افترا در اصطلاح حقوقی به معنای نسبت دادن جرم یا عمل خلافی به فردی به شکلی دروغین و غیرواقعی است.
این مفهوم یکی از جرایم مهم در حوزه حقوق کیفری است و زمانی تحقق مییابد که فردی، با علم و آگاهی کامل از نادرستی و کذب بودن ادعای خود، اتهامی را به دیگری نسبت دهد.
در این حالت، فرد مرتکب، بهطور عمدی و با سوءنیت اقدام به بیان یا انتشار ادعایی میکند که میداند صحت ندارد، اما هدف او از این کار، آسیب رساندن به حیثیت، اعتبار و شخصیت فرد مورد اتهام است.
افترا میتواند اشکال مختلفی به خود بگیرد، از جمله نسبت دادن ارتکاب جرمی مانند سرقت، قتل، اختلاس و یا هر نوع رفتار غیرقانونی و غیر اخلاقی دیگری به فردی که در واقع مرتکب آن نشده است.
این اقدام نه تنها میتواند باعث آسیب دیدن اعتبار اجتماعی و حرفهای فرد مورد نظر شود، بلکه در بسیاری از موارد، عواقب روانی و اجتماعی شدیدی برای او به همراه دارد.
برای مثال، ممکن است فردی که به ناحق متهم به ارتکاب جرمی شده است، با از دست دادن موقعیت شغلی یا اجتماعی خود مواجه شود، یا از نظر روانی دچار استرس، افسردگی و اضطراب گردد.
در نظامهای حقوقی مختلف، افترا به عنوان یک جرم قابل مجازات تلقی میشود. بسته به شدت و گستردگی تأثیرات این جرم، مجازاتهای مختلفی برای آن در نظر گرفته میشود که میتواند شامل جریمههای مالی، محکومیت به حبس و یا حتی اعاده حیثیت عمومی برای فرد آسیبدیده باشد.
همچنین، در برخی از کشورها، فرد متهم به افترا ممکن است ملزم به عذرخواهی رسمی و جبران خسارت نیز بشود.
به طور کلی، افترا از جمله جرایمی است که با هدف حفاظت از حقوق و آزادیهای فردی، به ویژه حق برخورداری از حیثیت و اعتبار، در نظامهای حقوقی تعریف و اجرا میشود.
برخورد قانونی با این جرم، به منظور جلوگیری از انتشار اطلاعات نادرست و تخریب شخصیت افراد، از اهمیت ویژهای برخوردار است و به عنوان یکی از ابزارهای حفظ نظم و امنیت اجتماعی محسوب میشود.
