پسابهای شرکت توسعه نیشکر و آلودگی آب
سازمان آب و برق خوزستان بر این باور است که شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی با ورود آلایندهها و پساب های خود یکی از آلوده کنندگان اصلی رودخانه کارون هستند. شرکت توسعه نیشکر به عنوان یکی از آلایندههای رودخانه کارون در ستاد جرایم دادگستری خوزستان (که آلودگی این رودخانه را به صورت ویژه از سال ۸۸ دنبال میکند) نیز نام برده شده است
عوامل مهم آلودگی آب شامل فاضلابها و کودهای شیمیایی حاوی مواد آلوده کننده مثل فسفاتها و نیتراتها میباشد. بالا بودن بیش از حد این آلوده کنندهها باعث رشد و تحریک بیش از حد جانداران آبزی و جلبکها میشود. رشد بیش از حد انواع موجودات زنده باعث لخته شدن و تجمع میشود و مسیرهای دریایی را مسدود میکند و تمام اکسیژن محلول موجود در آب را مصرف میکند. افزایش بیش از این موجودات باعث کمبود اکسیژن در آب و به خطر افتادن موجودات دریایی مثل ماهیها و بیمهرهگان دریایی میشود. این آلودگی هم چنین باعث لجنها و دیگر جامدات معلق میشود. رسوبات و مواد آلی نیز از دیگر منابع آلوده کننده دریاچهها رودخانهها و دیگر منابع آبی هستند. وقتی این رسوبات وارد آب میشود تنفس ماهیها را دچار مشکل میسازد و آبها را کم عمق میسازد. آلودگی مواد آلی در مسیرهای آبی از طریق فاضلابها ایجاد میشود. وقتی باکتریها و تک سلولیها در آب توسط مواد آلی تجزیه میشوند تمام اکسیژن محلول در آب را تجزیه میکنند. در این شرایط بیشتر ماهیها و آبزیانی که در آبهای کم عمق زندگی میکنند نمیتوانند زنده بمانند و به حیات ادامه دهند. این موجودات آبزی برای زنده ماندن به میزان اکسیژن بیش از ۵ PPM نیاز دارند. زمانی که این اتفاق بیفتد زنجیرهغذایی موجودات آبزی دچار مشکل میشود
آلودگی رودخانهها و آبراهها توسط آلوده کنندههای شیمیایی یکی از معضلات محیطزیستی قرن بیستم است. مواد شیمیایی آلوده حمل شده توسط آب وقتی وارد مسیرهای آبی میشود باعث افزایش تخریب و نابودی میشود. پاتوژنها (نوعی ویروس) یکی از مواد آلوده شیمیایی شناخته شدهای است که بسیار خطرناک است. این مواد عاملبیمار های مختلفی مثل حصبه و اسهال خونی و ناراحتیهای تنفسی و امراض پوستی میشود. پاتوژنها شامل باکترهای، ویروسها و تک سلولیها هستند. آلودگیهای اینچنینی به میزان بالا باعث حالتهای تهوع نیز میشود
آبرسانی شهرهای شمال شرق خوزستان ار سد کارون ۳ در دست مطالعه توسط سازمان آب و برق خوزستان میباشد. هدف از این طرح تامین آب سالم و بهداشتی شهرهای ایذه و رامهرمز میباشد.
?
آلودگی رود کارون از مشکلات مهم این رودخانه است. سازمان آب و برق خوزستان بر این باور است که شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی با ورود آلایندهها و زهابهای خود یکی از آلوده کنندگان اصلی رودخانه کارون هستند. شرکت توسعه نیشکر به عنوان یکی از آلایندههای رودخانه کارون در ستاد جرایم دادگستری خوزستان (که آلودگی این رودخانه را به صورت ویژه از سال ۸۸ دنبال میکند) نیز نام برده شدهاست.
پسابهای کشاورزی مهمترین منبع آلودگی رودخانه کارون است که ۴۸ درصد پسابهای ورودی به کارون را شامل میشوند. پس از پسابهای کشاورزی، نیز فاضلاب شهری با ۲۶ درصد در رتبه دوم آلایندگان رودخانه کارون قرار دارد.
همچنین احداث مزارع پرورش غیر مجاز ماهی در سرشاخههای رودخانه بزرگ کارون از جمله رودخانه ارمند، رودخانه بهشت آباد، کاج، کارون میانی و… در استان چهارمحال و بختیاری، محیط زیست این رودخانه را تحت تاثیر قرار داده و عملا حیات اکوسیستم آبی و تنوع زیستی این رودخانه را با خطر روبرو کرده است.
پس از جنگ ایران و عراق، و با تهنشینی رسوبات و شناورهای صیادی، این رودخانه برای کشتیرانی غیرقابل استفاده شدهاست. انجام طرحهای لایروبی رودخانه، از جمله راهکارهای پیشنهادی برای رفع این مشکل است.
۲۳ میلیون مترمکعب از رودخانه کارون باید لایروبی شود که حدود ۱۰ میلیون مترمکعب از این میزان، مربوط به لایروبی در محدوده شهر اهواز است.
کاهش شدید آب رودخانه کارون باعث شده سواحل و تفریحگاه آن به محلی برای تجمع حشرات و حیوانات موذی تبدیل شود. در پاییز سال ۱۳۹۲ این رودخانه دچار کمآبی شدید شد بطوریکه در اهواز ارتفاع آب به یک متر رسید.
?
کیفیت آب این رودخانه در ماههای گرم سال شدیدا افت پیدا میکند که دارای طعم شور و بوی نسبتا زنندهای میشود به نحوی که روشهای معمول تصفیه آب قادر به مرتفع نمودن آن نمیباشد. چنین بو و طعمی حاصل کاهش دبی، افزایش ورود پساب صنعتی، زه آبهای بخش کشاورزی و فاضلابهای شهری و خانگی به این رودخانه میباشد. ورود این پسابها به کارون تاثیر قابل ملاحظهای بر رسوبات آن میگذارد به نحوی که رنگ رسوبات در محل ورود پسابها به رودخانه و تا فاصله زیادی از محل ورود با رنگ رسوبات در بالادست رودخانه تفاوت دارد. ورود حجم زیاد و روزافزون منابع آنالیزه مانند زه آبهای اراضی کشاورزی و پساب های صنعتی و فاضلاب های شهری و خانگی که حاوی مقادیر مختلف عناصر و مواد آلوده کننده می باشد به رودخانه کارون می تواند اثرات سوء و جبران ناپذیری بر سلامت و بهداشت زیست بوم به خصوص برای فرزندان کارون داشته باشد
رودخانه کارون تنها رودخانه قابل کشتیرانی در ایران است و در عین حال تنها رودخانه ایرانی است که به آب های بین المللی و اقیانوس های جهان ارتباط دارد یعنی از یک طرف در خرمشهر از طرق مصب خود به اروند رود که رودخانه های دجله و فرات از کشور عراق نیز به آن می ریزند وصل می شود و از طرف دیگر خود یعنی رودخانه بهمنشیر به خلیج فارس مربوط و از آن طریق به اقیانوس هند مرتبط می شود. به این ترتیب ایران می تواند از طریق اروندرود و کارون کالاهای تجارتی را از طریق کشتی و به وسیله حمل ونقل دریایی که ارزان ترین وسیله حمل ونقل کالاست تا شهرستان اهواز و حتی شهرستان شوشتر برساند و در عین حال کالاهای ایرانی را برای صادرات از این شهرستان ها تا بنادر بین المللی خرمشهر، آبادان و بندر امام منتقل کند.آن قسمت از رودخانه کارون که بین بند قیر تا خرمشهر واقع شده و شامل مجموعه آب رودخانه های کارون و دز است به نام کارون بزرگ خوانده می شود و کشتیرانی فقط تقریباً در همین محدوده از کارون امکان پذیر است طول این مسیر حدود ۱۹۰ کیلومتر است. پس از پایان جنگ تحمیلی و آثار ویرانگر آن بر مردم مظلوم و از جان گذشته خوزستان و آثار باستانی این مناطق و همچنین اکوسیستم خوزستان٬ مردم مناطق جنگ زده چشم انتظار آبادانی و رونق و پیشرفت هرچه بیشتر این مناطق بودند.ولی متاسفانه هنوز پس از بیست سال این امر به واقعیت کامل نپیوسته و شهر آبادان که به یکی از زیباترین شهرهای ایران شهرت جهانی داشت هرگز رونق خود را بازنیافت. شایسته است دولت محترم با برنامه ریزی مدون اقدامات لازم را در جهت آبادانی و رونق و صنعت توریسم و گردشگری خوزستان که رگ حیاط فرهنگی و تمدن و اقتصاد کشور پهناور ایران است اجرا سازد. مهم ترین مشکلات امروزه خوزستان به شرح زیر است:
