نگاهی به زندگی میاموتو؛ خالق ماریو

بازی ماریو را یادتان می‌آید؟ بازی جذابی که ساعت‌ها وقت صرفش می‌کردیم تا آن را به اتمام برسانیم و همیشه سر بزنگاه می‌باختیم و با حسرت به تلوزیون نگاه می‌کردیم. در اینجا می‌خواهیم سری به زندگینامه میاموتو خالق ماریو بزنیم، فردی که تاریخ را با بازی‌هایش تغییر داد و نینتندو را به اوج رساند.

شیگرو میاموتو (Shigeru Miyamoto) در ۱۶ نوامبر سال ۱۹۵۲ در کیوتو ژاپن به دنیا آمد. میاموتو یک طراح و تهیه‌کننده‌ی بازی‌های ویدیویی در شرکت ژاپنی نینتندو است. او جزو ۱۰ بازی‌ساز برتر جهان است که در صنعت گیم تحول ایجاد کرده، وی با لقب‌هایی همچون «پدر بازی‌های رایانه‌ای» یا «والت دیزنی بازی‌های الکترونیک» شناخته می‌شود. میاماتو خالق تحسین برانگیز‌ترین و پرفروش‌ترین بازی‌های دوران نظیر سوپر ماریو (Super Mario) و افسانه زلدا (The Legend of Zelda) است. میاموتو از سال ۱۹۷۷ تا کنون مشغول به کار است. از بازی‌های قابل توجه او می‌توان به سوپر ماریو (Super Mario) ، افسانه زلدا (The Legend of Zelda) ، دانکی کونگ (Donkey Kong) ، استار فاکس (Star Fox) ، پیکمین (Pikmin) ، اف-زیرو (F-Zero) ، نینتنداگ (Nintendogs) و... اشاره کرد. وی از دانشکده‌ی هنرهای صنعتی شهرداری کانازاوا در رشته طراحی صنعتی فارغ التحصیل شد. او در ابتدا به دنبال حرفه‌ای به عنوان یک هنرمند مانگا بود، تا زمانی که به بازی‌های ویدیویی علاقه‌مند شد و با کمک پدرش پس از تحت تاثیر قرار دادن رئیس وقت نینتندو (هیروشی یاماوشی) در بخش برنامه‌ریزی استخدام شد. نینتندو یک شرکت ژاپنی کوچک بود که کارت‌های بازی و سایر موارد جدید را می‌فروخت، اگر چه از دهه‌ی ۱۹۶۰ شروع به تولید اسباب بازی و بازی‌های ویدیویی کرده بود. میاموتو در ابتدا با انتشار Radar Scope در سال ۱۹۸۰ به شرکت در ساخت یک بازی کمک کرد. این بازی در ژاپن به موفقیت نسبی دست یافت اما تا سال ۱۹۸۱ تلاش‌های نینتندو برای ورود به بازار بازی‌های ویدیویی آمریکای شمالی ناکام ماند و در معرض ورشکستگی مالی قرارگرفت. هیروشی یاماوشی، میاموتو را مامور ساخت یک بازی جدید کرد و او نیز داستان‌هایی را متصور شد اما در نهایت به مثلث عشقی یک گوریل، یک‌‌ نجار و یک دختر رسید. میاموتو با تاثیرپذیری از آثاری همچون دیو دلبر و فیلم کینگ کونگ، بازی دانکی کونگ را در سال ۱۹۸۱ ساخته و عرضه کرد.

میاموتو امید زیادی به پروژه‌ی جدید خود یعنی دانکی کونگ داشت اما مهارت فنی لازم برای برنامه‌ریزی خود را نداشت در عوض، او با تصویر‌سازی مفاهیم بازی برای خود با تکنسین‌ها در مورد امکان‌پذیر بودن برنامه‌ریزی جهت ساخت بازی مشورت کرد او می‌خواست شخصیت‌ها را در اندازه‌های مختلف بسازد همچنین می‌خواست شخصیت‌ها با رفتارهای مختلف حرکت کنند و واکنش نشان دهند، با این حال یوکوی طرح اصلی میاموتو را بسیار پیچیده ارزیابی کرد در ادامه میاموتو به فکر استفاده از سکوها، نردبان‌ها، مسیرهای شیب‌دار، بشکه‌ها و موانع بود و وقتی چند مرحله از بازی ساخته شد، تیم برنامه‌نویسی چهار نفره شکایت کردند که او اساسا از آن‌ها می‌خواهد بازی را تکرار کنند اما در نهایت بازی به موفقیت‌های بسیاری دست یافت. بازی در ابتدا با نام صاحبخانه‌ی انبار نام‌گذاری شد اما کارکنان به دنبال یک نام انگلیسی مناسب بودند به همین ترتیب بازی عنوان دانکی کونگ (Donkey Kong) را دریافت کرد. پس از موفقیت‌های این بازی میاموتو شروع به ساخت بازی‌های دانکی کونگ جونیور (Donkey Kong jr) و دانکی کونگ ۳ (Donkey Kong 3) کرد، پس از این دو میاموتو به عنوان پروژه‌ی بعدی خود بازی برادران سوپر ماریو (Super Mario bros) را معرفی کرد. میاموتو در این بازی نام شخصیت Jumpman را به ماریو (Mario) تغییر داد و برادرش لوئیجی را معرفی کرد و با پس از تلاش‌های یوکوی برای متقاعد کردن میاموتو توانایی‌های فوق بشری مانند سقوط بدون آسیب از هر ارتفاعی به ماریو داده شد. حضور ماریو در دانکی کونگ میاموتو را وادار کرد تا جنبه‌های بازی را تغییر دهد و ماریو را شبیه به یک لوله‌کش بکند، میاموتو احساس کرد که شبکه‌ی هزار توی زیر زمینی لوله‌های فاضلاب شهر نیویورک بهترین موقعیت را برای بازی فراهم می‌کند همچنین حالت دو نفره و سایر جنبه‌های گیم‌پلی بازی تا حدی از بازی قدیمی Joust الهام گرفته است.

میاموتو دو عنوان مهم دیگر به نام‌های برادران سوپر ماریو (Super Mario Bros) و افسانه زلدا (The Legend of Zelda) را برای کنسول NES ساخت و به موفقیت چشمگیری دست یافت. این بازی کمک کرد تا کنسول NES حاکم صنعت گیم شود و تا به امروز بازی‌های میاموتو پرچمدار هرکدام از کنسول‌های شرکت نینتندو بوده است. در هر دو بازی، میاموتو تصمیم گرفت بر خلاف بسیاری از بازی‌های آن زمان بیشتر روی گیم‌پلی تمرکز کند. بازی برادران سوپر ماریو تا مدت‌ها رویکردی خطی را در پیش گرفت و بازیکن با دویدن، پریدن، طفره‌رفتن و شکست دادن دشمنان مرحله را پشت سر می‌گذاشت. در مقابل میاموتو از گیم‌پلی غیرخطی استفاده کرد و پیرو فلسفه خودش که توجه به مکانیسم‌ و چالش‌های درون بازی است، در بازی افسانه زلدا بازیکن را مجبور می‌کند تا از طریق پازل‌ها راه خود را پیدا کند، جهان بازی گسترده و به ظاهر پایان ناپذیر بود مجموعه‌ای که قبلا در بازی‌های ویدیویی دیده نشده بود. میاموتو از کودکی به کاوش در طبیعت علاقه داشت و در یکی از این کاوش‌ها به غاری برخورد کرد و پس از مدتی به آن وارد شد. این سفرهای میاموتو به حومه کیوتو و مشاهده طبیعت و مناظر درون غار الهام بخش طراحی کارهای بعدی او به ویژه بازی افسانه زلدا بوده است.

میاموتو روی بازی‌های مختلف سرگرمی نینتندو از جمله Ice Climber ،Kid Icarus ،Excitebike ،Devil World و همچنین بر روی دنباله‌ی بازی‌های برادران سوپر ماریو و افسانه زلدا کار کرد. با‌ اینکه قسمت دوم بازی برادران سوپر ماریو در آن زمان فقط در ژاپن منتشر شده بود و از نسخه قبلی دشوار‌تر بود اما از همان عناصر گیم‌پلی استفاده می‌کرد. میاموتو دو بازی مهم با نام‌های سوپر ماریو ورلد (Super Mario World) و سوپر ماریو آر‌پی‌جی (Super Mario RPG) را برای کنسول Super Nintendo تولید کرد که در بازی سوپر ماریو ورلد شخصیت جدیدی به نام یوشی (Yoshi) را معرفی کرد. میاموتو هدایت تیمی متشکل از همکاری بین نینتندو و اسکوئر را بر عهده داشت. باید گفت که بازی‌های میاموتو مورد تحسین فوق‌العاده منتقدین قرار گرفت مخصوصا سری بازی‌های افسانه زلدا که با استقبال چشم گیر منتقدین به عنوان یکی از بهترین مجموعه‌های تاریخ ویدیوگیم لقب بگیرد مخصوصا بازی The Legend of Zelda: Ocarina of Time که با نمره ۹۹ از ۱۰۰ در سایت متاکریتیک یکی از بهترین آثار این صنعت قرار گرفته است. پس از مرگ رئیس نینتندو یعنی ساتورو ایواتا در ژوئیه‌ی سال ۲۰۱۵ میاموتو به عنوان سرپرست موقت، در کنار جنیو تاکدا منصوب شد و در سپتامبر سال ۲۰۱۵ هنگامی که تاتسومی کیمیشیما به عنوان رییس منصوب شد میاموتو از این سمت کناره گیری کرد، وی همچنین با ارائه‌ی مشاوره تخصصی به کیمیشیما به عنوان شبکه پشتیبانی در کنار تاکدا، همزمان به سمت همکار خلاق منصوب شد. در سال ۲۰۱۸ اعلام شد که میاموتو به عنوان تهیه‌کننده‌ در فیلم سوپر ماریو که توسط استودیوی ایلومینیشن اینترتینمنت (illumination Entertainment) ساخته خواهد شد، همکاری می‌کند. این فیلم در تاریخی نامعلوم در سال ۲۰۲۲ اکران خواهد شد. به نظر برخی از کارشناسان میاموتو، اسپیلبرگ بازی‌های ویدیویی و پدر بازی‌های ویدیویی مدرن است. دیلی تلگراف نیز می‌گوید او مهم‌ترین طراح بازی در تمام دوران است و به دلیل خدمات بی نظیرش در این صنعت در سال ۱۹۹۸ وارد تالار مشاهیر آکادمی هنر شد و پس از کسب عناوین مختلف در سال ۲۰۱۹ به عنوان اولین فردی که این افتخار را کسب می‌کند به عنوان شخص شایسته فرهنگی ژاپن انتخاب شد.