خیلیها هنوز لگو را یک اسباببازی کودکانه میدانند؛ مجموعهای از قطعات رنگی که کودکان را سرگرم میکند. اما دنیای امروز، تصویر دیگری نشان میدهد و منابع تخصصی لگو این تغییر نگرش را به خوبی توضیح دادهاند. لگو طرفداران بسیار زیادی در میان بزرگسالان دارد.
در سالهای اخیر، بزرگسالان سهم بزرگی از مخاطبان لگو را تشکیل دادهاند و با هدفی متفاوت سراغ ساخت میروند: تمرکز، آرامش ذهنی، خلق یک اثر فیزیکی، جمعآوری کلکسیون و حتی بازسازی علاقههای شخصی. بسیاری از بزرگسالان لگو را فقط بهعنوان یادگار کودکی نمیبینند؛ آنها لگو را به یک فعالیت جدی تبدیل میکنند تا بخشی از زمان دیجیتال روزمره را با تجربهای کاملا متفاوت جایگزین کنند. وقتی زمان کار با اسکرینهای موبایل و کامپیوتر بالا میرود، فعالیتی که دست، دقت و صبر را درگیر میکند، ارزش تازهای پیدا میکند.
اگر هنوز هم در زمان مواجهه با یک بزرگسال علاقهمند به لگو، فعال بودن کودک درونش را به او یادآوری میکنید، وقتش رسیده تا از این کلیشهی قدیمی فاصله بگیرید، و با مفهومی جدید آشنا شوید.
یکی از تغییرهای مهم سالهای اخیر، جایگاه تازهی لگو در ذهن مخاطب است. بسیاری از سریهای جدید لگو به طور خاص برای بزرگسالان طراحی شدهاند. این محصولات با تمرکز روی جزئیات، موضوعاتی مانند معماری، هنر و حتی گلها را در بر میگیرند. لگو جامعهی هدف خود را گستردهتر کرده، و کاملا هوشمندانه، در تلاش است تا بزرگسالان را وارد بازی کند.
امروز برخی ستهای لگو بیشتر شبیه به یک پروژهی ساختنی دقیق عمل میکنند تا ابزار بازی. افراد ساعتها یا حتی روزها برای ساخت یک ست لگو زمان میگذارند و در پایان، مدل را بهعنوان یک المان دکوراتیو در خانه یا محل کار قرار میدهند.
همین تغییر کارکرد، مرز میان سرگرمی و خلق اثر را کمرنگ میکند. از این زاویه، لگو به فعالیتهایی مثل پازلهای ساختنی، مدلسازی یا کاردستیهای هنری نزدیک میشود؛ فعالیتهایی که فقط وقتگذرانی نمیخواهند و روی پیشرفت مرحلهبهمرحله و رضایت از تکمیل پروژه تأکید میکنند.
این تغییر نگاه باعث شده فروشگاههای تخصصی لگو در سراسر دنیا، محصولات لگو را نه تنها برای کودکان، که به طور ویژه برای بزرگسالان نیز را عرضه کنند. در فروشگاههای تخصصی لگو مانند دوزشاپ، که محصولات متنوعی از این برند دانمارکی را در دسترس علاقهمندان، قرار میدهند.
سبک زندگی امروز با حجم زیادی از انتشار سریع اخبار، اعلانهای پیدرپی و جابهجایی مداوم میان صفحهنمایشها تعریف میشود. بسیاری از افراد در طول روز بارها توجه خود را از کاری به کار دیگر منتقل میکنند و همین پراکندگی، تمرکز عمیق را دشوار میکند. در چنین فضایی، سرگرمیهایی که ریتم آهستهتر و مسیر مشخص دارند دوباره ارزش پیدا کردهاند.
ساخت لگو دقیقاً در نقطهی مقابل مصرف سریع محتوا قرار میگیرد. فرد برای پیش بردن مدل باید قطعات را پیدا کند، مرحلهها را دنبال کند و با حوصله بخشهای کوچک را کامل سازد. این فرایند، توجه را از جریان بیوقفهی اطلاعات جدا میکند و آن را روی یک فعالیت ملموس متمرکز نگه میدارد.
برخلاف بسیاری از سرگرمیهای دیجیتال که نتیجهی آنها لحظهای و گذراست، ساخت یک مدل فیزیکی زمان میخواهد و پیشرفت را بهصورت تدریجی نشان میدهد. همین مسیر آهسته اما پیوسته، حس پیشرفت واقعی ایجاد میکند و به فرد اجازه میدهد ارتباط عمیقتری با آنچه میسازد برقرار کند. و در نهایت حس پیروزی از تکمیل پروژه، رضایت درونی را به ارمغان میآورد.
به همین دلیل، برخی بزرگسالان لگو را نه فقط یک سرگرمی، بلکه راهی برای بازگشت به تجربههای متمرکز و کمتنش میبینند؛ تجربهای که در آن فرد بهجای مصرف سریع محتوا، با دستهای خود چیزی میسازد و نتیجهی تلاشش را بهطور عینی مشاهده میکند.
در ایران هم نگاه سنتی به لگو آرامآرام تغییر میکند. اگر در گذشته خرید لگو بیشتر محدود و معطوف به کودکان بود، امروز بسیاری از بزرگسالان—بهویژه علاقهمندان به طراحی، معماری، خودرو، سینما یا دکوراسیون— برای بررسی مدلهای مختلف لگو گزینههای بسیار متنوعی در اختیار دارند.
برند LEGO در ایران سابقهای پر فراز و نشیب دارد. از محدودیتهای دسترسی در سالهای بعد از انقلاب تا دورهی طلایی دههی هشتاد. اما در هیچ کدام از این دورهها لگو برای بزرگسالان به اندازهی امروز متنوع نبوده است.
ویدئوهای ساخت و نمایش ستهای لگو در شبکههای اجتماعی، این تغییر نگرش را تقویت میکنند. از طرف دیگر، فشارهای کاری و ذهنی در زندگی شهری، افراد را به سمت فعالیتهایی میبرد که تمرکز عمیق ایجاد کند. ساخت لگو دقیقاً همین تجربه را فراهم میکند: آرام، قابلکنترل و بدون عجله.
تجربهی ساخت بهطور مستقیم به کیفیت وابسته است. دقت در طراحی، هماهنگی رنگها، استحکام اتصال قطعات و وضوح دفترچهی راهنما، رضایت سازنده را بالا میبرد و روند ساخت را روانتر میکند. این جزئیات هنگام انتخاب یک ست لگو مناسب، اهمیت زیادی دارد.
وقتی قطعات بدون لقی یا فشار اضافی به هم چفت میشوند، ذهن سازنده به جای درگیری با خطاهای مکانیکی، روی مسیر ساخت تمرکز میکند. این موضوع برای بزرگسالانی که آرامش و تمرکز را هدف میگیرند اهمیت بیشتری دارد. به عبارت دیگر کیفیت فقط به نتیجهی نهایی محدود نمیشود.
جامعهی طرفداران لگو، برای لذت ساخت از اصطلاح Satisfying build استفاده میکنند. این عبارت اشارهی مستقیم به کیفیت قطعات و سیستم بینظیر اتصال آنها دارد. این سیستم و کیفیت تنها در انحصار LEGO است و برای سالها پایدار و ثابت مانده است.
بزرگسالان برای چند دلیل مشخص جذب لگو میشوند:
نیاز به فعالیت غیر دیجیتال: بسیاری زمان زیادی را با موبایل و کامپیوتر میگذرانند؛ ساخت لگو به آنها کمک میکند تعادل ایجاد کنند.
حس پیشرفت ملموس: مشاهدهی مراحل ساخت و تکمیل تدریجی سازهای که در ابتدا وجود نداشته، لذتبخش است.
چالش کنترل شده: لگو مسیر روشنی دارد. پیچیدگی ساخت، حتی در ستهای بزرگ با تعداد قطعات بیشتر، به معنای بن بست و توقف فرآیند نیست.
حس مالکیت بر یک اثر: ساخت یک مدل پیچیده احساس «من این را ساختهام» را تقویت میکند.
کاربرد دکوراتیو مدلها: بسیاری از ستهای لگو با اصلاح Display Model شناخته میشوند. این ستها میتوانند به عنوان المانهای دکوراتیو استفاده شوند.
ترکیب دنیای فرانچایزهای محبوب با لگو: لگو محصولات متنوعی با تمهایی مانند هریپاتر، استاروارز، دیزنی، وانپیس، بتمن و … دارد. ترکیب لگو با این فرانچایزها برای بسیاری از علاقمندان بزرگسال لگو جذاب است.
ساخت مرحلهبهمرحله، تمرکز را افزایش و پراکندگی ذهن را کاهش میدهد. این یک فعالیت ذهنی واقعی با همکاری دستها است. چیزی که لگو به آن «فکر کردن با دست» میگوید.
این نوع تمرکز هدفمند، یعنی به جای فکر کردن همزمان به چند موضوع، تمام توجه معطوف انجام یک فعالیت باشد. نتیجهی این وضعیت معمولاً کاهش خستگی ذهنی و شکلگیری حس آرامش پس از پایان کار است.
علاوه بر این، تکمیل یک پروژهی چندساعته، حس کارآمدی شخصی را تقویت میکند.
اگر کسی میخواهد تازه شروع کند، انتخاب اولین مدل نقش مهمی در شکلگیری تجربهی اولیه دارد:
سطح پیچیدگی متعادل: مدل خیلی ساده چالش ایجاد نمیکند و مدل خیلی پیچیده ممکن است فرد را خسته کند.
ارتباط با علاقهی شخصی: وقتی موضوع مدل با علاقهی فرد همراستا باشد، انگیزهی ادامهی ساخت بالا میرود.
برای انتخاب اولین لگو، توجه به همین دو نکته کافی است. چیزی را انتخاب کنید که دوستش دارید. از ستهای سادهتر شروع کنید و به مرور ستهای لگو پیچیدهتر را دست بگیرید. تنوع ستهای لگو به قدری زیاد است که بدون شک در میان آنها، انتخابی منطبق با سلیقهی شما پیدا میشود.
لگو در سالهای اخیر از «اسباببازی» فاصله گرفته و به تجربهای برای ساخت، تمرکز ذهنی و خلق نتیجهی واقعی تبدیل شده است. استقبال بزرگسالان در سالهای اخیر هم نشان میدهد بسیاری به فعالیتهای ذهنی آرامشبخش و مرحلهمحور نیاز دارند. برای خیلیها، بازگشت به لگو بازگشت به گذشته نیست؛ آنها یک شکل تازه از سرگرمی را انتخاب میکنند که میان دقت، خلاقیت و آرامش تعادل میسازد.
