اهمیت مطالعه
اهميت مطالعه و كتابخواني در سنين پايين مورد تاثير قرار گرفته است ژاپنيها معتقدند كه مطالعه از دامان مادر آغاز ميشود بسياري از منابع موثق بر اين باورند كه بهترين راه ايجاد نسل مطالعهگر اين است كه كودكان طوري تربيت شوند كه افرادي مطالعهگر بار آيند مراكز و كتابخانهها ميتوانند در فعاليتهاي مربوط به پيشرفت مطالعه در افراد مفيد باشند معلم ميتواند مطالعه را به عنوان وسيلهاي براي افزايش آگاهي و مهارت در دروس گوناگون به كودك معرفي كند تا او به مطالعه تشويق شود امروزه يكي از ملاكهاي مهم سنجش پيشرفت و تكامل و تمدن يك جامعه ميزان و مقدار مطالعة افراد آن جامعه در يك واحد زمان است متأسفانه در كشور ما برخلاف عصر پيشرفت فرهنگ و علم درصد افراد كتابخوان بسيار كم است به رغم فرهنگ ديرينه و پايداري كه از جامعهمان سراغ داريم اين روزها به دليل خوب جا نيفتادن فرهنگ كتابخواني در بين مردم، نتيجهاي را پيش روي داريم كه يكي از معضلات مهم به حساب آمده، بطوري كه كتاب يكي از ضروريترين نيازهاي جامعه ناديده گرفته شده است جايگاهي كه اكنون كتابخانه در برنامههاي آموزشي و پرورشي نظامهاي پيشرفته جهان دارد با آنچه در مدارس ما وجود دارد مطابقت ندارد زيرا در نظامهاي پيشرفته كتابخانه و كتابخواني جزء برنامههاي آموزشي و الزامي ميباشد و روشهاي درست مطالعه در ضمن آموزش دروس مختلف آموزشگاهها به يادگيرندگان آموخته ميشود ولي در كشور ما هنوز هيچ اقدام جدي در اين زمينه صورت نگرفته است.
از اينرو سرمايهگذاري و برنامهريزي در آموزش و پرورش عليالخصوص در مقطع ابتدائي از مهمترين وظايف دستاندركاران و مسئولان جامعه است و بايد از اولويت ويژهاي برخوردار باشد.
مطالعه كردن به هفت روش انجام ميگيرد.
۱- خواندن اجمالي
هدف از خواندن اجمالي دست يافتن به نكات و مطالب مهم كتاب، كشف ساختمان مواد و مطالب در يك زمان كوتاه و با سرعت زياد است.
فوايد خواندن اجمالي عبارتند از:
الف)تخمين زدن اهميت مطالب و طرحريزي يك روش مناسب مطالعه
ب) تخمين زدن مقدار مطالب و دشواري آنها براي يك بودجهبندي واقعي از زمان.
پ) كسب يك نظر كلي از مطالب پيش از خواندن جزئيات، براي افزايش ميزان درك مطالب و نگهداري آنها در حافظه
ت) افزايش ميزان دقت و تمركز حواس از طريق افزايش ميزان علاقه به مطلب
روش: روش خواندن اجمالي مبتني است بر يك نمونهگيري سريع از نكات اساسي و صرفنظر كردن از جزئيات در اين روش مطالعه در جستجوي نكات كليدي دربارة مواد و ساختمان مطالب و نظر و سبك مؤلف است همچنين براي افزايش ميزان علاقة خود نسبت به مطالب به طرح سؤالاتي در مورد مطالب خواندني بپردازيد.
۲- سريع خواندن
هدف از سريع خواندن يك كتاب كسب يك آشنايي كلي با مطالب كتاب از طريق مرور كتاب با يك سرعت فوقالعاده زياد است.
فوايد سريع خواندن عبارتند از:
الف) كامل كردن روش خواندن اجمالي و افزودن به ارزش آن
ب) مرور كردن مطالبي كه قبلاً خواندهايد
پ) جايگزين كردن اين روش با روش مطالعه دقيق و كامل، هنگامي كه درك كمتري از مطالب مورد نياز است و وقت كمي موجود است.
ت) افزودن بر وسعت دامنه مطالب خواندني
روش: روش سريع خواندن مستلزم يك حركت منظم و همراه با ريتم چشم بر روي صفحات است در حالي كه روش خواندن اجمالي مبتني است بر يك روش انتخابي و نمونهگيري از مطالب و عبارات اساسي و كليد است روش سريع خواندن امكان مرور كردن مطالب را به طرزي بسيار سريع ميسر ميسازد نتيجة كار يك آگاهي خيلي وسيع ولي نه خيلي دقيق از محتواي كتاب يا مطالب خواندني است.
۳- عبارت خواندن
هدف عبارت خواني افزايش سرعت مطالعه است از طريق خواندن عبارات و جملات به عوض خواندن كلمات.
فوايد عبارت خواني به قرار زيرند:
الف) افزايش سرعت مطالعه از طريق كاهش زمان مطالعه
ب) افزايش درك مطلب از طريق شناسايي انديشهها و مفاهيم و رابطة بين آنها
پ) افزايش تمركز حواس و لذت حاصل از مطالعه از طريق هماهنگ كردن سرعت خواندن با سرعت فكر كردن
روش: روش عبارت خواني داراي دو سطح است يكي سطح مكانيكي، ديگر سطح ادراكي، سطح مكانيكي مربوط است به عادت دادن چشم براي حركت سريع از طريق توجه كردن به گروه كلمات، در عوض توقف چشم بر روي يك يك كلمات همچنين مستلزم استفاده از ميدان وسيعتر ديد خواننده است، آنطور كه وي با نگاه كردن به سطور متوجه مجموعههاي بزرگتر و بيشتري از كلمات و عبارت كه حاوي معاني بيشتري هستند بشود. هر چه خواننده بر سطح مكانيكي روش عبارت خواني بيشتر تسلط يابد، در سطح ادراكي ميزان فراگيري مطالب براي وي بيشتر ميشود خواننده به تدريج ياد مي گيرد تا معاني و مفاهيم مطالب خواندني را از تركيب كلمات، يعني عبارات، كسب كند و انرژي خود را از راه حركت كُند چشم از كلمهاي به كلمة ديگر به هدر ندهد.
?۴- روش دقيق خواندن
هدف دقيق خواندن درك كامل مطالب خوانده شده و نگهداري آنها به طرزي منظم و منطقي در حافظه است، به طريقي كه يادآوري آنها براي استفادههاي بعدي ميسر باشد.
فوايد خواندن دقيق به قرار زيرند:
الف) فهم بيشتر مطالب از طريق درك ساختمان مفاهيم و معاني.
ب) نگهداري بيشتر مطالب در حافظه از طريق يك روش ساده و مرور كردن و يادگيري جزئيات و ربط دادن آنها به اصول و مفاهيم.
پ) افزايش توانايي خواننده در پاسخ دادن به سؤالات، بدين خاطر كه در اين روش مطالعه، مفاهيم بوسيلة خوانندة سازمان مييابند و به زبان وي بيان ميشوند و صرفاً به حافظه سپرده نميشوند.
ت) افزايش كسب لذت در نتيجه ايجاد اطمينان بيشتر حاصل از درك عميقتر مطالب.
روش: فنون اساسي روش دقيق خواندن عبارتند از سازمان دادن و مرتب كردن، حاشيهنويسي و علامتگذاري و خلاصه كردن.
در سازمان دادن و مرتب كردن، خواننده به دنبال سازمان فكري مؤلف ميگردد و از رابطة بين مطالب آگاه مي شود با حاشيهنويسي و علامتگذاري خواننده صفحات را علامت ميزند تا مطالب را روشنتر سازد در خلاصه كردن، خواننده مطالب را مرور ميكند و درك خود را از مطالب روشنتر و بهتر ميسازد.
۵- خواندن تجسسي
هدف خواندن تجسمي تمركز بيشتر به حواس دادن ودرك عميقتر معاني است.
فوايد خواندن تجسمي به شرح زيراند:
الف ) كمك به تمركز حواس از طريق تحريك حس كنجكاوي
ب ) غلبه بر تنبلي ، حالت كسلي و حواس پرتي از طريق شركت فعالانه در مطالعه
پ ) آمادگي بيشتر براي گذراندن موفقيت آميز امتحانات و شركت در بحث هاي كلاسي
ت) افزايش زمان نگهداري مطالب در حافظه، از طريق كسب رضايت حاصل از دادن پاسخ درست به سؤالات.
ث ) افزايش آفرينندگي ، از طريق نوع تفكري كه هدفش همواره طرح پرسش و جستجو براي دادن پاسخ به پرسش است.
روش: روش خواندن تجسسي مستلزم طرح تعداد زيادي از انواع مختلف سؤالات است طرح تعداد زيادي از سؤالات و دقت در كيفيت و جهت اين سؤالات خصوصيات روش خواندن تجسسي هستند. سؤالات ساده مسائل عيني را مورد پرس و جو قرار مي دهند، سؤالات دقيق تر به طور عميق تر وارد مسائل مي شوند و بهترين نوع سؤالات از محدوده مطالب موجود فراتر مي روند و مسائل ادراكي را در بر مي گيرند.
برای مشاهده و دانلود مقاله به آدرس زیر مراجعه کنید :
