آثار آلودگي نفتي در دريا را بايد به دو نوع درازمدت و كوتاه مدت تقسيم نمود. خفگي ناشي از پوشش لكه نفتي و مسموميت حاصل از نفت در دسته اول قرار دارند. كاهش در انتقال نور باعث ممانعت عمل فتوسنتز گياهان آبزي ميشود. لايه هاي نفتي سرعت جذب اكسيژن هوا بوسيله آب را بسيار كند ميكند، به اندازهاي كه ميزان انحلال اكسيژن در لايههاي آب زير لكههاي نفتي حتي از لايههاي عميق آب نيز كمتر است
پرندگان دريايي نيز آسيب فراواني از لكههاي نفتي متحمل ميشوند. پرهاي آنها آغشته به نفت شده و بهم ميچسبد و قدرت پرواز آنها كاهش داده يا غيرممكن ميسازد. بعلاوه خاصيت عايق بودن پرها از بين رفته و پرنده در معرض سرماي آب قرار گرفته، ميميرد. نفتي كه به حالت تعليق درآمده ميتواند با اجزاء معدني، سنگين شده و به كف دريا رسوب كند كه موجب صدمه به گياهان و حيوانات كف دريا ميشود.
همچنين موجب كاهش چسبندگي رسوبات عمق دريا و ناپايداري گياهان در بستر ميشود. حركت رسوبات معمولا پس از ريختن نفت به دريا مشاهده شده است. تاثير نفت بر زندگي گياهان خطوط ساحلي موضوع با اهميت ديگري است. گزارشها حاكي از انهدام جلبكها و ساير گياهان ساحلي است.
تماس جانداران با غلظتهاي بالاي مواد نفتي موجب آسيب سلولي و مرگ ميشود. بويژه كرمها، لاروها، موجودات ريز و حيوانات جوان دريايي آسيبپذيرتر هستند. انسان و ساير موجودات مجاور دريا نيز در معرض خطر اين تركيبات هستند.
در اين ميان هيدروكربنهاي حلقوي يا آروماتيك كه نقطه جوش پايين دارند خطر بيشتري دارند. بنزن، تولوئن و گزيلن از اين جمله ميباشند. سميت نفتالين و فنانترين براي ماهيها از سه تركيب قبل نيز بيشتر است. تركيبات آروماتيك بيش از هيدروكربنهاي اشباع در آب محلول هستند.
بنابراين موجودات ممكن است بدون تماس مستقيم با نفت، در اثر تماس با آب آلوده شده از اين مواد محلول، دچار مسموميت گردند. خوشبختانه اين تركيبات فرار بوده و آثار آنها با گذشت زمان كاهش مييابد
بطور كلي يك توده بزرگ آلودگي نفتي رها شده در دريا، در زماني كوتاه (چند دقيقه تا چند ساعت) طيف وسيعي از موجودات دريايي را دچار مسموميت و مرگ ميكند. اجساد ماهيها و خرچنگها به خطوط ساحلي كشيده ميشود. آثار درازمدت غلظتهاي كم اين آلودگيها در زمان طولانيتري خود را نمايان ميكند. لايههاي نازك نفت ميتواند سموم محلول در چربي مانند آفتكشها را در خود حل كرده و غلظت آنها را به چندين برابر غلظت در آب و بالاتر از حد قابل تحمل موجودات برسانند. نتايج بررسي تركيبات آلي كه وارد زنجيره غذايي شده نشان ميدهد آنها در بدن موجود زنده پايدار مانده و قادرند بدون تغيير از چندين زنجيره غذايي عبور كنند. اين مواد مانند آفتكشها و فلزات سنگين قابليت تجمعپذيري دارند. نهايتا اين آلودگيها به موجوداتي كه مورد استفاده غذايي انسان قرار ميگيرد نيز منتقل و از اين طريق در بدن او تجمع مييابد.
ثابت شده است كه مواد نفتي حتي در مقادير كم باعث انواع تاثيرات بر ارگانيسم هاي دريايي مي شود. ارگانيسم ها تركيبات نفتي را از طريق آب، رسوبات و غذايشان در بدن خود انباشته مي كنند. بعضي از مواد نفتي خام حاوي مواد سمي هستند كه سميت آنها بستگي به نوع ماده نفتي يا عمليات تصفيه اي دارد كه منجر به سمي تر شدن آن ماده نسبت به نفت خام مي گردد. براي مثال شواهدي وجود دارد كه مواد نفتي بر توليد مثل، رشد و نمو و ويژگيهاي رفتاري بسياري از جانوران تاثير دارد و بويژه تخمها، لارو و مراحل ديگر موجود نابالغ را تحت تاثير قرار مي دهد. مواد نفتي حساسيت نسبت به بيماريها در ماهي ها را افزايش داده و از رشد فيتوپلانكتونها جلوگيري مي كنند.پخش مواد نفتي به صورت گسترده مي تواند تاثيرات مصيبت باري روي موجودات زنده دريايي بويژه موجودات محيطهاي ساحلي داشته باشد. بويژه پرندگان دريايي و پستانداراني مثل سمور دريايي خيلي حساسند و خيلي از جانوران زمانيكه در معرض مواد نفتي قرار گيرند پرها يا موهايشان با نفت پوشيده شده و مي ميرند. زيرا توانايي نگهداري لايه نازكي از هواي گرم كه براي جلوگيري از سرما لازم است را از دست مي دهند.
http://daneshjooyaran.ir/the-effect-of-oil-pollution-on-the-environment-of-the-persian-gulf/
