دانشمندان مدتها میدانستند که برخی سرطانها علل قابل پیشگیری دارند، اما آمار دقیق و قابل اعتماد کمی در این زمینه موجود بود. در گزارشی که ۳ فوریه در Nature Medicine منتشر شد، تیمی از پژوهشگران آژانس بینالمللی تحقیقات سرطان (IARC) وابسته به سازمان جهانی بهداشت، جامعترین دادهها تا امروز را ارائه کرده است.
این مطالعه ۳۰ عامل خطر را بررسی کرده است؛ عواملی که شامل عادات فردی مانند سیگار و مصرف الکل و همچنین عوامل محیطی مانند آلودگی هوا و عفونتها میشوند.
نتایج نشان میدهد که از نزدیک به ۲۰ میلیون مورد سرطان جدید که در سال ۲۰۲۲ در سراسر جهان رخ داده است، حدود ۳۸٪ ناشی از عوامل قابل پیشگیری بودهاند. با توجه به اینکه برخی عوامل مشکوک به سرطانزایی، مانند برخی مواد نگهدارنده غذایی در این مطالعه لحاظ نشدهاند، پژوهشگران معتقدند رقم واقعی ممکن است کمی بالاتر باشد. این گزارش روشنیبخشترین راهنمای موجود برای سیاستگذاران است تا با اقدامات بهداشت عمومی، میزان ابتلا به سرطان را کاهش دهند.
افراد در مناطق مختلف جهان در معرض ریسکهای متفاوتی قرار دارند، اما دو عامل تقریباً در همه جا برجسته هستند: سیگار و عفونتها.
🚬 سیگار عامل اصلی سرطان در مردان اکثر کشورهای جهان است، به جز کشورهای جنوب صحرای آفریقا. همچنین در زنان آمریکا، اروپا و اقیانوسیه، سیگار مهمترین عامل ابتلا به سرطان محسوب میشود.
🦠 عفونتها عامل اصلی سرطان در زنان سایر مناطق هستند. به طور کلی، حدود یک نفر از هر شش مورد سرطان جهانی به سیگار و یک نفر از هر ده مورد به عفونتها مرتبط است.
🍷 الکل نیز در رتبه سوم قرار دارد و موجب ۴.۶٪ سرطانهای مردان و ۱.۶٪ سرطانهای زنان میشود.
سیگار با حداقل ۱۵ نوع سرطان مرتبط است و حتی کسانی که ترک میکنند، ممکن است دههها در معرض خطر ابتلا به سرطان باشند. به همین دلیل، بسیاری از کشورها برای تشخیص زودهنگام سرطان ریه، برنامههای سیتیاسکن دورهای برای افراد سیگاری و سابقاً سیگاری را اجرا میکنند.
عفونتهای سرطانزا حوزهای هستند که مداخله مناسب میتواند اثر قابل توجهی داشته باشد:
تقریباً تمام سرطانهای دهانه رحم ناشی از عفونت مزمن HPV هستند.
سرطانهای کبد عمدتاً ناشی از ویروسهای هپاتیت B و C هستند.
سرطانهای معده اغلب به دلیل عفونت با باکتری هلیکوباکتر پیلوری ایجاد میشوند.
واکسیناسیون و درمانهای ضدویروسی، بهبود بهداشت غذایی، دسترسی به آب سالم و آنتیبیوتیکها طی یک قرن گذشته باعث کاهش چشمگیر این عفونتها شده است. با این حال، عفونت H. pylori همچنان در کشورهای کمدرآمد رایج است و سرطان معده در این مناطق شایعتر است.
واکسنهای معمول کودکان در بسیاری از کشورها پیشبینی میشود که میلیونها مورد سرطان را در سالهای آینده پیشگیری کنند.
به عنوان مثال، در بریتانیا، میزان سرطان دهانه رحم در زنان دهه بیست زندگی، از زمان آغاز واکسیناسیون HPV در سال ۲۰۰۸، ۹۰٪ کاهش یافته است.
اگرچه واکسن هپاتیت C موجود نیست، اما در دهه گذشته درمانهای ضدویروس بسیار مؤثر برای آن عرضه شده است.
با وجود موفقیتها در پیشگیری از سرطانهای ناشی از عوامل قابل کنترل، برخی سرطانها هنوز کمتر قابل پیشگیری هستند.
به عنوان مثال، ابتلا به سرطانهای سینه و پانکراس عمدتاً ناشی از مکانیزمهای زیستی داخلی است که دانشمندان هنوز نتوانستهاند آنها را به طور کامل درک کنند. با این حال، امید وجود دارد که روزی این نوع سرطانها هم جزو سرطانهای عمدتاً قابل پیشگیری قرار گیرند.
بیش از یکسوم سرطانها ناشی از ریسکهای قابل کنترل مانند سیگار، الکل و عفونتها هستند.
واکسیناسیون و بهبود بهداشت میتواند میلیونها مورد سرطان را پیشگیری کند.
سیاستهای بهداشت عمومی و تشخیص زودهنگام، کلید کاهش نرخ سرطان در جهان هستند.
