بر طبق ماده 4 قانون آیین دادرسی کیفری اصل بر برائت است یعنی علی الاصول هیچ فردی مجرم نیست مگر اینکه فرد دیگری که ادعا می کند دیگری مجرم است بتواند اثبات نماید یعنی فرد مجرم نباید ثابت که جرمی انجام نداده بلکه فردی که به وی اتهام زده باید ثابت کند آن فرد متهم مرتکب جرم شده است و اگر نتوانست اتهام را اثبات کند ، متهم می تواند اقدام به اعاده حیثیت نماید .
2- حق دسترسی به وکیل ، فرد متهم باید هر وقت که در طول مراحل دادرسی خواست بتواند به وکیل دسترسی پیدا کند این حق دسترسی به وکیل از جمله تلفن به وکیل ، تلفن به پزشک و غیره نیز می باشد .
3- حق آگاهی از موضوع اتهام و دلایلی که آن اتهام به وی زده شده است به عبارت دیگر متهم باید اطلاع پیدا کند .
4- به موجب ماده 7 قانون آیین دادرسی کیفری متهم از کلیه حقوق شهروندی برخوردار می باشد و ظابطان دادگستری و مقامات قضایی و سایر اشخاصی که در طول فرآیند دادرسی مداخله می کنند مکلف هستند این حقوق را رعایت کنند یعنی متهم نباید تحقیر و شکنجه و آزار و اذیت شود .
5- متهم حق دارد در تمامی مراحل دادرسی به قرار بازداشت و سایر قرارهای صادره از جمله قرارهای تامین و . . . اعتراض نماید .
6- رسیدگی به پرونده متهم باید علنی باشد تا حقوق متهم نقض نشود .
7- هیچ فردی را نمی تواند در خصوص یک موضوع دو بار محاکمه کرد .
8- از دیگر حقوق متهم این است که بر طبق ماده 3 قانون آیین دادرسی کیفری ، مراجع قضايي بايد با بي طرفي و استقلال كامل به اتهام انتسابي به اشخاص در كوتاه ترين مهلت ممكن ، رسيدگي و تصميم مقتضي اتخاذ نمايند و از هر اقدامي كه باعث ايجاد اختلال يا طولاني شدن فرآيند دادرسي كيفري ميشود ، جلوگيري كنند .
مواردی که در بالا بدان اشاره شد از برخی از حقوقی است که در دعاوی کیفری و در طول رسیدگی به پرونده متهم دارای می باشد در صورتی که قانونگذار اصولی از قانون اساسی از جمله منع شکنجه و غیره را نیز بیان کرده است .
لازم به ذکر است که نه تنها متهم دارای حقوقی است که موظف به رعایت آن هستیم بلکه شاکی نیز دارای حقوقی است که باید رعایت شود در واقع سعی بر این است که اصول دادرسی عادلانه و منصفانه بین طرفین رعایت و اجرا شود .
