درد بیضه در نوجوانان موضوعی است که هم برای خود فرد و هم برای والدین او میتواند نگرانکننده باشد. بسیاری از نوجوانان به دلیل خجالت یا ترس، این درد را پنهان میکنند؛ در حالی که گاهی علت آن ساده و گذراست و گاهی میتواند یک وضعیت اورژانسی باشد که نیاز به اقدام فوری دارد. شناخت علت درد بیضه در نوجوانان کمک میکند تا بین یک درد موقتی و یک مشکل جدی تفاوت قائل شویم و در زمان مناسب به پزشک مراجعه کنیم.
بیضهها بخشی از دستگاه تناسلی مردان هستند که در کیسهای به نام اسکروتوم قرار دارند و مسئول تولید اسپرم و هورمون تستوسترون هستند. به دلیل حساسیت بالا و خونرسانی ویژه این ناحیه، هرگونه اختلال در جریان خون، التهاب یا ضربه میتواند باعث درد شود. در ادامه، مهمترین دلایل درد بیضه در نوجوانان را بررسی میکنیم. (منبع: وبسایت دکتر فرشاد نامداری | https://drnamdari.com/درد-بیضه-ی-چپ-ناشی-از-چیست؟-درمان-درد-بی/ )
پیچخوردگی بیضه (تورشن بیضه)؛ یک وضعیت اورژانسی
یکی از مهمترین و خطرناکترین علتهای درد بیضه در نوجوانان، پیچخوردگی بیضه است که در پزشکی با نام Testicular torsion شناخته میشود. این مشکل زمانی رخ میدهد که طناب اسپرماتیک (ساختاری که خون را به بیضه میرساند) به دور خود میچرخد و جریان خون بیضه قطع میشود.
علائم تورشن بیضه
درد ناگهانی و شدید در یک بیضه
تورم و قرمزی کیسه بیضه
بالا رفتن بیضه در سمت درگیر
تهوع و استفراغ
درد شکم
این حالت بیشتر در نوجوانان ۱۲ تا ۱۸ سال دیده میشود و معمولا به صورت ناگهانی، حتی هنگام خواب، اتفاق میافتد. نکته بسیار مهم این است که اگر جریان خون ظرف چند ساعت اول برنگردد، ممکن است بافت بیضه آسیب دائمی ببیند و حتی نیاز به جراحی اورژانسی پیدا کند. بنابراین هر درد شدید و ناگهانی بیضه در نوجوانان باید جدی گرفته شود.
عفونت و التهاب بیضه یا اپیدیدیم
یکی دیگر از علل شایع درد بیضه در نوجوانان، التهاب و عفونت است. این مشکل میتواند شامل التهاب اپیدیدیم (لوله پشت بیضه که اسپرم در آن ذخیره میشود) یا التهاب خود بیضه باشد.
در پزشکی، التهاب اپیدیدیم با نام Epididymitis شناخته میشود و التهاب بیضه نیز ممکن است به دنبال بیماریهایی مانند Mumps رخ دهد.
علائم عفونت بیضه
درد تدریجی که طی چند ساعت یا چند روز بدتر میشود
تورم و حساسیت موضعی
تب
سوزش هنگام ادرار
گاهی ترشح از مجرای ادراری
در نوجوانانی که فعالیت جنسی دارند، برخی عفونتهای منتقلشونده از راه تماس جنسی میتوانند عامل التهاب باشند. در نوجوانان کمسنتر، عفونت ادراری یا انتشار ویروسها میتواند علت باشد. درمان معمولا شامل داروهای ضدالتهاب و در صورت وجود عفونت باکتریایی، آنتیبیوتیک است. تشخیص و درمان بهموقع مانع از بروز عوارض بعدی میشود.
ضربه، فعالیت ورزشی و آسیب فیزیکی
نوجوانان به دلیل تحرک بالا بیشتر در معرض آسیبهای ورزشی هستند. فوتبال، دوچرخهسواری، ورزشهای رزمی و حتی بازیهای روزمره میتوانند باعث ضربه مستقیم به بیضه شوند. از آنجا که بیضهها خارج از حفره شکمی قرار دارند، در برابر ضربه حساس هستند.
ویژگیهای درد ناشی از ضربه
شروع درد بلافاصله پس از برخورد
احتمال کبودی یا تورم
درد شدید اولیه که به تدریج کاهش مییابد
در بیشتر موارد، درد ناشی از ضربه طی یک تا دو روز بهتر میشود. استفاده از کمپرس سرد و استراحت میتواند کمککننده باشد. اما اگر درد شدید باقی بماند، تورم افزایش پیدا کند یا حالت تهوع ایجاد شود، باید احتمال پیچخوردگی یا آسیب جدیتر بررسی شود.
واریکوسل، فتق و سایر علل مزمن
برخی علتهای درد بیضه در نوجوانان به صورت مزمن و خفیف ظاهر میشوند و بیشتر به شکل احساس سنگینی یا ناراحتی مبهم هستند.
واریکوسل
واریکوسل به گشاد شدن وریدهای اطراف بیضه گفته میشود که در پزشکی با نام Varicocele شناخته میشود. این مشکل معمولا در سمت چپ شایعتر است و میتواند باعث احساس سنگینی، درد خفیف یا در برخی موارد کاهش رشد بیضه در نوجوانان شود.
ویژگیهای درد واریکوسل:
افزایش درد با ایستادن طولانی
کاهش درد هنگام دراز کشیدن
احساس کشیدگی یا فشار
فتق کشاله ران
گاهی بخشی از روده از دیواره شکم بیرون میزند و وارد کانال کشاله ران میشود. این وضعیت در پزشکی با نام Inguinal hernia شناخته میشود. در این حالت ممکن است درد در کشاله ران یا حتی بیضه احساس شود.
علائم احتمالی فتق:
برجستگی قابل مشاهده در کشاله ران
تشدید درد هنگام سرفه یا زور زدن
احساس فشار یا سنگینی در بیضه
درد ارجاعی
گاهی منبع درد در جای دیگری از بدن است، اما در بیضه احساس میشود. مشکلات کلیه، حالب یا حتی ستون فقرات کمری میتوانند باعث انتشار درد به بیضه شوند. در این موارد معمولا علائم دیگری مانند درد پهلو یا مشکلات ادراری نیز وجود دارد.
چه زمانی مراجعه فوری لازم است؟
در نوجوانان، درد بیضه هرگز نباید نادیده گرفته شود. مراجعه فوری ضروری است اگر:
درد ناگهانی و شدید باشد
تورم سریع ایجاد شود
تهوع یا استفراغ وجود داشته باشد
تب بالا همراه درد باشد
درد بیش از یک روز ادامه پیدا کند
پزشک معمولا با معاینه فیزیکی و در صورت نیاز سونوگرافی داپلر، جریان خون بیضه را بررسی میکند تا علت دقیق مشخص شود.
جمعبندی
علت درد بیضه در نوجوانان میتواند از یک ضربه ساده ورزشی تا یک وضعیت اورژانسی مانند پیچخوردگی بیضه متفاوت باشد. عفونتها، التهاب اپیدیدیم، واریکوسل و فتق کشاله ران نیز از دلایل شایع هستند. مهمترین نکته این است که درد ناگهانی و شدید باید فورا بررسی شود تا از آسیب دائمی جلوگیری شود.
آگاهی نوجوانان و والدین درباره علائم هشداردهنده و مراجعه بهموقع به پزشک، نقش مهمی در حفظ سلامت دستگاه تناسلی و پیشگیری از عوارض آینده دارد.