طبق قانون بخشیدن مهریه با دستنویس که سند عادی محسوب می شود نیز امکانپذیر است و زن می تواند بدون مراجعه به دفترخانه اسناد رسمی مهریه خود را با یک دستنویس ببخشد و برای اینکه دستنویس اعتبار قانونی پیدا کند زن باید ذیل آن را امضا، مهر یا اثر انگشت بزند، در غیر این صورت فاقد اعتبار خواهد بود.
مهریه چیست؟
مهریه یا کابین به مالی گفته می شود که مرد در هنگام وقوع عقد نکاح اسلامی به زن خود می پردازد یا مکلف به پرداخت آن می شود. طبق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی، به مجرد عقد، زن مالک مهر می شود و می تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید.
همچنین مهریه مال معینی است که دارای ارزش مالی بوده و ضمن عقد نکاح از سوی زوج به زوجه تملیک و داده میشود و گاهی ممکن است به جای مال، انجام کاری به نفع زن باشد مانند تعهد مرد به آموزش قرآن به زن
در عقد دائم چنانچه در زمان عقد، مهریه ای تعیین نشده باشد عقد صحیح است و طرفین می توانند بعد از ازدواج در مورد مهریه توافق نمایند. به همین دلیل، بسته به اینکه مهریه در زمان عقد تعیین شده باشد یا نشده باشد؛ اما در عقد موقت (صیغه)، تعیین مهریه شرط لازم و ضروری برای صحت عقد می باشد و عدم تعیین مهریه و مدت زمان عقد موقت موجب بطلان عقد می شود.
مهریه تنها حقوق مالی زن در عقد موقت است و در عقد دائم و موقت در هر شرایطی به زن مهریه تعلق می گیرد، از این رو نسبت به سایر حقوق مالی زن مانند نفقه، اجرت المثل ایام زوجیت و غیره برتری دارد و مهمترین حقوق مالی زن در عقد دائم و موقت بشمار می رود.
مهریه از نظر زمان مطالبه به مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه تقسیم می شود. زن می تواند مهریه عندالمطالبه را به محض عقد نکاح مطالبه کند اما زمان مطالبه مهریه عندالاستطاعه وقتی است که شوهر توانایی مالی برای پرداخت مهریه را داشته باشد. همچنین در مهریه عندالمطالبه زن می تواند از حق حبس مهریه استفاده کند.
برای دریافت راهنمایی و مشاوره در خصوص کلیه دعاوی مهریه با وکلای مهریه موسسه حقوقی دادآرمان تماس بگیر. (02122904873-02122904874-09128400921-09336267676-09336267878)
بخشش مهریه
زن می تواند مهریه خود را به موجب سند عادی یا رسمی ببخشد. هرگاه زن به دفتر اسناد رسمی مراجعه کند و و مهریه اش را ببخشد و آن را به صورت رسمی به ثبت برساند، مهریه اش را به موجب سند رسمی بخشیده است و یا ممکن است بخشش مهریه از سوی زوجه به صورت دستنویس باشد که سند عادی محسوب می شود و هر دو سند عادی و رسمی در مراجع قانون و دادگاه معتبر است و می توان به آنها استناد کرد.
ممکن است زن تمام یا بخشی از مهریه ی خود را در حق شوهرش ببخشد؛ در این صورت زوج دیگر دینی نسبت به پرداخت مهریه نخواهد داشت. اما برای بخشش مهریه از سوی زوجه روش های مختلفی وجود دارد و آثار حقوقی آنها با یکدیگر متفاوت است.
یکی از سوالات متداول در مورد بخشش مهریه در مورد شرایط بخشیدن مهریه چیست؟
بهترین وکیل مهریه در مورد شرایط بخشیدن مهریه می گوید: برای بخشش مهریه زن باید عاقل، بالغ و رشید باشد و باید مهریه را با اختیار و رضایت خود ببخشد و در صورتی که زن غیر رشید (سفیه)، مجنون یا صغیر باشد نمی تواند مهریه اش را ببخشد و در این صورت بخشش مهریه اعتبار قانونی ندارد.
مهمترین نکته ای که زن در بخشش مهریه باید بداند این است که پس از بخشش مهریه در صورتی که شوهر فوت کند امکان مطالبه مهریه از ارث و ماترک شوهر وجود ندارد و پس از فوت شوهر مهریه به او تعلق نمی گیرد.
انواع بخشش مهریه
همان طور که گفته شد زن می تواند با روش های مختلفی مهریه اش را ببخشد و آثار حقوقی هر یک از انواع بخشش مهریه متفاوت است.
انواع بخشش مهریه عبارتند از:
هبه ی مهریه: اگر زوجه مهریه خود را در مقابل چیزی به زوج ببخشد، در این صورت بخشش مهریه به صورت هبه معوض است و اگر عوض به زن داده شود زن دیگر نمی تواند به آن رجوع کند. هرگاه در هبه مهریه زن شرط عوض نگذاشته باشد، هبه غیر معوض است و تحت شرایطی زن می تواند بعد از هبه مهریه اش را مطالبه کند.
ابراء: طبق ماده 289 قانون مدنی، ابراء یعنی طلبکار از حق خود به اختیار صرف نظر کند.بنابراین ابراء صرفاً در مورد دیون، قابل تحقق است؛ در این صورت اگر زوجه تمام یا قسمتی از مهریه ی خود را به زوج ببخشد، دیگر امکان رجوع از ابراء مهریه برای وی وجود نخواهد داشت.
بذل مهریه: بذل مهریه در طلاق خلع و مبارات (طلاق توافقی) کاربرد دارد و زن به ازای بذل تمام یا بخشی از مهریه اش از شوهر طلاق می گیرد، در واقع بذل مهریه در طلاق همان هبه معوض است، اما اصطلاح بذل مهریه به طور خاص در طلاق خلع و مبارات کاربرد دارد.
صلح مهریه: طبق قانون مدنی، عقد صلح یک عقد لازم است و تنها با شرط کردن حق فسخ در ضمن آن یا با توافق طرفین، می توان آن را برهم زد. ممکن است بخشش مهریه با صلح به صورت معوض یا رایگان باشد، اما به طور کلی قابل رجوع توسط زن نخواهد بود.
بخشیدن مهریه با دستنویس
همان طور که گفته شد، برای اینکه زن بتواند مهریه اش را ببخشد باید عاقل و بالغ باشد و با اختیار و رضایت خود بخواهد مهریه اش را ببخشد. اگر زن غیررشید، صغیر یا مجنون نباشد می تواند مهریه اش را به موجب سند عادی به شوهر ببخشد.
طبق قانون بخشیدن مهریه با دستنویس که سند عادی محسوب می شود نیز امکانپذیر است و زن می تواند بدون مراجعه به دفترخانه اسناد رسمی مهریه خود را با یک دستنویس ببخشد و برای اینکه دستنویس اعتبار قانونی داشته باشد، زن باید ذیل آن را امضا، مهر یا اثر انگشت بزند، در غیر این صورت فاقد اعتبار خواهد بود.
برای نوشتن دستنویس به منظور بخشیدن مهریه حضور شاهد و امضای شهود ذیل دستنویس الزامی نمی باشد، اما در صورت وجود امضای شهود در سند عادی، سند دستنویس بخشش مهریه در دادگاه از اعتبار بیشتری برخوردار است.
هر چند که طبق قانون بخشیدن مهریه با دستنویس امکانپذیر است، اما اسناد عادی قابل جعل، انکار و تردید است و در صورتی که زن دستنویس را انکار کند، قاضی برای اثبات اصالت سند، آن را به کارشناس ارجاع می دهد.
بخشیدن مهریه با سند رسمی
بهترین راه برای بخشیدن مهریه از سوی زوجه، بخشش مهریه با سند رسمی است. برای اینکه زن بتواند مهریه اش را با سند رسمی ببخشد باید به یکی از دفاتر اسناد رسمی مراجعه کند و با ارائه اصل مدارک خود که شامل شناسنامه و کارت ملی زوجین و عقدنامه است، اقدام به بخشش مهریه و ثبت آن بنماید.
بخشیدن مهریه با سند رسمی نسبت به سند دستنویس و عادی در محاکم قضایی از اعتبار بیشتری برخوردار است، چرا که سند رسمی قابل انکار و یا جعل نمی باشد و تردیدی در اصالت سند وجود ندارد.
همچنین زن برای بخشیدن مهریه با سند رسمی باید شرایطی را گفته شد داشته باشد تا بتواند مهریه اش را در دفترخانه اسناد رسمی ببخشد.
