تست ورزش قلب یکی از روشهای تشخیصی مهم برای ارزیابی عملکرد قلب و عروق در هنگام فعالیت فیزیکی است. این تست به پزشکان کمک میکند تا مشکلاتی مانند بیماری عروق کرونر آریتمی قلبی و میزان تحمل فعالیت بدنی را بررسی کنند. انجام این تست معمولاً برای بیمارانی توصیه میشود که علائمی مانند درد قفسه سینه تنگی نفس یا سرگیجه دارند.(منبع: کلینیک آریتمی توانیر)
اگر برایتان تست ورزش تجویز شده یا جواب آن را در دست دارید اما از اعداد و اصطلاحاتش چیزی نمیفهمید، نگران نباشید. در این مطلب، به زبان ساده به بررسی جواب تست ورزش و نحوه تفسیر آن میپردازیم.
پزشکان معمولاً تست ورزش را برای بیمارانی تجویز میکنند که:
درد قفسه سینه مبهم دارند
مشکوک به بیماریهای عروق کرونر هستند
دچار تنگی نفس غیرقابلتوجیه میشوند
نیاز به ارزیابی تحمل فعالیت فیزیکی دارند (مثلاً قبل از عمل جراحی)
تفسیر نتایج تست ورزش نیازمند توجه به چندین عامل کلیدی است. ابتدا، پزشکان باید به حداکثر ضربان قلب و سطح فعالیت فرد توجه کنند؛ مقایسه این مقادیر با استانداردهای مناسب، میتواند نشانهای از سلامت قلبی عروقی باشد.(منبع:کلینیک آریتمی توانیر)
تست ورزش در واقع عملکرد قلب هنگام فعالیت بدنی (مانند دویدن روی تردمیل یا رکاب زدن روی دوچرخه) را بررسی میکند. در طول تست، پارامترهایی مثل:
ضربان قلب
ریتم قلب (نوار قلب یا ECG)
فشار خون
علائم بالینی بیمار (مثل تنگی نفس یا درد قفسه سینه)
بررسی میشود.
در برگه جواب تست ورزش، معمولاً چند بخش دیده میشود. در ادامه، مهمترین اجزا را با توضیح ساده بررسی میکنیم.
این عدد نشان میدهد که در حین ورزش، قلب شما با چه سرعتی تپیده است. فرمول کلی محاسبه حداکثر ضربان قلب: 220 - سن شما = حداکثر تعداد ضربان قلب
رسیدن به حداقل 85٪ از این عدد به معنای انجام تست مناسب و قابل تفسیر است.
MET مخفف Metabolic Equivalent است و نشان میدهد بدن شما چقدر توان فعالیت فیزیکی داشته. عدد بالاتر نشاندهنده عملکرد بهتر قلبی است. برای مثال:
کمتر از 5 METs: ضعیف
5 تا 8 METs: متوسط
بیش از 10 METs: خوب
یکی از مهمترین بخشهای گزارش، بررسی نوار قلب حین ورزش است. افت یا بالا رفتن بخش ST در ECG ممکن است نشاندهنده کمخونی عضله قلب (ایسکمی) باشد. مثلاً:
افت ST بیش از 1 میلیمتر در لیدهای خاص → مشکوک به بیماری عروق کرونر
در تست ورزش ثبت میشود که آیا شما حین ورزش دچار درد قفسه سینه، تنگی نفس، سرگیجه یا افت فشار شدهاید یا خیر. وجود این علائم میتواند نشاندهنده مشکل قلبی باشد.
پاسخ نرمال این است که فشار خون سیستولیک در حین ورزش افزایش یابد. کاهش فشار خون یا پاسخ غیرطبیعی ممکن است علامت اختلالات مهم باشد.
چطور جواب تست ورزش را ارزیابی کنیم؟
در نهایت، پزشک متخصص با درنظر گرفتن همه پارامترهای بالا و شرایط بالینی شما، یکی از نتایج زیر را اعلام میکند:
تست منفی برای ایسکمی: نشانه خوب، احتمال مشکل کرونری پایین است.
تست مشکوک: نیاز به بررسیهای بیشتر مثل اسکن هستهای یا آنژیوگرافی دارد.
تست مثبت برای ایسکمی: احتمال تنگی عروق کرونری بالاست.
گاهی نتیجه تست ورزش تحت تأثیر عوامل غیردلخواه تغییر میکند، از جمله:
مصرف داروهای قلبی (مثل بتابلوکرها)
اضطراب یا ترس از انجام تست
نرسیدن به ضربان قلب هدف
برای درک بهتر، به نمونه خلاصهشده زیر دقت کنید:
بیمار ۵۵ ساله مرد
حداکثر ضربان: ۱۴۵ (۸۹٪ از ضربان هدف)
METs: ۹.۵
افت ST: ۱.۵ میلیمتر در لید V5
علائم: درد قفسه سینه خفیف
تفسیر: تست مشکوک به ایسکمی، توصیه به اسکن قلب
چه زمانی به تستهای تکمیلی نیاز است؟
گاهی جواب تست ورزش واضح نیست یا علائمی در تست ظاهر میشود که نیاز به بررسی بیشتر دارد.
اگر در گزارش تست ورزش یکی از موارد زیر ذکر شده باشد، نیاز به پیگیری جدیتری وجود دارد:
افت ST قابلتوجه
علائم شدید بالینی
عدم تحمل ورزش
پاسخ غیرنرمال فشار خون
در این موارد ممکن است پزشک تصمیم به بررسی بیشتر با آنژیو یا دارودرمانی بگیرد.
با دانستن نتیجه، قدم بعدی چیست؟ 💡
اگر جواب تست ورزش شما نرمال است، معمولاً جای نگرانی نیست. اما این به معنای حذف همه عوامل خطر نیست. همچنان باید:
رژیم غذایی سالم داشته باشید
ورزش منظم کنید
فشار خون و قند خود را کنترل نمایید
معاینه منظم قلب داشته باشید
و اگر تست مثبت یا مشکوک بود، بهتر است با مشورت پزشک متخصص قلب، مسیر درمان یا بررسیهای بعدی را پی بگیرید.
