به همراهی راهبردی با دستگاه قضایی در تحقق مطالبات مقام معظم رهبری (مدظله العالی) از آن دستگاه و اهداف کلان تحولی و تعالی میداند. مصادیق عملی این همراهی شامل ایجاد زمینه مشارکت فعال دانشجویان در برنامه های جهادی، علمی و فرهنگی-تربیتی است. معظم له در خصوص اردو های جهادی میفرمایند: «برای اینکه روحیّهی جهادی در شما تقویت بشود، حضورتان در اردوهای جهادی خیلی خوب است. نگویید وقتمان تلف میشود؛ نه، بیشترین و بهترین استفاده از وقت همین است. درستان را بخوانید، پژوهشتان را بکنید، کارتان را بکنید، در اردوهای جهادی هم که در دورهی سال، چند هفتهای انسان را مشغول میکند شرکت کنید» (1394/07/22).
این مجموعه، ضمن آن که بخش مهمی از بدنه آیندهساز قوه قضائیه را تربیت میکند، ماموریتی فراتر از فعالیتهای علمی و صنفی بر دوش دارد. رسالتی در مسیر تحقق عدالت، مردمباوری و صیانت از ارزشهای انقلاب اسلامی در دستگاه قضاء. این رسالت شامل پرورش دانشجویانی با روحیه مسئولیتپذیر و متلزم به ارزشهای انقلاب اسلامی است. در این چهارچوب، مهمترین کارکردها و نقشآفرینیهای ضروری بسیج دانشجویی به شرح زیر تبیین میگردد:
بسیج دانشجویی با تمرکز بر ارتقاء فرهنگ سازمانی قضایی، نشر ارزشهای اخلاق قضایی، تقویت روحیه خادمالملت بودن در میان دانشجویان و کارآموزان قضایی، باید زمینهساز پرورش قضات و مدیران آیندهای باشد که علاوه بر مهارتهای تخصصی، از تعهد دینی و مردمی لازم برای اجرای عدالت و صیانت از حقوق ملت برخوردارند.
این تشکل باید از طریق برگزاری مجامع علمی، کارگروههای تخصصی، نشستهای سیاستپژوهی و ارائه طرحهای پژوهشی مبتنی بر مسائل اولویتدار کشور، به پشتیبانی فکری و اجرایی از برنامههای تحولآفرین قوه قضائیه بپردازد. فعالیت هایی که با محوریت دانشجویان و با مشارکت خودجوش آنان انجام میشود، نه صرفاً با هدایت یا دستور نهادهای بالادستی. در حقیقت بسیج دانشجویی علوم قضائی به دنبال تحقق این مطالبه رهبر معظم انقلاب است که می فرمایند: «حرکت تحوّلی در قوّهی قضائیّه نمیتواند صرفاً متکّی باشد به یک مجموعهی در رأس قوّه یا عناصر برجسته و صاحبان مناصب بالا؛ [بلکه] باید در کلّ بدنهی قوّهی قضائیّه اعتقاد به تحوّل وجود داشته باشد» (1399/04/07).
با تبیین اهداف عدالتمحور انقلاب اسلامی، مبارزه با مفاسد، ترویج فرهنگ قانونگرایی، بسیج دانشجویی باید به ارتقاء اعتماد عمومی به دستگاه قضاء یاری رساند. به قول رهبر معظم انقلاب: «باید جوری عمل بشود که افکار عمومی، قوّهی قضائیّه را «عدالتخانه» تشخیص بدهند» (1403/04/02)
بسیج دانشجویی نقشی مؤثر در ایجاد پیوند مستمر میان سلولهای علمی دانشگاه با بدنه عملیاتی دستگاه قضاء دارد و باید طریق حضور میدانی در واحدهای قضایی و تعامل سازنده با مدیران عالیرتبه قضایی، به تقویت همافزایی این دو بخش کمک مینماید. این ارتباط، هم بر مبنای تاکید سند تحول و تعالی قضائی (1403) مبنی بر استفاده از ظرفیت نخبگان و دانشجویان و خودجوشی آنها و هم با هماهنگی با نهادهای قضایی شکل میگیرد.
بسیج دانشجویی با رویکردی تحولخواهانه و تعاملمحور، در عین حمایت از سیاستهای کلان قوه قضائیه، باید نسبت به اصلاح فرآیندها و مقابله با انحرافات احتمالی از مسیر خدمتگزاری صادقانه به مردم اهتمام بورزد. همانگونه که رهبر معظم انقلاب خطاب به دانشجویان می فرمایند: «مطالبهگری کنید و از مسئولان بخواهید که کار جدّی بکنند؛ یکی از کارهایی که شما [دانشجویان] میتوانید بکنید این است؛ شما برحذر بدارید مسئولان را از کارهای نمایشی؛ از آنها بخواهید کارهای جدّی و واقعی انجام بدهند؛ این یکی از مطالبات درست و بهجای دانشجویان است که میتوانند این را بخواهند» (1401/02/06).
در نتیجه، بسیج دانشجویی دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری را میتوان یکی از بازوان فکری و پژوهشی، تربیتی و راهبردی قوه قضائیه دانست که نقش آن در تحقق عدالت اسلامی و پیشبرد برنامههای تحولمحور و متعالی دستگاه قضایی، نقشی انکارناپذیر، ماندگار و آیندهساز است. امید است با استمرار این حرکت و حمایتهای نهادهای عالی قضایی و بهرهگیری حداکثری از ظرفیتهای خودجوش و خلاق دانشجویان بسیجی، شاهد ارتقاء کارآمدی، خودباوری و مردمگرایی هرچه بیشتر در نظام قضایی کشور باشیم.
