تهیه شده توسط علی اکبر حسنوند از منابع گاردین. اروپا بدون روتوش
رئیس جمهور صربستان در پرونده «گردشگری تک تیراندازان» سارایوو با شکایت قانونی روبرو است
ادعاهای میلان، الکساندر ووچیچ را به تیراندازی به غیرنظامیان در پایتخت بوسنی در دهه ۱۹۹۰ توسط ایتالیاییها و دیگران مرتبط میکند

لورنزو تندو در تریسته و آنجلا جیوفریدا در رم. جمعه ۲۱ نوامبر ۲۰۲۵ ساعت ۰۵:۰۰ به وقت گرینویچ
یک خبرنگار تحقیقی کروات شکایتی را علیه رئیس جمهور صربستان، الکساندر ووچیچ، به دلیل دخالت ادعایی او در ماجرای «سفر به سارایوو» که در آن گفته میشود تک تیراندازان ایتالیا و سایر کشورها برای کشتن غیرنظامیان در طول محاصره چهار ساله شهر در دهه ۱۹۹۰ به پایتخت بوسنی سفر کردهاند، به دادستانهای میلان ارائه کرده است.

هفته گذشته، دادستانهای میلان تحقیقاتی را با هدف شناسایی ایتالیاییهایی که گفته میشود به اتهام قتل عمد با انگیزههای ظالمانه و پست دست داشتهاند، آغاز کردند.
به گفته بازرسان، گروههایی از «گردشگران تک تیرانداز» پس از پرداخت مبالغ هنگفتی به سربازان ارتش رادوان کاراجیچ - رهبر سابق صربهای بوسنی که در سال ۲۰۱۶ به جرم نسلکشی و سایر جنایات علیه بشریت مجرم شناخته شد - برای انتقال به تپههای اطراف سارایوو و تیراندازی به مردم برای لذت بردن، در این کشتارهای جمعی شرکت داشتهاند.
بیش از ۱۰ هزار نفر در سارایوو بین سالهای ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۶ در اثر گلولهباران و تیراندازی تکتیراندازان کشته شدند که طولانیترین محاصره در تاریخ مدرن، پس از اعلام استقلال بوسنی و هرزگوین از یوگسلاوی بود.
تکتیراندازان شاید ترسناکترین عنصر زندگی تحت محاصره در سارایوو بودند، زیرا آنها بیهدف مردم را در خیابانها، از جمله کودکان، مورد حمله قرار میدادند.
این تحقیقات از شکایت قانونی ارائه شده توسط اتزیو گاوازنی، نویسنده ساکن میلان که شواهدی در مورد این ادعاها جمعآوری کرده بود، و همچنین گزارشی که توسط شهردار سابق سارایوو، بنجامینا کاریچ، به دادستانها ارسال شده بود، سرچشمه گرفت.
گاازنی گفت که او ابتدا گزارشهایی در مورد گردشگران تکتیرانداز ادعایی را در مطبوعات ایتالیا در دهه ۱۹۹۰ خوانده بود، اما تا زمانی که مستند «سفر به سارایوو»، ساخته میران زوپانیچ، کارگردان اسلوونیایی در سال ۲۰۲۲ را تماشا نکرده بود، تحقیقات بیشتر را آغاز نکرد.

روز چهارشنبه، روزنامه نگار تحقیقی، دوماگوی مارگتیچ، شکایت خود را علیه ووچیچ به دادستانهایی که در حال بررسی این پرونده هستند، ارائه کرد.
همانطور که در سارایوو گزارش شده است، در روزهای اخیر، مارگتیچ شواهدی را در رسانههای اجتماعی منتشر کرد مبنی بر اینکه ووچیچ، که در آن زمان یک داوطلب جوان بود، در یکی از پستهای نظامی سارایوو حضور داشته است، جایی که به گفته شاهدان، شهروندان خارجی و واحدهای ملیگرای افراطی صرب در حال تیراندازی و کشتن غیرنظامیان در آنچه که به عنوان یک «سافاری توریستی» وحشتناک توصیف شده است، بودهاند.
نیکولا بریگیدا، وکیلی که به گاوازنی در آمادهسازی پروندهاش کمک کرد، گفت: «شواهد جمعآوریشده پس از تحقیقات طولانی [توسط گاوازنی] به خوبی اثبات شده است و میتواند منجر به تحقیقات جدی برای شناسایی مجرمان شود. همچنین گزارش شهردار سابق سارایوو وجود دارد.»

گاوزنی ادعا کرد که «بسیاری، بسیاری، بسیاری از ایتالیاییها» بدون ارائه رقم، ادعا میکنند که درگیر بودهاند. «آلمانیها، فرانسویها، انگلیسیها... افرادی از تمام کشورهای غربی بودند که مبالغ هنگفتی پول پرداختند تا به آنجا برده شوند تا غیرنظامیان را به رگبار ببندند.»
او افزود: «هیچ انگیزه سیاسی یا مذهبی وجود نداشت. آنها افراد ثروتمندی بودند که برای تفریح و رضایت شخصی به آنجا رفته بودند. ما در مورد افرادی صحبت میکنیم که عاشق اسلحه هستند و شاید به میدانهای تیراندازی یا سافاری در آفریقا بروند.»
گاواتزنی ادعا کرد که مظنونین ایتالیایی در شهر شمالی تریسته ملاقات میکردند و به بلگراد سفر میکردند، جایی که سربازان صرب بوسنی آنها را تا تپههای سارایوو همراهی میکردند.
او گفت: «ترافیکی از گردشگران جنگی وجود داشت که برای تیراندازی به مردم به آنجا رفته بودند. من آن را بیتفاوتی نسبت به شر مینامم.»

ووچیچ هنوز در مورد این ادعاها اظهار نظری نکرده و بلافاصله به درخواست گاردین پاسخ نداده است [به پاورقی مراجعه کنید]. با این حال، شایعاتی در مورد دوران حضور او در سارایوو سالهاست که منتشر میشود.
رئیس جمهور صربستان در مصاحبهای در سال ۲۰۲۱ با یک کانال تلویزیونی بوسنیایی، صراحتاً هرگونه شلیک به شهر محاصره شده را تکذیب کرد و این ادعاها را دستکاری سیاسی ریشه در لفاظیهای ملیگرایانه دوران جوانی خود و تعادل شکننده قدرت در منطقه توصیف کرد.
پاورقی در تاریخ ۲۴ نوامبر ۲۰۲۵ اضافه شد: پس از انتشار، بیانیهای از طرف رئیس جمهور ووچیچ دریافت شد که میگفت، در اواخر ۱۹۹۲ و اوایل ۱۹۹۳، او منحصراً به عنوان روزنامهنگار تلویزیونی و مترجم، با یک مأموریت حرفهای کاملاً تعریفشده و بدون هیچ گونه تماسی با ساختارهای نظامی یا فعالیتهای عملیاتی، در پاله (نزدیک سارایوو) اقامت داشته است. تنها سفر بعدی او به منطقه وسیعتر سارایوو در سال ۱۹۹۴ رخ داد، بدون هیچ گونه دخالتی در هیچ عملیات امنیتی یا نظامی.