چرا مجله بخوانیم؟

یادداشتی درباره‌ی مزایای مجله‌خوانی

مجتبی نظری/ دانشجوی دوره‌ی کارشناسی رشته‌ی مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی شریف

ریشه‌ی معادل لاتین مجله را که در لغت‌نامه‌ها جستم، به یک معنی به‌دردبخور رسیدم که کارم را برای پاسخ‌دادن به پرسش عنوان کمی آسان‌تر کرد؛ مفهومش شبیه مفهوم بازار است! مجله را نشریه‌ای تعریف می‌کنند که شامل مطالب متنوعی است و به صورت دوره‌ای منتشر می‌شود. با خریدن مجله، شما یک بازار می‌خرید تا با اجناس مختلف آشنا شوید. حتی اگر مجله به صورت خیلی تخصصی در یک زمینه‌ی خاص انتشار پیدا کند، باز هم مقالات متعددی از افراد مختلف با دیدگاه‌های احتمالاً متفاوت دارد.

این بازار به خاطر ظرفیت محدودش هیچ‌وقت نمی‌تواند کاربرد یک کتاب را داشته باشد و یک آگاهی شسته‌رفته و نسبتاً کافی را به مخاطب ارائه کند. پس اول از همه، یک فرد کتاب‌خوان چرا باید سراغ مجله بیاید؟ درمورد افرادی که خیلی اهل کتاب‌خواندن نیستند چطور؟ مجله هم نخوانند؟!

از شیر مرغ تا فلسفه‌ی اخلاق

در دنیای بی‌انتهای کتاب‌ها و موضوع‌هایی که به آن‌ها می‌پردازند، هیچ‌وقت نمی‌توان مطمئن بود که زمینه‌های مورد علاقه‌مان را کاملاً می‌شناسیم. همیشه می‌توان مطالبی را در مجلات اصیل پیدا کرد که ما را به سوی مطالعه‌ی موضوع‌هایی تازه بکشاند. مثلاً شاید تا به حال هیچ چیزی از فلسفه‌ی اخلاق نخوانده باشیم و چند جمله از یک مقاله یا مصاحبه در یک نشریه ما را به آن زمینه علاقه‌مند کند و بعدها با خواندن کتاب‌های پیرمون آن، اصلی‌ترین موضوع موردعلاقه‌مان بشود فلسفه‌ی اخلاق.

خوش رنگ و لعاب

مجلات از تنوع زیادی در شیوه‌ی ارائه‌ی مطالب بهره می‌برند. این ویژگی کمک می‌کند تا هرکس با توجه به تمایلاتش، نوع خاصی از مطالب را دنبال کند. می‌توان مطمئن بود مجلات برای افرادی که کتاب‌خواندن را در اولویت خود نمی‌دانند، جذاب‌تر از کتاب‌هاست؛ چرا که حجم مطالب کم است و تا جای ممکن از یکنواختی پرهیز می‌شود. مثلاً مجله‌ی مروارید در یک شماره به فساد می‌پردازد، اما تنوعی به مطالب می‌دهد و از زوایای گوناگون، معضل را در سطوح اندیشه، جامعه وهنر بررسی می‌کند. اگر خواندن مجله به شکل‌گیری عادت مطالعه در فرد منجر شود، می‌تواند دریچه‌ای برای آغاز کتاب‌خوانی باشد. ممکن است نخستین بار که مجله‌ای را می‌خریم، صرفاً نوشته‌های کوتاهش را بخوانیم. دفعات بعد نوشته‌های بلندتر را مطالعه کنیم و در نهایت علاقه‌مند به مطالعه‌ی کتاب‌های مرتبط با یکی از موضوعات مجله شویم.

اگر خواندن مجله به شکل‌گیری عادت مطالعه در فرد منجر شود، می‌تواند دریچه‌ای برای آغاز کتاب‌خوانی باشد.

خیلی معاصر!

مهم‌تر از همه‌ی این‌ها به‌روزبودن مجله است. خیلی از تحلیل‌های عمیق راجع به اتفاقات حال را باید سال‌ها منتظر بمانیم تا مثلاً در یک کتاب تاریخ بخوانیم. برای نمونه، عرف سیاسی حاکم بر تصمیم‌گیری‌های انتخاباتی حاکمیت که از قواعدی نانوشته پیروی می‌کند، می‌تواند در مصاحبه‌ی اندیشه‌ی پویا با فائزه هاشمی کمی آشکار شود و با مقالات پس و پیش آن تکمیل گردد؛ اما یافتن آن در کتاب‌ها فعلاً بعید به نظر می‌رسد. یک کارشناس برجسته هم مدت‌ها وقت می‌خواهد تا برای تحلیل شرایطی کتاب بنویسد اما می‌توان مقاله‌ی او را فعلا در یک مجله خواند و با تحلیل‌های سطحی روزمره کمی فاصله گرفت. پرداختن به دغدغه‌های به‌روز هم بسیار حیاتی است. در زمانی که بحث تغییر قانون اساسی مطرح شده و به دغدغه‌ی برخی تبدیل شده است، یک شماره‌ی کامل از مجله‌ی فصل حق ملت به نقص‌های گوناگون قانون اساسی فعلی، راه‌های تغییرش، لزوم یا عدم لزوم اصلاحش و برخی موضوعات پراکنده‌ی مرتبط با آن می‌پردازد. چنین چیزی را نه در کتاب‌ها و نه در کانال‌های تلگرامی نخواهید یافت!

در پایان باید گفت که نام‌بردن از چند مجله در خلال این نوشته صرفاً با هدف آوردن نمونه در سطح آشنایی نویسنده با مجلات حال حاضر ایران بود؛ مسلم است که تعداد مجلات مناسب بیش از این‌هاست اما باید توجه داشت که در نهایت تعداد مجلاتی که می‌توان میان آن‌ها دست به گزینش زد بسیار کم‌تر از کتاب‌هاست و این انتخاب را راحت‌تر می‌کند. مجله برای بعضی افراد می‌تواند پیش‌درآمدی بر کتاب‌خوانی باشد و برای عده‌ای دیگر، مکملی برای کتاب‌هایی که می‌خوانند.

برای ورود به کانال پیام‌رسان تلگرام دوهفته‌نامه‌ی دانشجویی «داد» کلیک کنید.