همه چیز دربارۀ ازوفاژیت ائوزینوفیلیک یا التهاب مری و علت و درمان آن

التهاب مری چیست؟
التهاب مری چیست؟

هر عاملی که باعث تخریب لوله مری شود منجر به التهاب مری خواهد شد. عدم درمان این بیماری می‌تواند ریسک ابتلا به سرطان مری را افزایش دهد. این بیماری انواع مختلفی دارد که یکی از آنها ازوفاژیت ائوزینوفیلیک (Eosinophilic esophagitis، EOE) است. علت اصلی بروز آن آلرژی و افزایش بیش از حد گلبول‌های سفید (ائوزینوفیل) در پوشش مری است. برای تشخیص و درمان این بیمار باید با متخصص گوارش مشورت کنید.

علت التهاب مری چیست؟

علت التهاب مری به نوع آن بستگی دارد:

رفلکس ازوفاژیت (Reflux esophagitis)

در قسمت انتهایی مری، درست جایی که مری به معده متصل می‌شود، اسفنکتری به نام کاردیا وجود دارد. این اسفنکتر در واقع نقش یک دریچه را بازی می‌کند و با بسته شدن خود، مانع از بازگشت اسید معده به اندام‌های فوقانی دستگاه گوارش یعنی مری، گلو و دهان خواهد شد. گاهی اوقات عملکرد این دریچه مختل شده و به دلیل رفلاکس معده، اسید معده به سمت نای حرکت می‌کند. بافت مری در برابر این اسید مقاومت ندارد و دچار آسیب می‌شود. این مشکل در طولانی مدت باعث التهاب مری خواهد شد.

ریسک فاکتورهای رفلاکس التهاب مری

فاکتورهای زیر می‌توانند خطر ابتلا به رفلاکس التهاب مری را افزایش دهند:

● چاقی

● آلرژی

● داروها

● فتق هیاتال hiatal

● بارداری

● سیگار

● مصرف بیش از حد غذاهای محرک معده

● خوابیدن و دراز کشیدن بلافاصله بعد از صرف غذا

آلرژی؛ ازوفاژیت ائوزینوفیلیک (Eosinophilic esophagitis، EOE)

در این بیماری تعداد ائوزینوفیل در پوشش مری زیاد می‌شود. آنها نوعی گلبول سفید خون هستند که در واکنش‌های آلر‌ژیک و عفونت فعال می‌شوند. افراد مبتلا به این بیماری دچار آلرژی‌های غذایی و غیرغذایی هستند. علت دقیق این بیماری مشخص نیست، اما افرادی به این بیماری مبتلا می‌شوند که دارای حساسیت‌های فصلی و آسم هستند. محققان معتقدند که عوامل ژنتیکی و محیطی نیز در بروز این بیماری موثر هستند؛ مثلا بروز ازوفاژیت ائوزینوفیلیک در محیط‌هایی که به کنه، گرد و غبار، گرده، شوره یا کپک آلوده هستند، بیشتر دیده می‌شود.

ازوفاژیت ائوزینوفیلیک چیست؟
ازوفاژیت ائوزینوفیلیک چیست؟

علائم ازوفاژیت ائوزینوفیلیک

● مشکلات بلع (دیسفاژی، dysphagia)

● گیر کردن غذا در مری

● گلودرد

● سوزش سردل

● درد قفسه سینه

● تنگی مری

● حالت تهوع

● دردهای شکمی

التهاب مری ناشی از مصرف دارو

حتما با این شرایط مواجه شده‌اید که پزشک به شما توصیه می‌کند هنگام مصرف دارو، به اندازه کافی آب بنوشید یا از مصرف قرص بدون آب پرهیز کنید؛ می‌دانید چرا؟ تماس طولانی مدت دارو با پوشش مری، به آن آسیب وارد می‌کند و می‌تواند زمینه را بروز التهاب مری فراهم می‌کند. آسپرین، ایبوپروفن، ناپروکسن سدیم،‌ آنتی بیوتیک‌ها مانند تتراسایکلین و داکسی سایکلین از جمله این داروها هستند.

ازوفاژیت عفونی

عفونت‌های ویروسی، باکتریایی و قارچی در پوشش مری می‌توانند منجر به بروز این بیماری شوند؛ البته بروز ازوفاژیت عفونی شایع نیست. این بیماری بیشتر در افرادی دیده می‌شود که به دلیل بیماری‌های زمینه‌ایی مانند HIV (ایدز)، سیستم ایمنی ضعیفی دارند.

التهاب مری چگونه تشخیص داده می‌شود؟

آندوسکوپی (Endoscopy)

در این تکنیک لوله باریک، ظریف و منعطفی به نام آندوسکوپ، از گلو به سمت مری هدایت می‌شود. در انتهای آن دوربینی قرار دارد که از پوشش مری فیلم تهیه کرده و به یک مانیتور ارسال می‌کند. به این ترتیب فوق تخصص گوارش از وضعیت درونی مری اطلاعات دقیقی بدست خواهد آورد. این آزمایش نیازی به بستری شدن ندارد و احتمالا پزشک از داروهای آرام‌بخش استفاده خواهد کرد.

شیوه‌های تشخیص التهاب مری چیست؟
شیوه‌های تشخیص التهاب مری چیست؟

بیوپسی (biopsy)

در حین آندوسکوپی نمونه‌ای از بافت مری (بیوپسی) برداشته می‌شود. نمونه برای بررسی‌های بیشتر به آزمایشگاه ارسال خواهد شد.

تصویربرداری اشعه ایکس باریم (Barium X-ray)

در این تست با استفاده از باریم و اشعه ایکس، تصاویری از دستگاه گوارش در اختیار پزشک قرار خواهد گرفت. برای انجام تست باریم لازم است به مدت ۸ ساعت ناشتا باشید. متخصص به شما یک محلول باریم برای نوشیدن می‌دهد، احتمالا طعم آن را دوست نخواهید داشت. سپس در حالیکه روی میز اشعه ایکس قرار دارید، رادیولوژیست تصویر برداری اشعه ایکس را شروع خواهد کرد.

پس از انجام تست باریم بهتر است آب و مایعات فراوان بنوشید تا باریم به طور کامل دفع شود، در غیر اینصورت احتمالا دچار یبوست می‌شوید.

التهاب مری چگونه درمان می‌شود؟

درمان التهاب مری با توجه به علت آن انجام می‌شود:

شیوه‌های درمان رفلاکس ازوفاژیت (Reflux esophagitis)

● درمان‌های بدون نسخه مانند آنتی اسیدها که تولید اسید را کاهش می‌دهند و داروهای مهارکننده‌های پمپ پروتون که تولید اسید معده را مسدود می‌کنند.

● داروهای نسخه‌ای قوی

● جراحی. اگر داروی التهاب مری برای درمان کافی نباشد، از جراحی استفاده خواهد شد. در این حالت حلقه‌ای کوچک از جنس تیتانیوم مغناطیسی در محل اتصال مری به معده قرار داده می‌شود. این کار اسفنکتر تحتانی مری را تقویت کرده و از رفلاکس اسید معده جلوگیری می‌کند.

شیوه‌های درمان ازوفاژیت ائوزینوفیلی (EVE)

از آنجا که آلرژی مهمترین دلیل این نوع التهاب مری است، دور ماندن از آلرژن‌ها اولین و موثرترین راه برای درمان به‌شمار می‌رود. در کنار آن پزشکان مصرف برخی داروها را نیز پیشنهاد خواهند کرد.

ازوفاژیت ائوزینوفیلی (EVE) چگونه درمان می‌شود؟
ازوفاژیت ائوزینوفیلی (EVE) چگونه درمان می‌شود؟

شیوه‌های درمان التهاب مری دارویی (ازوفاژیت دارویی)

علت بروز این نوع التهاب مری دارو است، به همین دلیل قطع داروی مورد نظر برای درمان بیماری مورد توجه قرار می‌گیرد. در چنین شرایطی پزشک از داروهای جایگزین استفاده خواهد کرد. همچنین از شما می خواهد تا هنگام مصرف دارو به اندازه کافی آب بنوشید.

شیوه‌های درمان ازوفاژیت عفونی

با توجه به علت عفونت متخصص گوارش از دارو برای کنترل بیماری استفاده می‌کند. عفونت می‌تواند عامل باکتریایی، ویروسی و قارچی داشته باشد.

درمان خانگی التهاب مری چیست؟

در درمان خانگی التهاب مری با توجه به نوع و علت آن توصیه می‌شود، سبک زندگی سالمی را در پیش بگیرید:

● از خوردن غذاهای محرک که باعث رفلاکس معده می‌شوند، خودداری کنید.

● سیگار نکشید.

● بلافاصله پس از غذا خوردن، نخوابید و دراز نکشید.

● مواد غذایی و غیر غذایی که به آن حساسیت دارید را شناسایی کنید.

● اگر از رفلاکس معده رنج می‌برید، هنگام خوابیدن در وضعیت صحیح قرار بگیرید.

برای مشاوره آنلاین با متخصص گوارش چکار کنم؟

برای مشاوره آنلاین با متخصص گوارش، غدد، زنان و زایمان، کودکان، دکتر ارتوپد و… استفاده از خدمات آنلاین سلامت درمانکده به شما پیشنهاد می‌شود. درمانکده مرکز درمانی نیست؛ بلکه با پزشکان متخصص در سراسر استان تهران همکاری دارد. با مراجعه به سایت این مجموعه به راحتی و در کوتاه‌ترین زمان می‌توانید از پزشک متخصص نوبت آنلاین بگیرید و مشاوره آنلاین داشته باشید.