فیلترینگ و اختلالات مداوم در گوگل ادز، حیاتیترین ابزار بازاریابی دیجیتال در جهان، بسیاری از کسبوکارهای کوچک و متوسط ایران را به مرز نابودی کشانده است. این ابزار که یکی از اصلیترین کانالهای جذب مشتری و رشد برند محسوب میشود، اکنون به یکی از جدیترین تهدیدها برای اکوسیستم استارتاپی ایران تبدیل شده است.
افت شدید کیفیت تبلیغات در پی فیلترینگ گوگل ادز
به گفتهی آرمان باباگل، مدیرعامل آژانس تبلیغات آنلاین جیمکسادز، با وجود بازگشت نسبی اینترنت بینالمللی، وضعیت Google Ads هیچگاه به شرایط قبل بازنگشته است. او معتقد است که این اختلالها موجب شده کیفیت تبلیغات تنها به حدود یکچهارم گذشته برسد.
بهطور مثال اگر پیشتر یک شرکت ایرانی با صرف یک میلیون واحد بودجه تبلیغاتی در گوگل ادز میتوانست مشتریان واقعی جذب کند، امروز تنها حدود ۲۵۰ هزار واحد آن کارایی دارد. این کاهش نه صرفهجویی است و نه مدیریت هزینه، بلکه نشانهی افت مستقیم بازدهی و درآمد شرکتهاست.
وابستگی صنایع مختلف به گوگل ادز
برخلاف تصور عمومی، استفاده از گوگل ادز تنها محدود به فروشگاههای آنلاین یا استارتاپهای کوچک نیست. از شرکتهای بیمه و پلتفرمهای فینتک گرفته تا آژانسهای گردشگری، فروش بلیت، خدمات پزشکی، لندتک و حتی صنایع تأمین کالا و تجهیزات صنعتی، همگی بخش بزرگی از مشتریان خود را از طریق تبلیغات گوگل جذب میکنند. دلیل این امر روشن است: گوگل ادز بالاترین نرخ بازگشت سرمایه (ROI) را در میان تمام روشهای تبلیغاتی دارد و حتی تبلیغات تلویزیونی یا شبکههای اجتماعی به کارایی آن نمیرسند.
افزایش هزینههای بازاریابی و افت نرخ تبدیل
فیلترینگ گوگل ادز موجب چند برابر شدن هزینههای بازاریابی شده است. اختلال در شناسایی کاربران، تغییر مداوم آیپیها و استفاده گسترده از VPN باعث شده نرخ تبدیل کاربر به مشتری واقعی بهشدت کاهش یابد. پیشتر از هر ۱۰ کاربر جذبشده، ۳ نفر به مشتری تبدیل میشدند؛ اما امروز تنها ۱ نفر از هر ۱۰ کاربر به خرید واقعی منجر میشود. این یعنی بخش بزرگی از هزینه تبلیغاتی شرکتها عملاً سوخت میشود.
نبود جایگزین داخلی برای گوگل ادز
به گفته باباگل، سرویسهای داخلی نمیتوانند جایگزینی واقعی برای گوگل ادز باشند؛ زیرا آنها موتور جستوجو نیستند و دادههای گسترده و الگوریتمهای هوشمند گوگل را در اختیار ندارند. این موضوع باعث شده شرکتهای ایرانی در مقایسه با رقبا در کشورهای دیگر، حداقل ۲۰ برابر محدودتر به ابزارهای بازاریابی دیجیتال جهانی دسترسی داشته باشند.
بلاتکلیفی در تصمیمگیری و نبود پاسخگو
یکی از چالشهای اصلی، نبود شفافیت در مرجع تصمیمگیری است. فعالان حوزه دیجیتال میگویند هنگام مراجعه به وزارت ارتباطات، شورای عالی فضای مجازی یا دیگر نهادها، هیچکس مسئولیت فیلترینگ گوگل ادز را برعهده نمیگیرد. این بلاتکلیفی شرایطی ایجاد کرده که نه تنها کسبوکارها آسیب میبینند، بلکه مسیر توسعه اقتصاد دیجیتال ایران نیز مسدود میشود.
هشدار کارشناسان: عادیسازی فیلترینگ خطرناک است
فرهاد بهشتی، مدیر ارشد بازاریابی جاباما، با تاکید بر اینکه «عادیسازی فیلترینگ» بزرگترین خطر برای اکوسیستم استارتاپی است، میگوید:
تصور کنید ورودی اصلی یک پاساژ بسته شود. این دقیقاً همان چیزی است که برای کسبوکارهای کوچک اتفاق افتاده است.
او معتقد است برندهای بزرگتر ممکن است تا حدی با تکیه بر کانالهای دیگر دوام بیاورند؛ اما صدها کسبوکار کوچک که حیات روزمرهشان به ورودی تبلیغات جستوجویی وابسته است، در آستانه نابودی قرار دارند.
اثرات کلان بر اقتصاد دیجیتال ایران
فیلترینگ گوگل ادز نهتنها شرکتها را با کاهش نقدینگی مواجه کرده بلکه تهدیدی جدی برای آیندهی اقتصاد دیجیتال ایران است. کارشناسان هشدار میدهند که ادامه این روند میتواند باعث کوچکشدن پیوسته اکوسیستم استارتاپی و نابودی بسیاری از کسبوکارهای کوچک و متوسط شود.
منبع: fdmagroup ir
