اَپ های ایرانی ، زشت یا ……

این روز ها بازار پیام رسان ها یا همون مسنجر های ایرانی نسبت به همیشه داغ تر شده اما اونجور که باید مثل تلگرام بین مردم ایران جا نیوفتاد و هنوز هم بیشتر مردم از مسنجر های خارجی مثل تلگرام و واتس آپ و ….. استفاده می کنن. بزرگ ترین مشکلی که همه در مورد پیام رسان های ایرانی میگن نبود یا به قولی کمبود امنیت اون هاست. از اونجایی که اطلاعات زیادی در مورد امنیت اپلیکیشن نمی دونم ، راجبش حرف هم نمی زنم. به غیر از امنیت ، بیشترین حرفی که راجب این پیام رسان ها زده میشه راجب ظاهر اونهاست ، چیزی که امروز من می خوام راجبش حرف بزنم. اپلیکیشن های ایرانیی که ظاهر و رابط کاربری خوب و درستی ( UI/UX ) داشته باشن خیلی کم پیدا می شن. ولی دلیل این کمبود ها چیست ؟ آیا ما واقعا طراح رابط کاربری خوب تو ایران نداریم ؟

با اومدن ویندوز هشت بود که تمام معادلات طراحی رابط کاربری بهم ریخت. همون ظاهر تر تمیزی که تمام المان های برامده تخت شدن. روز های اول انتشار تعجب همه ی کاربر هارو در بر داشت. چیزی که به نظر میومد باعث شکست مایکروسافت باشه ، تبدیل به برگ برنده مایکروسافت شد. البته قبول دارم که ویندوز هشت به دلیل کمبود ها و جا به جا شدن بسیاری از امکانات شکست خورد. اما از لحاظ طراحی برنده ای تمام و عیار است. ممکنه خیلی از کسایی که مایکروسافت رو قبول ندارن  با این حرف من کاملا مخالف باشن. من کاملا قبول دارم که مایکروسافت در سرویس هاش کاستی های زیادی داره و به قول خیلی ها به کاربر هاش اهمیت زیادی نمیده اما بحث من اینجا تنها طراحیه محصول هستش ، چیزی که مایکروسافت هیچوقت کمبود نداشته و میشه گفت همیشه جزو بهترین ها و اولین ها بوده. زبان متریال دیزاین گوگل ، طراحی ای او اس ۷ به بعد و …… مدیون انقلاب مایکروسافت توی ویندوز هشت هستن ، انقلابی که باعث شکست خود مایکروسافت شد اما دنیای طراحی رو پیروز کرد.

UI چیه ؟ UX چیه ؟ اصلا فرقشون چیه ؟

ux/ui
ux/ui

.UX

مطمعا خیلی از شما ها میدونید UX یا همون (user experience) چیه ، اما مسلما خیلی ها هم نمیدونن ، پس من یه توضیح کوچیک راجبش به شما میدم و بعد میرم سراغ UI و بعد هم میرم سراغ اصل ماجرا ، به طور کلی ترجمه واژه user experience میشه تجربه کاربر و واژه کاملا گویای مفهوم موضوع هستش. اینکه چه دکمه ای کجا باشه و چه متنی کجا نوشته بشه یا اینکه اصلا نوشته بشه یا نشه همه و همه جزو UX هستن.

.UI

و اما UI ، واژه UI مخفف شده دو کلمه ی user interface هستش . ترجمه ی این دو واژه میشه رابط کاربری ، دقیقا مثل تجربه کاربری واژه ی رابط کاربری هم خودش رو کامل توضیح میده. UI موضوعاتی شامل اینکه چی چه شکلی باشه میشه. مثل اینکه فلان دکمه گرد باشه یا مربع ، سایه داشته باشه یا نداشته باشه و …….

.فرقشون چیه؟ و اینکه چرا همیشه کنار هم میان ؟

خوب میشه گفت با توضیحات بالا کاملا معلوم شد فرقشون چیه ، اما پس چرا این دو تا ، همیشه با هم و کنار هم میان یا اینکه چرا بیشتر مواقع یک نفر روی هر دوی اینها کار می کنه ؟ تجربه کاربری و رابط کاربری ارتباط تنگاتنگی با هم دارن و میشه گفت هر کدوم بدون هم خیلی بی معنی میشن. ( اگه با توضیحات من متوجه نشدید پیشنهاد می کنم یه بار دیگه به عکس دوتا سس بالا نگاه کنید) مفهوم UI با UX زمین تا آسمون با هم فرق دارند اما به دلیل وابسته بودنشون به همیشه کنار هم میان. اگه بخوام دقیق تر بهتون بگم  UI از هنر و خلاقیت میاد و UX از منطق میاد.

از راست به چپ یا از چپ به راست

راست به چپ یا چپ به راست
راست به چپ یا چپ به راست

همه ی ما قبول داریم که بیشتر اپلیکیشن های فارسی روی بستر اندروید هستن البته بی دلیل هم نیست ، از فراگیر تر بودن گوشی های اندروید بین مردم گرفته تا برنامه نویسی راحت تر نسبت به بقیه سیستم عامل ها و خیلی دلایل دیگه. اما آمار خیلی بالایی از این اپلیکیشن ها ظاهر چندان دلچسبی ندارن.(البته منظورم اپ های فارسی زبانه) همونطور که اول متن گفتم توی بازار داغ این روز های پیام رسان های فارسی کمتر پیام رسانی پیدا میشه که ظاهر دلچسب و کاربر پسندی داشته باشه ، البته نه تنها پیامرسان ها بلکه بیشتر اپ های فارسی زبان. اما واقعا دلیل این کمبود ها چیست ؟ آیا واقعا طراح خوب و کار درست در ایران نداریم ؟ آیا کد نویس ها نمی تونن طراحی رو پیاده کنن؟ دلیل دلچسب نبودن این اپ ها نه غیر حرفه ای بودن طراح هاست ، نه نا بلد بودن کدنویس ها. زمانی که زبان متریال گوگل معرفی شد با بازخورد های بسیاری خوبی مواجه شد (زمانی که این مطلب رو می نویسم متریال دیزاین ۲ تازه معرفی شده و کامل اجرا نشده ) و طی این سال ها که ازش می گذره کامل تر و بهتر شده و حالا دیگه تبدیل به یه قانون شده برای طراحی. توی سایت MAterial.io تقریبا تمام قوانین و باید و نباید های طراحی متریال نوشته شده و اگه طراح ها به این سایت مراجعه کنن تقریبا هر چیزی که نیاز دارن رو پیدا می کنن. همه ی این هارو گفتم ، با این وجود بزرگ ترین مشکلی که در طراحی متریال (وتفریبا در تمام زبان های طراحی دیگه ) وجود داره نبود توضیحات کافی برای زبان فارسی یا به قولی تمام زبان های از راست به چپ هست. البته که توی سایت متریال توضیحاتی خیلی کم در این مورد وجود داره اما نسبت به زبان های چپ به راست تقریبا صفره و همونطورکه گفتم کافی نیست. به همین دلیله که برای طراحی یک اپلیکیشن فارسی یا همون راست به چپ طراح اپلیکیشن مجبوره تقریبا کل پروژه رو رو خودش از صفر به راستچین تبدیل کنه یا اینکه تو خیلی موارد توی همون استایل چپ به راست از زبان فارسی استفاده کنه. البته که تو این بین اپلیکیشن هایی هستن که خیلی خوب راستچین میشن اما هنوز هم چون چشم کاربر ها با اپ های منظم خارجی آشناست ، اپلیکشن فارسی خوب و کامل دیده نمیشه.

چاره چیست ؟

راستش تا این لحظه که این مطلب رو می نویسم چاره ای برای این مشکل پیدا نشده ( نکردم ) تنها کاری که میشه برای حل این مشکل کرد اینه که طراح زبان طراحی رو از ابتدا تبدیل به راستچین کنه و اونو از اول بسازه اما این کار هم زمان بره و هم اینکه کاربر به ژست های حرکتی زبان های خارجی یا به قولی چپ به راست عادت کرده و نتیجه باز هم میشه اینکه کاربر اپ رو ناکارامد میدونه ، اگر هم که طراح بخواد از ژست های حرکتی به همان شکل چپ به رسات استفاده کنه نتیجه میشه بهم ریختگی المان ها و هزاران مشکل دیگر. به این چه که میرسیم به این فکر میکنم ککه واقعا چاره چیست ؟