شمارۀ 105 | گزارشی از رویدادهای هفته پژوهش | بهنام نیکومرام
هفتهٔ پژوهش هرساله در سومین هفته از سومین ماه پاییز برگزار میشود و اگر زمان دقیق آن در ذهنتان نمانده باشد، کافی است نگاهی به برنامههایی که در کانال رسمی دانشگاه اطلاعرسانی میشود یا هیجان و ازدحام پوسترهایی که بر تابلوی اعلانات به چشم میخورد، بیندازید. به نوعی، هر دانشکده در این هفته تلاش دارد تا بهترین ایدهها و برنامههای خود را به نمایش بگذارد و فرصتی فراهم کند تا دانشجویان از نزدیک با پیشرفتهای پژوهشی آشنا شوند. این هفته، فرصتی است برای آشنایی بیشتر با محیط آکادمیک و صنعتی پیرامون خود. در این ایام، گردهماییهای متنوعی در دانشکدهها برگزار میشود که در آنها پژوهش، ارتباط و نوآوری به شیوهای ویژه و هماهنگ به نمایش درمیآید. این فرصت به ما امکان میدهد تا با دستاوردهای علمی جدید آشنا شویم و در عین حال با افرادی که مسیر آیندهمان را طی کردهاند، ارتباط برقرار کنیم. در حقیقت، هفتهٔ پژوهش به ما این امکان را میدهد که در کنار یادگیری از نوآوریهای علمی، نگرشی تازه به دنیای پیرامون خود پیدا کنیم.
و اما در دانشکدهٔ خودمان در چند سال اخیر که هفتهٔ پژوهش برگزار شده است، تغییرات ملموسی در رویکردهای معاونت پژوهشی دانشکده نسبت به گذشته دیده میشود. برنامههای امسال نسبت به سالهای قبل بیشتر بر تعامل با صنعت و نیازهای مخاطبان مختلف تمرکز داشته است. با توجه به اینکه رشتههای مهندسی شیمی و مهندسی نفت ارتباط تنگاتنگی با صنعت دارند، معاونت پژوهشی دانشکده تلاش کرده است تا برنامههای متنوعی را برای تمامی قشرهای علاقهمند به این هفته طراحی کند. ازجملۀ برنامههای امسال میتوان به سخنرانیهای مهمانان مدعو از دانشگاهها و صنایع مختلف، نمایشگاه ارائهٔ پوستر، تقدیر از دانشجویان برتر پژوهشی، بازدید از صنایع مرتبط و همچنین اولین نمایشگاه فناوری نوآوری و اشتغال اشاره کرد که این برنامهها نسبت به سالهای گذشته ویژگیهای خاصتری دارند و بهطور چشمگیری تنوع و غنای بیشتری به هفتهٔ پژوهش امسال میبخشند.
اگر بخواهیم کمی بیشتر به جزئیات برنامهها بپردازیم، در بخش دعوت از سخنرانان، ۱۵ نفر از افراد برجسته آکادمیک و صنعتی، چه در داخل و چه خارج از کشور، در طی سه روز به این برنامهها دعوت شدند. این سخنرانیها در سالن سبز دانشکده بهصورت هیبرید برگزار شد که امکان شرکت برای افراد حاضر در دانشگاه و همچنین علاقهمندان خارج از آن را فراهم کرد. در بخش بازدیدهای صنعتی، دو شرکت معتبر «پرسیس ژن» و شرکت «نفت پارس»، بهعنوان بخشهای صنعتی مطرح شدند که دانشجویان و اعضای هیئتعلمی از نزدیک با فرآیندها و دستاوردهای این شرکتها آشنا شدند. در بخش ارائهٔ پوسترهای پژوهشی نیز ۳۴ نفر از دانشجویان مقطع دکتری به ارائهٔ تحقیقات خود پرداختند. یکی از تفاوتهای قابلتوجه امسال، برپایی بخش مجزای این ارائهها در وبسایت دانشکده بود که به هریک از ارائهدهندگان صفحهای اختصاصی داده شد تا اطلاعات پژوهشی خود را بهطور کامل و با جزئیات ارائه کنند. در بخش نمایشگاه نوآوری و فناوری، هشت شرکت مطرح در حوزهٔ مهندسی نفت و مهندسی شیمی دعوت شدند تا در تاریخ دوم دیماه در همکف دانشکده با برپایی غرفههای خود، دستاوردهای شرکت خود را معرفی کنند. این شرکتها همچنین به فرصتهای شغلی، کارآموزی و کارورزی خود اشاره کردند که برای دانشجویان فرصت خوبی جهت آشنایی با موقعیتهای شغلی در این صنایع بود. این ایدهها بهطور خاص معنای واقعی هفتهٔ پژوهش را بیشتر روشن میکنند و پایههای خوبی برای آیندهساختن در این مسیر قرار داده شده است. اگر این رویکردها ادامهدار باشند، قطعاً در سالهای آتی شاهد ثمرات و دستاوردهای بسیار خوبی خواهیم بود که نهتنها به پیشرفت علمی و پژوهشی کمک میکند، بلکه ارتباط میان دانشگاه و صنعت را نیز محکمتر خواهد کرد.
در کنار تمامی این برنامهریزیها و هماهنگیها که از چند هفتۀ قبل صورت میگیرد، نکتهای وجود دارد که شاید نیاز به توجه بیشتری داشته باشد. در برخی موارد شاهد این بودیم که تعدادی از اساتید نتواستند در زمان کلاس به دانشجویان خود فرصتی برای حضور در این برنامهها اختصاص دهند. ممکن است این عزیزان بهدلیل عقبماندن از برنامهٔ درسی یا برنامهریزیهای قبلی برای کلاسهای خود نتواسته باشند زمانی را برای این امر در نظر بگیرند. بااینحال، باید توجه داشت که این نوع رویدادها میتواند فرصتی بسیار ارزشمند برای دانشجویان باشد تا از نزدیک با مباحث روز و دستاوردهای علمی و صنعتی آشنا شوند.
شاید لازم باشد در آینده برای این نوع برنامهها هماهنگیهای بیشتری انجام شود یا حتی برنامهای اختصاصی در نظر گرفته شود تا این رویدادها جایگاه ویژهتری در برنامههای آموزشی پیدا کنند. در نهایت، برای موفقیت و کیفیت بالاتر این برنامهها نیاز به مشارکت همگانی است. زمانی که این برنامهها با کیفیت و دقت برگزار میشوند، همکاری و مشارکت همهٔ اساتید، دانشجویان و اعضای دانشکده میتواند تأثیر بسزایی در بهرهبرداری بهینه از این فرصتها داشته باشد و ارزش علمی و پژوهشی این رویدادها را دوچندان کند.